Xəstəliyin xüsusiyyətindən asılı olaraq gecikmiş və ya qoyulmayan diaqnoz pasiyentin sağalıb-sağalmamasına ciddi təsir göstərir. Belə ki, pasiyentin sağlamlığını ağırlaşdıran nəticələrə gətirib çıxardıqda zamanında qoyulmayan, qaçırılmış diaqnoz mühüm amilə çevrilir.

Aztibb.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin bildirdiyinə görə, metoda əsasən diaqnozun aşağıdakı növləri var:

Klinik diaqnoz
Laboratoriya diaqnostikası
Görüntüləmə diaqnozu
Uzaqdan diaqnostika
İstisna diaqnozu
Təxribat diaqnozu
Diferensial diaqnoz
Təkamülə görə diaqnoz növləri
İlkin diaqnostik
Qismən diaqnoz
Qəti diaqnoz
İstinadlar

Klinik diaqnoz

Klinik diaqnoz, xəstənin tarixinin, simptomlarının və fiziki müayinənin göstərdiyi əlamətlərin təhlili əsasında tibbi konsultasiyada təyin olunan diaqnozdur. Simptomlar bunlar xəstəliyin subyektiv dəlilləridir. Yəni bunlar xəstənin bəhs etdiyi, ancaq həkimin obyektiv olaraq təsdiq edə bilmədiyi şeylərdir. Ağrı, yorğunluq və narahatlıq bəzi nümunələrdir. 

Görüntüləmə diaqnozu

Bu texnikalardan bəziləri:

X-şüaları
KT müayinəsi
Maqnetik rezonans görüntüləmə
Ultrasəslər
Endoskopiya və ya laparoskopiya

Xəstəliyi müəyyən etmək üçün yetəri qədər diaqnostika metodları mövcud olduğu halda istifadə olunmayan bu metodlar hansi nəticələrə gətirib çıxara bilər. Həmçinin lazımsız cərrahi müdaxilələr düzgün olmayan qoyulmuş diaqnoz əsasında da aparılır.

Laboratoriya diaqnostikası

Laboratoriya diaqnozu insan orqanizmindəki müxtəlif mayelərin və toxumaların analizi nəticəsində əldə edilən diaqnozdur. Buna qan, sidik və nəcis testləri, həmçinin toxuma biopsiyası daxildir. Bu tip diaqnoz müxtəlif kimyəvi, bakterioloji və mikroskopik üsullara əsaslanır.

Uzaqdan diaqnostika

Uzaqdan diaqnoz xəstənin həkim hüzurunda olmadığı zaman alınan bir diaqnozdur. Bu tip diaqnoz zamanı mütəxəssis əlamətləri və simptomları mümkün qədər dəqiq müşahidə edə bilməsi üçün fərqli texnoloji mənbələrdən istifadə edir. Bu texnoloji qaynaqlar çox müxtəlifdir və simptomun vizual olaraq qəbul edilə biləcəyi bir fotoşəkil və ya telekonferansdan kompüter sistemlərinə qoşulmuş termometrlər, stetoskoplar və ya oksimetrlər kimi uzaq diaqnostik texnologiyalara qədər dəyişə bilər.

İstisna diaqnozu

İstisna diaqnozu mümkün olan bütün xəstəlikləri istisna etdikdən sonra qoyulan diaqnozdur. Bu vəziyyət, onları təsdiqləmək üçün xüsusi bir testi olmayan xəstəliklərdə və ya şərtlərdə baş verir. Buna görə qəti bir diaqnoz qoymaq üçün eyni simptomları göstərən bütün xəstəlikləri istisna etmək lazımdır. İstisna diaqnozu ilə aşkar olunan bir şərt əsəbi bağırsaq sindromudur. Bunu aşkar etmək üçün xüsusi bir test yoxdur, buna görə aşkar etmək üçün çölyak xəstəliyi, anemiya və ya infeksiyaları istisna etmək üçün laboratoriya işləri aparılır. Bu tip diaqnoz, psixi bir səbəb aşkarlanmadan əvvəl mümkün fiziki vəziyyətlərin istisna edilməli olduğu psixiatrik xəstəliklərdə tez-tez tətbiq olunur.

Təxribat diaqnozu

Xəstəliyin bir epizodunu idarəli bir şəkildə induksiya edərək qoyulan diaqnozdur. Xəstəliyi qətiliklə aşkarlamağımızı təmin edən heç bir laboratoriya və ya görüntüləmə testinin olmadığı hallarda tətbiq olunur. Əksər allergiya bu tip diaqnozla aşkar edilə bilər. Prosedur xəstəni bir reaksiya meydana gəldiyini müşahidə etmək üçün alerjenin təsirinə məruz qoymaqdan ibarətdir. Məsələn, soyuq pətəkləri aşkar etmək üçün qoluna 10 dəqiqə buz parçası vurulur. Şişkinlik, qızartı və qaşınma baş verərsə, diaqnoz təsdiqlənə bilər.

Diferensial diaqnoz

İki və ya daha çox mümkün diaqnoz arasındakı minimum fərqin aşkarlanması sayəsində əldə edilən bir diaqnoz növüdür. Bu cür fikir həkimdən böyük təcrübə tələb edir. Fərqli xəstəliklərin əlamətləri, tətbiq etmək üçün fərqli tibbi testlər və çıxarma bacarıqları haqqında mükəmməl bir biliyə ehtiyacınız var. Məsələn, müxtəlif epilepsiya növləri tez-tez diferensial diaqnoz tələb edir. Bunun üçün həkimin müxtəlif epilepsiya növlərinin təzahürlərini bilməsi və hər biri üçün uyğun testlər etməsi lazımdır.

Qəti diaqnoz

Bu həkim bir vəziyyət və ya bir xəstəliyin dəqiqliyinə çatdıqda son diaqnozdur. Aşkarlanacaq qəti bir testi olmayan xəstəliklər var, buna görə heç vaxt qəti diaqnoza çatmazlar.