Enerji içkilərinin 21 ölkədə 1,3 milyon gənc üzərində sınağı aparılıb
21.01.2024 14:57

Enerji içkiləri təkcə sağlamlığa deyil, həm də həyatda uğurlara ziyan vurur. Bunu 21 ölkənin məlumatlarından istifadə edən nəhəng tədqiqatın nəticələri sübut edir.

Aztibb.az “Arquments and Facts” nəşrinin məlumatına istinadən xəbər verir ki, bununla bağlı araşdırmanı Nyukasl və Tissayd universitetlərinin, eləcə də Böyük Britaniyanın digər elmi müəssisələrinin alimləri həyata keçiriblər.

Valideynlər bunu bilməlidir!


Tədqiqatçılar 21 ölkədə aparılmış 57 tədqiqatın, o cümlədən 9-21 yaş arası 1.287.682 yeniyetmə və gəncin müşahidələri ilə bağlı məlumatları ümumiləşdiriblər. Nəticələr məyusluq doğurur. Bu cür içkilərin istehlakçıları nəinki daha pis sağlamlıq və həyat keyfiyyətinə malikdirlər, həm də çox nadir hallarda uğura aparan həyat strategiyalarından faydalana biliblər. Bu, valideynlər üçün vacib məlumatdır. Çünki onlar bunu övladları üçün istəməzlər.

Enerji verənlərlə əlaqəli mənfi tibbi, psixoloji və sosial təsirlərin siyahısı sadəcə olaraq üzücüdür. Ancaq əvvəlcə şərtləri razılaşdıraq. Alimlər enerji içkiləri dedikdə, tərkibində çoxlu miqdarda kofein (≥150 mq/l) və şəkər olan sərinləşdirici içkilər, əlavə olaraq digər stimulantlar - taurin, jenşen və guarana (onların təsiri həm kofein, həm də bu maddələrlə qarşılıqlı əlaqədə olması ilə izah olunur) başa düşülür.

Əvvəlcə enerji içkilərinin həyati təsirlərinə nəzər salaq. Onları sevənlər daha çox siqaret çəkir, spirtli içki qəbul edir (hətta ondan sui-istifadə edirlər) və psixoaktiv maddələr qəbul edirlər. Energetik içkilərdən istifadə həyəcan axtarışı, davranış normalarının pozulması (məktəbdə zəif nəticə, dərsdən yayınma, xuliqanlıq və s.) və daha az sağlam həyat tərzi ilə əlaqələndirilir. Və belə içkilərin spirtli içkilərlə içilməsi cinayətkar davranışlar, narkotiklər, artan xəsarətlər və yol qəzaları ilə əlaqəli olur.

Valideynlərin bunu övladlarının həyatda düzgün trayektoriyanı tapmalarına kömək etməsi üçün başa düşmələri vacibdir.

Belə içkilərin psixikaya və sağlamlığa mənfi təsiri dərhal olur. Yuxarıda müzakirə edilən kofein və onunla qarşılıqlı əlaqədə olan maddələr psixoaktiv təsir göstərir. Onların istehlakçıları arasında ağır stress, intihar düşüncələri və faktiki intiharlar daha çox olur. Belə vəziyyətlərin riski enerji içkilərinin dozası ilə artır, gündəlik və təkrar istifadəsi ilə maksimuma çatır.

Təbii ki, enerji içkiləri yuxuya mənfi təsir göstərir, çünki bu, kofein və digər stimulyatorların təsiri ilə birbaşa bağlıdır. Nə qədər çox içsələr, yuxunun müddəti bir o qədər qısalır və keyfiyyəti bir o qədər pisləşir.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev