Enerji içkilərinin 21 ölkədə 1,3 milyon gənc üzərində sınağı aparılıb
21.01.2024 14:57

Enerji içkiləri təkcə sağlamlığa deyil, həm də həyatda uğurlara ziyan vurur. Bunu 21 ölkənin məlumatlarından istifadə edən nəhəng tədqiqatın nəticələri sübut edir.

Aztibb.az “Arquments and Facts” nəşrinin məlumatına istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı araşdırmanı Nyukasl və Tissayd universitetlərinin, eləcə də Böyük Britaniyanın digər elmi müəssisələrinin alimləri həyata keçiriblər.

Valideynlər bunu bilməlidir!


Tədqiqatçılar 21 ölkədə aparılmış 57 tədqiqatın, o cümlədən 9-21 yaş arası 1.287.682 yeniyetmə və gəncin müşahidələri ilə bağlı məlumatları ümumiləşdiriblər. Nəticələr məyusluq doğurur. Bu cür içkilərin istehlakçıları nəinki daha pis sağlamlıq və həyat keyfiyyətinə malikdirlər, həm də çox nadir hallarda uğura aparan həyat strategiyalarından faydalana biliblər. Bu, valideynlər üçün vacib məlumatdır. Çünki onlar bunu övladları üçün istəməzlər.

Enerji verənlərlə əlaqəli mənfi tibbi, psixoloji və sosial təsirlərin siyahısı sadəcə olaraq üzücüdür. Ancaq əvvəlcə şərtləri razılaşdıraq. Alimlər enerji içkiləri dedikdə, tərkibində çoxlu miqdarda kofein (≥150 mq/l) və şəkər olan sərinləşdirici içkilər, əlavə olaraq digər stimulantlar - taurin, jenşen və guarana (onların təsiri həm kofein, həm də bu maddələrlə qarşılıqlı əlaqədə olması ilə izah olunur) başa düşülür.

Əvvəlcə enerji içkilərinin həyati təsirlərinə nəzər salaq. Onları sevənlər daha çox siqaret çəkir, spirtli içki qəbul edir (hətta ondan sui-istifadə edirlər) və psixoaktiv maddələr qəbul edirlər. Energetik içkilərdən istifadə həyəcan axtarışı, davranış normalarının pozulması (məktəbdə zəif nəticə, dərsdən yayınma, xuliqanlıq və s.) və daha az sağlam həyat tərzi ilə əlaqələndirilir. Və belə içkilərin spirtli içkilərlə içilməsi cinayətkar davranışlar, narkotiklər, artan xəsarətlər və yol qəzaları ilə əlaqəli olur.

Valideynlərin bunu övladlarının həyatda düzgün trayektoriyanı tapmalarına kömək etməsi üçün başa düşmələri vacibdir.

Belə içkilərin psixikaya və sağlamlığa mənfi təsiri dərhal olur. Yuxarıda müzakirə edilən kofein və onunla qarşılıqlı əlaqədə olan maddələr psixoaktiv təsir göstərir. Onların istehlakçıları arasında ağır stress, intihar düşüncələri və faktiki intiharlar daha çox olur. Belə vəziyyətlərin riski enerji içkilərinin dozası ilə artır, gündəlik və təkrar istifadəsi ilə maksimuma çatır.

Təbii ki, enerji içkiləri yuxuya mənfi təsir göstərir, çünki bu, kofein və digər stimulyatorların təsiri ilə birbaşa bağlıdır. Nə qədər çox içsələr, yuxunun müddəti bir o qədər qısalır və keyfiyyəti bir o qədər pisləşir.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Cəbrayılda “Göz sağlamlığı gələcəyimizdir” adlı tibbi aksiya keçirilib
ÜST-nin Azərbaycandakı Ofisində yeni vakansiya!
 Qobustanda 85 yaşlı pasiyent üzərində yüksək riskli cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub   
WUF13 Azərbaycan Əməliyyat Şirkətinin 24 könüllüsü üçün ilkin tibbi yardım mövzusunda təlim keçirilib
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
Mərkəzi Klinika ASCVTS-in 34-cü illik konfransında təmsil olunub
Rəşad Şolan “Nefrologiya və böyrək transplantasiyasında klinik təcrübələr və gələcək perspektivlər” adlı elmi-praktiki konfransda çıxış edib
 Naxçıvanda orta tibb işçiləri üçün vakansiya elan olunub   
Azərbaycan EMT Qrupu yoxlama aparmaq üçün Türkiyəyə gedib
 Görkəmli alim Ağabəy Sultanovun 90 illiyi qeyd olunub   
Səhiyyə Nazirliyinin nümayəndələri Özbəkistanda beynəlxalq forumda iştirak ediblər  
Uzman uşaq cərrahı Vüsal Cəfərov AZTV-nin “TeleSəhər” proqramına müsahibə verib
 Dövlət Gömrük Komitəsinin Tibbi Xidmət İdarəsinin Bioetika Komissiyasının növbəti iclası keçirilib    
İcra başçısı Cəlilabad RMX-da müalicə alan şəhid anasını ziyarət edib