500 il əvvəl toplanmış herbarium mənzərənin necə dəyişdiyini göstərir
13.11.2023 17:00

Təbiətşünas Ulisse Aldrovandi 1551 və 1586-cı illərdə İtaliyanın Boloniya bölgəsindən bitkiləri toplayıb, kəsib və qurutmaqla dövrünün ən zəngin kolleksiyalarından birini yaradıb.


İndi botaniklər və bioloqlardan ibarət beynəlxalq komanda onun kolleksiyasına müraciət edib və ondan Bolonya landşaftında baş verən böyük dəyişiklikləri izləmək üçün istifadə edib.


Herbari qorunmaq üçün kitabların səhifələrinə diqqətlə basılmış qurudulmuş bitkilərin arxividir. Bu səhifələrdə yalnız bitki nümunələri deyil, həm də preslənmiş bitki haqqında ətraflı məlumat, o cümlədən onun adı verilir. Əsrlər boyu botaniklər, təbiətşünaslar və bitki həvəskarları belə arxivi dəyərləndiriblər.


Herbarinin ilkin məqsədi bitki növlərinin kimliyini müzakirə etmək və hansı növlərin əczaçılıq məqsədləri üçün daha yaxşı istifadə olunduğunu anlamaqdır.


Tədqiqatçılar eyni ərazidən uzun müddət ərzində müxtəlif vaxtlarda toplanmış belə kolleksiyaları müqayisə edərək, bitki həyatındakı dəyişiklikləri izləyiblər.


Bugünkü elm üçün İntibah herbariyasının ən maraqlı istifadələrindən biri qlobal dəyişikliyin biomüxtəlifliyə təsirini izləmək üçün onların botanik yaddaşını açmaqdır. Bu nöqteyi-nəzərdən onların əhəmiyyəti toplama dövrü və digər göstəricilər haqqında məlumatın mövcudluğu ilə bağlıdır.


Bolonya Universitetində qorunan və rəqəmsallaşdırılan Ulisse Aldrovandi herbariumuna Bolonya ətrafındakı ərazidə toplanmış təxminən 5000 nümunə daxildir. O, vərəqlərə yapışdırılmış hər birində 169-dan 581-ə qədər nüsxə olan 15 kitabdan ibarətdir. Yarandığı dövrdə bu, Avropada mövcud olan qurudulmuş bitkilərin ən zəngin kolleksiyasıdır.


Tədqiqatçıların fikrincə, tarixi və elmi baxımdan bu herbariumun əhəmiyyəti əvəzsizdir. Burada hazırda qida, dekorativ və ya dərman məqsədləri üçün istifadə edilən, Afrikadan və ya Mərkəzi Asiyadan gətirilən bəzi növlərin ən qədim nümunələri toplanıb.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
 Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib   
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
 Bakıda Asiya üzrə Beynəlxalq Ginekologiya Konqresi keçirilib   
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
Laçında tibbi aksiya: 100-ə yaxın vətəndaş tibbi müayinələrdən keçib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında 11 yaşlı pasiyent üzərində cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Uşaq sağlamlığı dövlətin gələcəyinə sərmayədir
ADHTİ-nin Plastik və Rekonstruktiv Cərrahiyyə klinikasında ölkəmizdə ilk dəfə olaraq unikal əməliyyat icra olunub
 ATU-da Data-analitika və Süni İntellekt Laboratoriyasının açılışı olub   
Yardımlının Təşkən və Səpəradi kəndlərində tibbi AKSİYA
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub