Sosial fobiyanın özünə inamsızlıq, utancaqlıq, qeyri-kafilik hissi, səhv etmək qorxusu kimi əlamətlərlə meydana gəldiyini söyləyən psixiatr Özlem Gül qeyd edib ki, sosial fobiyası olanlar sosial mühitə girərkən utancaq və qorxaq olurlar. Bütün diqqətin onlarda olduğunu düşünürlər.
Aztibb.az “Medimagazin” portalına istinadən xəbər verir ki, həkimin sözlərinə görə, üzün qızarması, əllərdə və səsdə titrəmə, səsin xırıltısı, tərləmə, ürək döyüntüsü, nəfəs darlığı, başgicəllənmə, ürəkbulanma, təcili tualetə getmək ehtiyacı kimi emosional və fizioloji əlamətlər də müşahidə oluna bilər.
Sosial fobiya kimlərdə daha çox görünür?
Sosial fobiyanın adətən uşaqlıq və ya yeniyetməlik dövründə başladığını vurğulayan həkim risk faktorlarına qadın cinsi, ailə tarixi və erkən uşaqlıq dövründə utancaqlıq və ya davranışın daxil olduğunu bildirib. O, sosial fobiyanın irsiyyət və ətraf mühitin təsiri altında inkişaf edə biləcəyini də deyib.
Sosial fobiya necə təsir edir?
Sosial fobiya bir insanın həyat keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Sosial qarşılıqlı əlaqə tələb edən vəziyyətlərdən qaçınmaq, iş və məktəb performansının azalması, romantik münasibətlərdə çətinliklər kimi problemlərə yol aça bilər. Müalicə edilməzsə, bu vəziyyət xroniki hala gələ, depressiya və maddə istifadəsi pozuqluğu kimi psixiatrik problemlərə səbəb ola bilər.
Sosial fobiyaların ümumi növləri
Sosial fobiyanın ən geniş yayılmış növləri haqqında danışan həkim performans narahatlığı, danışmaq və ictimaiyyət arasında ünsiyyət qurmaq qorxusu kimi halları sadalayıb. O, narahatlıq və çəkinmə davranışlarının insanların gündəlik həyatda belə qarşılaşdıqları sosial qarşılıqlı əlaqədə meydana çıxa biləcəyini bildirib.
Sosial fobiyanın simptomlarına özünə inamın olmaması, utancaqlıq, qeyri-adekvatlıq hissi və səhv etmək qorxusu daxildir. Fərdlər sosial mühitə daxil olduqda sıx gərginlik hissləri yaşaya və fizioloji simptomlar göstərə bilər.
Müalicə üsulları
Sosial fobiyanın müalicəsində davranışçı müalicələrin təsirli olduğunu ifadə edən Dr. Özlem Gül bu müalicələrin fərdlərə psixotərbiyə verdiyini, mənfi düşüncələri tanımasına kömək etdiyini və sosial bacarıqlarını inkişaf etdirməyi hədəflədiyini bildirib. Bundan əlavə, bəzi hallarda dərman müalicəsi də istifadə edilə bilər.
Sosial fobiya ümumi bir vəziyyətdir və müalicə edilmədikdə ciddi psixiatrik problemlərə səbəb ola bilər. Fərdlər bu problemin öhdəsindən gəlmək üçün mütəxəssis yardımı ala və terapiya və dərman kimi üsulları birlikdə nəzərdən keçirə bilərlər. Unudulmamalıdır ki, hər bir fərdin vəziyyəti fərqlidir, ona görə də fərdi müalicə planı vacibdir.
