Məhsuldarlıq və qocalma arasında mənfi genetik əlaqə tapılıb
10.12.2023 10:31

Çoxalmanı təşviq edən genetik dəyişikliklər qocalıqda ümumi sağlamlığın pisləşməsinə və müxtəlif xəstəliklərə səbəb ola bilər.


Aztibb.az xəbər verir ki, bunu “Science Advances” jurnalında dərc olunan Miçiqan Universitetinin alimlərinin araşdırması göstərir.


Hələ 1957-ci ildə bioloq Corc Uilyams qocalma prosesi ilə bağlı olan genetik dəyişikliklərin daha erkən çoxalmanı və ya daha çox nəslin yaradılmasını təşviq etdiyi təqdirdə təbii seçmə yolu ilə tənzimlənə biləcəyini bildirib.


Onların uzunmüddətli perspektivdə insan sağlamlığına təsiri vacib deyil, çünki insan qocalıqda öz sağlamlığından əziyyət çəksə belə, bu dəyişiklikləri nəsillərinə ötürə bilər.


Alimlər belə qənaətə gəliblər ki, məhsuldarlığa cavabdeh dəyişiklikləri olan insanların 76 yaşa qədər yaşama ehtimalı daha azdır. Bu o deməkdir ki, çoxalmanı təşviq edən genetik dəyişikliklər ömrü qısalda bilər. Maraqlıdır ki, iki uşaq sahibi olmaq (çox və az deyil) ən uzun ömür sürməyə kömək etdi.


Bu nəticələr Uilyamsın qocalmanın daha erkən və daha intensiv reproduksiyaya yönəlmiş təbii seçmənin əlavə məhsulu kimi baş verdiyi fərziyyəsini güclü şəkildə dəstəkləyir. Təbii seçmə çoxalma tamamlandıqdan sonra nə qədər yaşayacağımıza çox az əhəmiyyət verir.


Bununla belə, alimlər xəbərdarlıq edirlər ki, həm genlər, həm də ətraf mühit çoxalma və həyat müddətinə təsir göstərir. Onlar hesab edirlər ki, ətraf mühit faktorları, o cümlədən kontrasepsiya və abortun insanın çoxalmasına təsiri, eləcə də orta ömür müddətini uzadan tibbi nailiyyətlər ilə müqayisədə aşkar edilmiş genetik faktorlar nisbətən az rol oynayır.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev