Daimi donuşluq ərazilərində mikroorqanizmlər iqlim dəyişikliyinə təsir edir
06.12.2023 15:38

Daimi donuşluq ərazilərində tədqiqat aparan rus və xarici alimlər belə qənaətə gəliblər ki, bu ekosistemdəki mikroorqanizmlərin müxtəlifliyi Yer kürəsində atmosferin istiləşməsinin sürətini azaltmaqda mühüm rol oynayırlar.

Aztibb.az “RİA Novosti”yə istinadən xəbər verir ki, bu heyrətamiz artım, daimi donun əriməsi zamanı qədim karbonu metana çevirən mikrob icmalarının fəaliyyəti ilə izah olunur.1750-ci ildən 2020-ci ilə qədər Yer səthinin orta temperaturu bir dərəcə artıb. Bununla belə, daimi donuşluq ərazilərində son 70 ildə temperatur dörd dərəcəyə qədər yüksəlib. Bu mikrobların çevirdiyi istixana qazının atmosferə daxil olması ilə əlaqədardır ki, bu da qlobal istiləşmə prosesini sürətləndirir.

Metanın təhlükəsi onun istiləşməyə səbəb olmaq potensialının yüksək olmasındadır. Karbon qazı ilə müqayisədə temperaturu bir dərəcə yüksəltmək üçün 17 dəfə az metan lazımdır.

Rusiyalı mütəxəssislərin Kaliforniya və Hovard universitetlərindən həmkarları ilə apardıqları araşdırmalar göstərib ki, mikrob müxtəlifliyi donun əriməsi və sonrakı istiləşmə sürətinə əhəmiyyətli təsir göstərir.

Alimlər atmosferin dinamikasını, o cümlədən bakteriyalar tərəfindən sintez edilən metanın təsirini simulyasiya ediblər. Tədqiqatçılar aşkar ediblər ki, kütləvi metan sürətli istiləşməyə səbəb ola bilər. Bununla belə, mikroorqanizm növlərinin yüksək müxtəlifliyi ilə növlər arasında rəqabət səbəbindən sistem daha sabit olur və bu, metanın kütləvi şəkildə buraxılmasına mane olur.

Mərkəzi Elmi Tədqiqat İnstitutunun baş elmi işçisi Yelena Savenkova qeyd edib: "Yer səthində temperaturun kəskin sıçrayışının baş verə biləcəyi an mikrob müxtəlifliyindən asılıdır. İqlim dəyişikliyi ilə bağlı proqnozlar hazırlanarkən bu nəzərə alınmalıdır".

O, həmçinin əlavə edib ki, mikrob fəaliyyətinin mövcud modellərə inteqrasiyası 2100-cü ilə qədər temperatur proqnozlarını bir neçə dərəcə tənzimləyə bilər ki, bu da gələcək iqlim dəyişikliyini qiymətləndirmək üçün əhəmiyyətli təsir göstərir.

Bu tədqiqat mikrob faktorlarının iqlim dəyişikliyi proqnozlarına daxil edilməsi üçün yeni perspektivlər açır və mikrob müxtəlifliyinin planetimizin iqlim proseslərinə təsirinin daha yaxşı başa düşülməsinə ehtiyac olduğunu vurğulayır.

ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutu pediatr vəzifəsi üzrə həkim axtarır
2026/2027-ci tədris ili üçün rezidenturaya qəbul olanların NƏZƏRİNƏ!
DİM IV ixtisas qrupu üzrə plan yerlərini elan etdi - 3551 yer ödənişsizdir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-yə müsahibə verib
Azərbaycanlı həkimlər beynəlxalq arenada yeni uğurlara imza atır
Şahbuz rayonunda tibbi aksiya: 32 nəfər müayinədən keçib
Vətəndaşlara operativ təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım göstərilir
Lənkəranda İİV-lə bağlı maarifləndirmə işi aparılıb
Kardiologiya İnstitutunda könüllülərlə görüş keçirilib
Beynəlxalq elmi arenada Azərbaycan imzası: Turner sindromunda uğurlu böyrək transplantasiyası