Ultra emal olunmuş qidalar beyində damar zədələnməsi riskini artıra bilər
22.10.2026 14:08

Kanadada təxminən 9 min nəfərin iştirakı ilə aparılan araşdırma ultra emal olunmuş qidaların qəbulu ilə orta yaşlı insanlarda beyin damarlarının zədələnməsi arasında əlaqə olduğunu üzə çıxarıb.

Aztibb.az xəbər verir ki, "JAMA Network Open" jurnalında dərc olunan tədqiqatda 35–69 yaş arası iştirakçıların qidalanma vərdişləri, beyin MRT nəticələri və koqnitiv test göstəriciləri təhlil edilib.

Nəticələrə görə, ən çox ultra emal olunmuş qida qəbul edən qrupda hər 9 nəfərdən birində damar mənşəli beyin zədələnməsi aşkarlanıb. Bu göstərici həmin qidaları ən az qəbul edən qrupda hər 12 nəfərdən bir olub.

Beyin görüntüləmələrində ağ maddədə dəyişikliklər və qan dövranının pozulması nəticəsində zədələnmiş toxuma sahələri müəyyən edilib. Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bu cür dəyişikliklər gələcəkdə insult, koqnitiv zəifləmə və demensiya riskinin artması ilə əlaqəli ola bilər.

Yaş, siqaret istifadəsi, fiziki aktivlik, gəlir səviyyəsi, arterial təzyiq və diabet kimi amillər nəzərə alındıqdan sonra da əlaqə müşahidə edilib. Bədəndəki yağ miqdarı da bu nəticələri tam izah etməyib.

Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, müşahidə xarakterli tədqiqat ultra emal olunmuş qidaların birbaşa beyin zədələnməsinə səbəb olduğunu sübut etmir. Qidaların emal dərəcəsi ilə qida dəyəri arasındakı fərqlərin dəqiq müəyyənləşdirilməməsi əlavə, uzunmüddətli araşdırmalara ehtiyac olduğunu göstərir.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır