Daimi donuşluq ərazilərində mikroorqanizmlər iqlim dəyişikliyinə təsir edir
06.12.2023 15:38

Daimi donuşluq ərazilərində tədqiqat aparan rus və xarici alimlər belə qənaətə gəliblər ki, bu ekosistemdəki mikroorqanizmlərin müxtəlifliyi Yer kürəsində atmosferin istiləşməsinin sürətini azaltmaqda mühüm rol oynayırlar.

Aztibb.az “RİA Novosti”yə istinadən xəbər verir ki, bu heyrətamiz artım, daimi donun əriməsi zamanı qədim karbonu metana çevirən mikrob icmalarının fəaliyyəti ilə izah olunur.1750-ci ildən 2020-ci ilə qədər Yer səthinin orta temperaturu bir dərəcə artıb. Bununla belə, daimi donuşluq ərazilərində son 70 ildə temperatur dörd dərəcəyə qədər yüksəlib. Bu mikrobların çevirdiyi istixana qazının atmosferə daxil olması ilə əlaqədardır ki, bu da qlobal istiləşmə prosesini sürətləndirir.

Metanın təhlükəsi onun istiləşməyə səbəb olmaq potensialının yüksək olmasındadır. Karbon qazı ilə müqayisədə temperaturu bir dərəcə yüksəltmək üçün 17 dəfə az metan lazımdır.

Rusiyalı mütəxəssislərin Kaliforniya və Hovard universitetlərindən həmkarları ilə apardıqları araşdırmalar göstərib ki, mikrob müxtəlifliyi donun əriməsi və sonrakı istiləşmə sürətinə əhəmiyyətli təsir göstərir.

Alimlər atmosferin dinamikasını, o cümlədən bakteriyalar tərəfindən sintez edilən metanın təsirini simulyasiya ediblər. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, kütləvi metan sürətli istiləşməyə səbəb ola bilər. Bununla belə, mikroorqanizm növlərinin yüksək müxtəlifliyi ilə növlər arasında rəqabət səbəbindən sistem daha sabit olur və bu, metanın kütləvi şəkildə buraxılmasına mane olur.

Mərkəzi Elmi Tədqiqat İnstitutunun baş elmi işçisi Yelena Savenkova qeyd edib: "Yer səthində temperaturun kəskin sıçrayışının baş verə biləcəyi an mikrob müxtəlifliyindən asılıdır. İqlim dəyişikliyi ilə bağlı proqnozlar hazırlanarkən bu nəzərə alınmalıdır".

O, həmçinin əlavə edib ki, mikrob fəaliyyətinin mövcud modellərə inteqrasiyası 2100-cü ilə qədər temperatur proqnozlarını bir neçə dərəcə tənzimləyə bilər ki, bu da gələcək iqlim dəyişikliyini qiymətləndirmək üçün əhəmiyyətli təsir göstərir.

Bu tədqiqat mikrob faktorlarının iqlim dəyişikliyi proqnozlarına daxil edilməsi üçün yeni perspektivlər açır və mikrob müxtəlifliyinin planetimizin iqlim proseslərinə təsirinin daha yaxşı başa düşülməsinə ehtiyac olduğunu vurğulayır.

ÇOX OXUNANLAR
 Rahim Hüseynov TƏBİB-in İcraçı direktorunun müavini təyin olunub
ÜST-nin Azərbaycandakı Ofisində yeni vakansiya!
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda fəaliyyət göstərən “ETKİ könüllüləri”nə sertifikatlar təqdim olunub
 Qobustanda 85 yaşlı pasiyent üzərində yüksək riskli cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub   
 Qusarda qanvermə aksiyası:
WUF13 Azərbaycan Əməliyyat Şirkətinin 24 könüllüsü üçün ilkin tibbi yardım mövzusunda təlim keçirilib
 Naxçıvanda orta tibb işçiləri üçün vakansiya elan olunub   
Qobustan RMX-da konfrans: “Nurlu ömrün salnaməsi”
 Sumqayıtda İmmunizasiya Həftəsi çərçivəsində 1263 uşaq peyvənd olunub   
Azərbaycan EMT Qrupu yoxlama aparmaq üçün Türkiyəyə gedib
 Görkəmli alim Ağabəy Sultanovun 90 illiyi qeyd olunub   
 Dövlət Gömrük Komitəsinin Tibbi Xidmət İdarəsinin Bioetika Komissiyasının növbəti iclası keçirilib    
Qoşqar Təhməzli: Azərbaycan müasir urbanizasiya çağırışlarına çevik reaksiya verir
 Cəlilabadda xəbərdarlıq toplanış üzrə mülki müdafiə məşqi keçirilib