Alimlər qədim Misirdə yetkin yumurtalıq teratomunu aşkar ediblər
13.11.2023 15:36

Cənubi İllinoys Universitetinin alimləri tərəfindən Misirdə aparılan bioarxeoloji tədqiqatlar heyrətamiz kəşflə nəticələnib - yetkin yumurtalıq teratoması aşkar edilib.


Aztibb.az “Science Direct” portalına istinadən xəbər verir ki, çoxkameralı yeraltı məzarda qalıqları aşkar edilən 18-21 yaşlı gənc qadın tədqiqatçıların diqqət obyektinə çevrilib. Tapıntı təxminən eramızdan əvvəl 1345-ci ilə, Yeni Krallığın dövrünə aiddir. Qadının qalıqları ilə birlikdə çox loblu kalsifikasiya olunmuş kütlə, həmçinin çanaq boşluğunda müəyyən edilmiş dişləri ehtiva edən iki əlaqəli kalsifikasiyalı kütlə aşkar edilib.


Tədqiqatçılar diqqətli diferensial diaqnozla birlikdə makroskopik qiymətləndirmə aparıblar. Çoxlu dişlərin inkişafı və onların xarakterik xüsusiyyətləri aşkar edilmiş kütlənin yumurtalıq teratoması olduğunu müəyyən etməyə imkan verib. Bu nadir hal Misirdə qeyri-elit qəbiristanlıqlardakı ən bəzəkli qəbirlərdən birində dəfn edilmiş gənc qadında müəyyən edilib.


Qeyd edək ki, yumurtalığın teratoması – rüşeym səhifələrindən törənən və bu orqan üçün xarakterik olmayan toxumalardan ibarət herminogen şişdir.


Bu hal Firon Misirdə və Afrikada daha geniş kontekstdə yetkin yumurtalıq teratomunun yeganə qeydə alınmış nümunəsini təmsil edir. Tapıntı həm zaman, həm də məkan baxımından teratomaların keçmiş haqqında biliklərimizi xeyli zənginləşdirir.


Yetkin yumurtalıq teratoması adətən yumurtalıq inkişafı ilə əlaqəli toxuma da daxil olmaqla müxtəlif növ toxumalardan əmələ gələn bir şiş növüdür. Bu xoşxassəli bir şişdir, yəni adətən xərçəngli deyil.


Teratomalar müxtəlif toxuma növlərinə fərqlənə bilən hüceyrələrdən əmələ gəlir. Nəticədə şişdə saç, dəri, əzələ və hətta dişlər kimi müxtəlif toxumalar əmələ gələ bilər. Teratomalar iki əsas növə bölünür: yetkin və yetişməmiş. Yetkin teratoma adətən yaxşı diferensiallaşmış toxumalardan ibarətdir, yetişməmiş teratoma isə daha az ixtisaslaşmış və ya az inkişaf etmiş toxumaları ehtiva edə bilər.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
Zəngin iş təcrübəsinə malik həkim - Tofiq Quliyev