Azərbaycanda COVID-19-a yoluxma hallarının sayını proqnozlaşdırmaq üçün model tətbiq edilib
13.12.2021 12:28

AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutunun şöbə müdiri, texnika üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Məkrufə Hacırəhimova və institutun əməkdaşı Aybəniz Əliyevanın birgə müəllifi olduqları “Prophet modelindən istifadə etməklə Azərbaycanda COVID-19 pandemiyasına yoluxma (təsdiqlənmiş) və ölüm hallarının proqnozlaşdırılması” mövzusunda məruzə Rusiyada onlayn formatda keçirilən “X Milli Superkompüter Forumu”nda (Национальный Суперкомпьютерный Форум, НСКФ-2021) müzakirə olunub.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, məruzəni təqdim edən A.Əliyeva yeni koronavirus xəstəliyinin (COVID-19) 21-ci əsrin ən qaçılmaz yoluxucu xəstəliklərindən biri kimi qəbul edildiyini diqqətə çatdırıb. Bildirib ki, ilk COVID-19 hadisəsi 2019-cu ilin dekabrında Çində aşkarlanıb və sonra bütün dünyaya sürətlə yayılmağa başlayıb. 2020-ci ilin əvvəlindən başlayaraq bu virusa qarşı görülən qabaqlayıcı tədbirlərə baxmayaraq, Azərbaycanda tezliklə minlərlə insan bu virusa yoluxub və əziyyət çəkib.

 

“Effektiv müalicə olmadıqda, səhiyyə siyasətinin əsas aləti pandemiyanın gedişatının modelləşdirilməsi və proqnozlaşdırılmasıdır”, - deyən tədqiqatçı proqnoz verilənlərinin xəstəxana personalı və təchizatın planlaşdırılmasında, peyvənd ssenarilərində, profilaktika strategiyalarının hazırlanmasında və qiymətləndirilməsində istifadə edilə bildiyini vurğulayıb.

 

Məruzəçi nəzərə çatdırıb ki, son vaxtlar maşın təlimi alqoritmləri müxtəlif tətbiqlərdə zaman sırası verilənlərinin  manipulyasında mühüm rol oynayır. Tədqiqat zamanı Azərbaycanda yaxın günlərdə gözlənilən COVID-19-a yoluxma hallarının və ölüm hallarının sayını proqnozlaşdırmaq üçün Prophet modeli tətbiq edilib. Modelin performansı orta mütləq faiz xətası (MAPE), orta kvadratik kok xətası (RMSE) və orta mütləq xəta (MAE) ilə qiymətləndirilib.

ÇOX OXUNANLAR
İnsan orqanizmi hansı səbəbdən iki əsas mərhələdə qocalır - Alimlər müəyyənləşdiriblər
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Tibb işçilərinin əməkhaqlarının artırılmasına QHT sədrindən münasibət
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
Ümumi cərrah Mübariz Mahmudov evində ziyarət edilib
Şirvanda daha bir mürəkkəb travmatoloji əməliyyat uğurla icra olunub
TƏBİB beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində görüşləri davam etdirir
Laçında “Hiperqlikemik və hipoqlikemik komalar zamanı yardım” mövzusunda təlim keçirilib
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
Yüksəkixtisaslı anestezioloq-reanimatoloq Xəyal Məmmədov - Həkimlərimizi tanıyaq!
8 saatlıq mikrocərrahi əməliyyat - Səhiyyə Nazirliyinin həkimləri 3 yaşlı uşağın qopmuş əlini bərpa etdi
Müasir neyrocərrahiyyə yanaşmalarını daim izləyən və peşəkar inkişafını davam etdirən həkim - Toğrul Qasımlı
Küləkli hava şəraiti ilə əlaqədar iki nəfər xəsarət alıb