Daimi donuşluq ərazilərində mikroorqanizmlər iqlim dəyişikliyinə təsir edir
06.12.2023 15:38

Daimi donuşluq ərazilərində tədqiqat aparan rus və xarici alimlər belə qənaətə gəliblər ki, bu ekosistemdəki mikroorqanizmlərin müxtəlifliyi Yer kürəsində atmosferin istiləşməsinin sürətini azaltmaqda mühüm rol oynayırlar.

Aztibb.az “RİA Novosti”yə istinadən xəbər verir ki, bu heyrətamiz artım, daimi donun əriməsi zamanı qədim karbonu metana çevirən mikrob icmalarının fəaliyyəti ilə izah olunur.1750-ci ildən 2020-ci ilə qədər Yer səthinin orta temperaturu bir dərəcə artıb. Bununla belə, daimi donuşluq ərazilərində son 70 ildə temperatur dörd dərəcəyə qədər yüksəlib. Bu mikrobların çevirdiyi istixana qazının atmosferə daxil olması ilə əlaqədardır ki, bu da qlobal istiləşmə prosesini sürətləndirir.

Metanın təhlükəsi onun istiləşməyə səbəb olmaq potensialının yüksək olmasındadır. Karbon qazı ilə müqayisədə temperaturu bir dərəcə yüksəltmək üçün 17 dəfə az metan lazımdır.

Rusiyalı mütəxəssislərin Kaliforniya və Hovard universitetlərindən həmkarları ilə apardıqları araşdırmalar göstərib ki, mikrob müxtəlifliyi donun əriməsi və sonrakı istiləşmə sürətinə əhəmiyyətli təsir göstərir.

Alimlər atmosferin dinamikasını, o cümlədən bakteriyalar tərəfindən sintez edilən metanın təsirini simulyasiya ediblər. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, kütləvi metan sürətli istiləşməyə səbəb ola bilər. Bununla belə, mikroorqanizm növlərinin yüksək müxtəlifliyi ilə növlər arasında rəqabət səbəbindən sistem daha sabit olur və bu, metanın kütləvi şəkildə buraxılmasına mane olur.

Mərkəzi Elmi Tədqiqat İnstitutunun baş elmi işçisi Yelena Savenkova qeyd edib: "Yer səthində temperaturun kəskin sıçrayışının baş verə biləcəyi an mikrob müxtəlifliyindən asılıdır. İqlim dəyişikliyi ilə bağlı proqnozlar hazırlanarkən bu nəzərə alınmalıdır".

O, həmçinin əlavə edib ki, mikrob fəaliyyətinin mövcud modellərə inteqrasiyası 2100-cü ilə qədər temperatur proqnozlarını bir neçə dərəcə tənzimləyə bilər ki, bu da gələcək iqlim dəyişikliyini qiymətləndirmək üçün əhəmiyyətli təsir göstərir.

Bu tədqiqat mikrob faktorlarının iqlim dəyişikliyi proqnozlarına daxil edilməsi üçün yeni perspektivlər açır və mikrob müxtəlifliyinin planetimizin iqlim proseslərinə təsirinin daha yaxşı başa düşülməsinə ehtiyac olduğunu vurğulayır.

ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
 Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib   
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
 Bakıda Asiya üzrə Beynəlxalq Ginekologiya Konqresi keçirilib   
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
Laçında tibbi aksiya: 100-ə yaxın vətəndaş tibbi müayinələrdən keçib
Uşaq sağlamlığı dövlətin gələcəyinə sərmayədir
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında 11 yaşlı pasiyent üzərində cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
ADHTİ-nin Plastik və Rekonstruktiv Cərrahiyyə klinikasında ölkəmizdə ilk dəfə olaraq unikal əməliyyat icra olunub
 ATU-da Data-analitika və Süni İntellekt Laboratoriyasının açılışı olub   
Yardımlının Təşkən və Səpəradi kəndlərində tibbi AKSİYA
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub