500 il əvvəl toplanmış herbarium mənzərənin necə dəyişdiyini göstərir
13.11.2023 17:00

Təbiətşünas Ulisse Aldrovandi 1551 və 1586-cı illərdə İtaliyanın Boloniya bölgəsindən bitkiləri toplayıb, kəsib və qurutmaqla dövrünün ən zəngin kolleksiyalarından birini yaradıb.


İndi botaniklər və bioloqlardan ibarət beynəlxalq komanda onun kolleksiyasına müraciət edib və ondan Bolonya landşaftında baş verən böyük dəyişiklikləri izləmək üçün istifadə edib.


Herbari qorunmaq üçün kitabların səhifələrinə diqqətlə basılmış qurudulmuş bitkilərin arxividir. Bu səhifələrdə yalnız bitki nümunələri deyil, həm də preslənmiş bitki haqqında ətraflı məlumat, o cümlədən onun adı verilir. Əsrlər boyu botaniklər, təbiətşünaslar və bitki həvəskarları belə arxivi dəyərləndiriblər.


Herbarinin ilkin məqsədi bitki növlərinin kimliyini müzakirə etmək və hansı növlərin əczaçılıq məqsədləri üçün daha yaxşı istifadə olunduğunu anlamaqdır.


Tədqiqatçılar eyni ərazidən uzun müddət ərzində müxtəlif vaxtlarda toplanmış belə kolleksiyaları müqayisə edərək, bitki həyatındakı dəyişiklikləri izləyiblər.


Bugünkü elm üçün İntibah herbariyasının ən maraqlı istifadələrindən biri qlobal dəyişikliyin biomüxtəlifliyə təsirini izləmək üçün onların botanik yaddaşını açmaqdır. Bu nöqteyi-nəzərdən onların əhəmiyyəti toplama dövrü və digər göstəricilər haqqında məlumatın mövcudluğu ilə bağlıdır.


Bolonya Universitetində qorunan və rəqəmsallaşdırılan Ulisse Aldrovandi herbariumuna Bolonya ətrafındakı ərazidə toplanmış təxminən 5000 nümunə daxildir. O, vərəqlərə yapışdırılmış hər birində 169-dan 581-ə qədər nüsxə olan 15 kitabdan ibarətdir. Yarandığı dövrdə bu, Avropada mövcud olan qurudulmuş bitkilərin ən zəngin kolleksiyasıdır.


Tədqiqatçıların fikrincə, tarixi və elmi baxımdan bu herbariumun əhəmiyyəti əvəzsizdir. Burada hazırda qida, dekorativ və ya dərman məqsədləri üçün istifadə edilən, Afrikadan və ya Mərkəzi Asiyadan gətirilən bəzi növlərin ən qədim nümunələri toplanıb.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Cəbrayılda “Göz sağlamlığı gələcəyimizdir” adlı tibbi aksiya keçirilib
Mərkəzi Klinika ASCVTS-in 34-cü illik konfransında təmsil olunub
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
Səhiyyə Nazirliyinin nümayəndələri Özbəkistanda beynəlxalq forumda iştirak ediblər  
Rəşad Şolan “Nefrologiya və böyrək transplantasiyasında klinik təcrübələr və gələcək perspektivlər” adlı elmi-praktiki konfransda çıxış edib
Uzman uşaq cərrahı Vüsal Cəfərov AZTV-nin “TeleSəhər” proqramına müsahibə verib
Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin dosenti Bakı Sağlamlıq Mərkəzində olub
Ana qızının bağışladığı qaraciyərin sağ payı ilə sağlam şəkildə həyata bağlandı - Mərkəzi Klinikada uğurlu əməliyyat
Zəngin iş təcrübəsinə malik peşəkar həkim Tahirə Məmmədova - Həkimlərimizi tanıyaq!
Şamaxıda minimal invaziv cərrahiyyəyə həsr olunan 12-ci regional konfrans keçirilib  
İnsult xəstələrinə evdə necə qulluq edilməlidir?
Qastrit və xora zamanı necə qidalanmalı?
Ağdaş Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında qanvermə aksiyası təşkil olunub
Yenidoğulmuş uşağı necə çimizdirmək lazımdır? - Pediatr Məhsəti Nəcəfova açıqladı
Laçın RMX-da akademik Zərifə Əliyevaya həsr olunmuş oftalmoloji müayinələr təşkil olunub