Heyvanlardan qorxunc virusların insanlara keçməsi qlobal narahatlıq doğurur - İkinci yazı - aztibb.az AZƏRBAYCANIN SƏHİYYƏ XƏBƏR PORTALI

Heyvanlardan qorxunc virusların insanlara keçməsi qlobal narahatlıq doğurur - İkinci yazı

20.10.2021 21:36

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı tərəfindən heyvanlardan insanlara və ya insanlardan heyvanlara keçə bilən, insan və heyvanlar üçün ümumi olan yoluxucu xəstəliklər zoonoz xəstəliklər kimi adlandırılıb. Hazırda insanlar arasında rast gəlinən yoluxucu xəstəliklərin 60%-dən çoxu zoonoz xəstəliklərin payına düşür.

Aztibb.az heyvanlardan insanlara keçən xəstəliklər, səbəbləri, belə xəstəliklərə yoluxma riskinizi azaltmaq üçün görülməli olan tədbirlər haqqında növbəti yazını təqdim edir.

Heyvanların orqanizmində mikroblar, bakteriyalar, viruslar var ki, onlar asanlıqla, təmas vasitəsilə insan keçə bilir. Xüsusilə ev heyvanları insan orqanizmində həm virus, həm bakteriya, həm də parazit mənşəli xəstəliklərin yaranmasına səbəb ola bilirlər.

Mütəxəssislər qeyd edir ki, itlər və pişiklər arasında yayılan virus təbiətli xəstəliklər epidemioloji baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Pişiklərdən insanlara keçən qrip virusunun müxtəlif ştammlarına rast gəlmək olur.

Heyvanlardan insanlara keçən quduzluq xəstəliyi də öz aktuallığını qoruyub-saxlayır. Baxmayaraq ki, itlər və pişiklər arasında vaksinasiya aparılır, amma yenə də baytarlıq nəzarətindən kənar qalan sahibsiz itlər və pişiklər bu virusun daha təhlükəli ştamının daşıyıcısı olur. Beləliklə həmin virus ştammı da başqa heyvanlara, heyvanlar vasitəsi ilə də insanlara keçə bilər.

Quduzluq insan və heyvanda sudan qorxma, işıqdan qorxma, aqressivlik, ağız suyunun çox ifraz olunması, ağızda köpüklənmə və. s əlamətlərlə özünü müşahidə etdirə bilər.

Bundan əlavə ev heyvanlarında olan qurd mənşəli törədicilər parazit xəstəliyini insanlara ötürür. Belə xəstəliklərdə bitlər və birələr əsas faktor rolunu oynayır.

Müxtəlif növ keçilər, mal-qara və itlər də daxil olmaqla heyvanlar brüssellyoz daşıyıcısı ola bilər. İnsanlar isə xəstəliyə yoluxmuş heyvanlardan yoluxa bilərlər.

Bakteriyalar həzm sistemi (yemək), inhalyasiya (nəfəs alma) və ya açıq yara ilə təmas ilə keçə bilər. Heyvanların əhatəsində çox vaxt keçirirsinizsə,brüssellyoza tutulma ehtimalınız yüksəkdir. Risk, heyvan sidiyi, qan və toxuma ilə təmasda olan insanlar üçün xüsusilə yüksəkdir.

Xoşbəxtlikdən, bruselloz nadir hallarda ev heyvanlarından insana keçir. Pasterizə olunmamış süd və süd məhsulları,həmçinin çiy ət,Brucella bakteriyalarını daşıyır. Asiya, Afrika və Avropanın bir çox yerləri daxil olmaqla xəstəliyin yayıldığı bölgələrdə brüssellyoza tutulma ehtimalı daha yüksəkdir.