Amerikalı alimlər hiperaktivliklə əlaqəli genləri aşkar ediblər
23.12.2023 11:37

Hiperaktivlik həm uşaqlara, həm də böyüklərə təsir edən ümumi psixi pozğunluqdur. Bu vəziyyətdən əziyyət çəkən insanlar həddindən artıq aktivlik və konsentrasiyada çətinlik çəkirlər ki, bu da onların davranışlarına, öyrənmələrinə və sosial münasibətlərinə böyük təsir göstərə bilər.


Aztibb.az “Actual News” portalına istinadən xəbər verir ki, ABŞ-dan olan bir qrup alim tərəfindən aparılan araşdırmada diqqət hiperaktivliyin inkişafına təsir edən genetik faktorlara yönəldilib və bu pozğunluqla əlaqəli bir neçə əsas gen müəyyən edilib.

 

Belə genlərdən biri də beyində neyrokimyəvi proseslərin tənzimlənməsində mühüm rol oynayan DRD4-dür. Bu gendəki dəyişikliklər neyronlar arasında uyğun olmayan siqnalın yaranmasına səbəb ola bilər ki, bu da öz növbəsində hiperaktivliyə yol açır.

 

Digər vacib gen, əhval-ruhiyyəni və motor fəaliyyətini tənzimləməkdən məsul olan dopamin daşıyıcısını kodlayan SLC6A3-dir. SLC6A3 genindəki mutasiyalar dopamin mübadiləsini poza və hiperaktivliyin inkişafına kömək edə bilər. Alimlər həmçinin müəyyən ediblər ki, serotonin reseptorunu kodlayan HTR2A geni hiperaktivliyin inkişafında rol oynayır. Bu genindəki dəyişikliklər serotonin balanssızlığına səbəb ola bilər ki, bu da hiperaktivliklə əlaqələndirilir.

 

Bu tədqiqat nəticələri hiperaktivliyin səbəblərini başa düşmək üçün mühüm nəticələrə malikdir və bu pozğunluğun diaqnozu və müalicəsi üçün yeni metodların inkişafına kömək edə bilər. Onlar həmçinin psixi pozğunluqların inkişafında genetik faktorların əhəmiyyətini vurğulayırlar.

 

Bununla belə, qeyd etmək lazımdır ki, genlər hiperaktivliyin yeganə səbəbi deyil və onun inkişafı genetik, ekoloji və psixoloji amillərin birləşməsindən asılı ola bilər. Bu pozğunluğun mexanizmlərini daha yaxşı başa düşmək üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev