500 il əvvəl toplanmış herbarium mənzərənin necə dəyişdiyini göstərir
13.11.2023 17:00

Təbiətşünas Ulisse Aldrovandi 1551 və 1586-cı illərdə İtaliyanın Boloniya bölgəsindən bitkiləri toplayıb, kəsib və qurutmaqla dövrünün ən zəngin kolleksiyalarından birini yaradıb.


İndi botaniklər və bioloqlardan ibarət beynəlxalq komanda onun kolleksiyasına müraciət edib və ondan Bolonya landşaftında baş verən böyük dəyişiklikləri izləmək üçün istifadə edib.


Herbari qorunmaq üçün kitabların səhifələrinə diqqətlə basılmış qurudulmuş bitkilərin arxividir. Bu səhifələrdə yalnız bitki nümunələri deyil, həm də preslənmiş bitki haqqında ətraflı məlumat, o cümlədən onun adı verilir. Əsrlər boyu botaniklər, təbiətşünaslar və bitki həvəskarları belə arxivi dəyərləndiriblər.


Herbarinin ilkin məqsədi bitki növlərinin kimliyini müzakirə etmək və hansı növlərin əczaçılıq məqsədləri üçün daha yaxşı istifadə olunduğunu anlamaqdır.


Tədqiqatçılar eyni ərazidən uzun müddət ərzində müxtəlif vaxtlarda toplanmış belə kolleksiyaları müqayisə edərək, bitki həyatındakı dəyişiklikləri izləyiblər.


Bugünkü elm üçün İntibah herbariyasının ən maraqlı istifadələrindən biri qlobal dəyişikliyin biomüxtəlifliyə təsirini izləmək üçün onların botanik yaddaşını açmaqdır. Bu nöqteyi-nəzərdən onların əhəmiyyəti toplama dövrü və digər göstəricilər haqqında məlumatın mövcudluğu ilə bağlıdır.


Bolonya Universitetində qorunan və rəqəmsallaşdırılan Ulisse Aldrovandi herbariumuna Bolonya ətrafındakı ərazidə toplanmış təxminən 5000 nümunə daxildir. O, vərəqlərə yapışdırılmış hər birində 169-dan 581-ə qədər nüsxə olan 15 kitabdan ibarətdir. Yarandığı dövrdə bu, Avropada mövcud olan qurudulmuş bitkilərin ən zəngin kolleksiyasıdır.


Tədqiqatçıların fikrincə, tarixi və elmi baxımdan bu herbariumun əhəmiyyəti əvəzsizdir. Burada hazırda qida, dekorativ və ya dərman məqsədləri üçün istifadə edilən, Afrikadan və ya Mərkəzi Asiyadan gətirilən bəzi növlərin ən qədim nümunələri toplanıb.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
2026/2027-ci tədris ili üçün rezidenturaya qəbul olanların NƏZƏRİNƏ!
Milli İdman Tibb və Reabilitasiya İnstitutu pediatr vəzifəsi üzrə həkim axtarır
DİM IV ixtisas qrupu üzrə plan yerlərini elan etdi - 3551 yer ödənişsizdir
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-yə müsahibə verib
Azərbaycanlı həkimlər beynəlxalq arenada yeni uğurlara imza atır
Şahbuz rayonunda tibbi aksiya: 32 nəfər müayinədən keçib
Vətəndaşlara operativ təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardım göstərilir
Lənkəranda İİV-lə bağlı maarifləndirmə işi aparılıb
Beynəlxalq elmi arenada Azərbaycan imzası: Turner sindromunda uğurlu böyrək transplantasiyası
Kardiologiya İnstitutunda könüllülərlə görüş keçirilib