Alimlər qədim Misirdə yetkin yumurtalıq teratomunu aşkar ediblər
13.11.2023 15:36

Cənubi İllinoys Universitetinin alimləri tərəfindən Misirdə aparılan bioarxeoloji tədqiqatlar heyrətamiz kəşflə nəticələnib - yetkin yumurtalıq teratoması aşkar edilib.


Aztibb.az “Science Direct” portalına istinadən xəbər verir ki, çoxkameralı yeraltı məzarda qalıqları aşkar edilən 18-21 yaşlı gənc qadın tədqiqatçıların diqqət obyektinə çevrilib. Tapıntı təxminən eramızdan əvvəl 1345-ci ilə, Yeni Krallığın dövrünə aiddir. Qadının qalıqları ilə birlikdə çox loblu kalsifikasiya olunmuş kütlə, həmçinin çanaq boşluğunda müəyyən edilmiş dişləri ehtiva edən iki əlaqəli kalsifikasiyalı kütlə aşkar edilib.


Tədqiqatçılar diqqətli diferensial diaqnozla birlikdə makroskopik qiymətləndirmə aparıblar. Çoxlu dişlərin inkişafı və onların xarakterik xüsusiyyətləri aşkar edilmiş kütlənin yumurtalıq teratoması olduğunu müəyyən etməyə imkan verib. Bu nadir hal Misirdə qeyri-elit qəbiristanlıqlardakı ən bəzəkli qəbirlərdən birində dəfn edilmiş gənc qadında müəyyən edilib.


Qeyd edək ki, yumurtalığın teratoması – rüşeym səhifələrindən törənən və bu orqan üçün xarakterik olmayan toxumalardan ibarət herminogen şişdir.


Bu hal Firon Misirdə və Afrikada daha geniş kontekstdə yetkin yumurtalıq teratomunun yeganə qeydə alınmış nümunəsini təmsil edir. Tapıntı həm zaman, həm də məkan baxımından teratomaların keçmiş haqqında biliklərimizi xeyli zənginləşdirir.


Yetkin yumurtalıq teratoması adətən yumurtalıq inkişafı ilə əlaqəli toxuma da daxil olmaqla müxtəlif növ toxumalardan əmələ gələn bir şiş növüdür. Bu xoşxassəli bir şişdir, yəni adətən xərçəngli deyil.


Teratomalar müxtəlif toxuma növlərinə fərqlənə bilən hüceyrələrdən əmələ gəlir. Nəticədə şişdə saç, dəri, əzələ və hətta dişlər kimi müxtəlif toxumalar əmələ gələ bilər. Teratomalar iki əsas növə bölünür: yetkin və yetişməmiş. Yetkin teratoma adətən yaxşı diferensiallaşmış toxumalardan ibarətdir, yetişməmiş teratoma isə daha az ixtisaslaşmış və ya az inkişaf etmiş toxumaları ehtiva edə bilər.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
 Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib   
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
 Bakıda Asiya üzrə Beynəlxalq Ginekologiya Konqresi keçirilib   
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
Laçında tibbi aksiya: 100-ə yaxın vətəndaş tibbi müayinələrdən keçib
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında 11 yaşlı pasiyent üzərində cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Uşaq sağlamlığı dövlətin gələcəyinə sərmayədir
ADHTİ-nin Plastik və Rekonstruktiv Cərrahiyyə klinikasında ölkəmizdə ilk dəfə olaraq unikal əməliyyat icra olunub
 ATU-da Data-analitika və Süni İntellekt Laboratoriyasının açılışı olub   
Yardımlının Təşkən və Səpəradi kəndlərində tibbi AKSİYA
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub