Ozon dəliyinin bərpası hekayəsi yeni, daha az perspektivli təhlillərlə qarşılandı. Yeni bir araşdırma, ozon dəliyinin son dörd il ərzində olduqca böyük və uzun ömürlü olduğunu aşkar etdi və bu, əvvəlcədən gözlənildiyi kimi, yaxın onilliklərdə bərpa olunmayacağına işarədir.
Aztibb.az "Nature Communications" jurnalına istinadən xəbər veri ki, bu sahədə bəzi tədqiqatçılar tədqiqatın nəticələrinə inanmırlar və son illərdə bir neçə uğursuzluğa baxmayaraq, hələ də perspektivli göründüyünə inanırlar.
Bu il Antarktida üzərində stratosferdəki ozon dəliyi 21 sentyabr 2023-cü ildə təxmin edilən 26 milyon kvadrat kilometr ərazi ilə maksimum ölçüsünə çatdı.
Yeni Zelandiyadakı Otaqo Universitetinin alimləri yeni bir araşdırmada 2004-2022-ci illər arasında ozon dəliyindəki gündəlik və aylıq dalğalanmaların tendensiyalarını təhlil edərək, ozon dəliyinin son dörd il ərzində "təəccüblü dərəcədə kütləvi" olduğu və hazırda çoxlu maddələr ehtiva etdiyi qənaətinə gəliblər. 19 il əvvəllə müqayisədə dəlik daha az olub.
Ozon təbəqəsi stratosferin Yer səthindən 15-30 kilometr hündürlükdə yerləşən və ozon qazının konsentrasiyasının atmosferin digər hissələrinə nisbətən daha yüksək olduğu bölgəsidir. O, günəşin zərərli ultrabənövşəyi şüalarının böyük hissəsini udaraq planetimiz üçün görünməz bir qalxan rolunu oynayır.
1970-1980-ci illərdə elm adamları Antarktida üzərində ozon təbəqəsində son dövrlərin ən böyük ekoloji problemlərindən birinə səbəb olan bir dəlik aşkar etdilər. Məlum olub ki, bu təbəqə xloroflorokarbonlar (CFC), soyuducu kimi istifadə edilən süni kimyəvi maddələr və stratosferə qalxdıqdan sonra ozonu məhv edən maddələr kimi çıxış edə bilən həlledicilər tərəfindən məhv edilir.
Cənub qütbünün ozon dəliyi daimi hərəkət və dəyişiklik vəziyyətindədir, fəsillərə görə böyüyür və daralır. Ozon dəliyi
avqustdan oktyabr ayına qədər, Cənub Yarımkürəsinə yaz gələndə və temperatur yüksəlməyə başlayanda böyüyür. Təxminən oktyabrın ortalarına qədər yüksəlməyə davam edir, temperatur o həddə yüksəlir ki, qütb burulğanı zəifləyir və nəhayət dağılır.
