Orqanizmdə biofaktorların əksikliyi özünü necə göstərir? - DİQQƏT - aztibb.az AZƏRBAYCANIN SƏHİYYƏ XƏBƏR PORTALI

Orqanizmdə biofaktorların əksikliyi özünü necə göstərir? - DİQQƏT

11.10.2021 10:40

Biofaktorlar orqanizmin normal fəaliyyəti üçün lazım olan əsas maddələrdir. Bunlara vitaminlər, minerallar, maqnezium, sink və ya dəmir kimi mikroelementlər, habelə vitaminəbənzər maddələr, amin turşuları, yağ turşuları və bitki ekstraktları daxildir. Orqanizm onlardan bəzilərini özü yaradır, lakin əksəriyyəti rasionumuzla əldə edilir.

Aztibb.az biofaktor əksikliyinin orqanizmdə yaratdığı fəsadlar və bunun qarşısının alınması yollarına dair yazını təqdim edir.

Uzunmüddətli biofaktor əksikliyi orqanizmdə baş verən vacib proseslərin normal gedişatına mane olur. Hansı vitamin və ya mineralın çatışmamasından asılı olaraq əksikliyin qeyri-spesifik simptomları tez bir zamanda irəliləyir. Məsələn, dəmir çatışmazlığı (xüsusilə qadınlar arasında geniş yayılmışdır) rəngin solması, titrəmə və ümumi halsızlıq şəklində özünü göstərir.

Maqnezium əksikliyi gecə baldırda qıcolmalara, ağrılı əzələ gərginliyinə, əsəbiliyə və ya hətta aritmiya və hipertoniyaya gətirib çıxarır. Vitamin D əksikliyi bütün orqanizmə ümumi təsiri və hormonal effekti ilə müxtəlif şəkildə özünü göstərə bilər.

Biofaktor əksikliyinin ilkin əlamətləri və ya göstəriciləri hər zaman zəiflik, halsızlıq, diqqət əksikliyi və fəaliyyət səviyyəsinin aşağı düşməsi kimi qeyri-spesifik simptomlar olur. Bütün bu simptomlara adətən fikir verilmir, halbuki onlar gündəlik həyatda normal fəaliyyətimizə mane olur.

Mütəmadi olaraq idman etməklə yanaşı, tarazlaşdırılmış pəhriz də şübhəsiz sağlam həyat tərzinin bir parçasıdır. Kifayət qədər təzə meyvə, tərəvəz və üyüdülməmiş taxıl məhsulları, habelə balıq, yağsız ət və az yağlı süd kimi yağ faizi aşağı olan heyvan məhsulları yeməklə siz artıq yaxşı qida ehtiyatına malik olmaq üçün cəhd göstərmiş olursunuz.

Orqanizmimiz dəyərli tərəvəz yağlarını heyvan yağlarından daha yaxşı həzm edir. Bu sahə üzrə peşəkar fəaliyyət göstərən təşkilatlar həmçinin gündə ən az beş porsiya təzə meyvə və tərəvəz yeməyi tövsiyə edir.

Hətta Qurd üzümü, Barbados gilası və başqaları kimi son zamanlar insanların dilində olan “super qidalar” belə gündəlik rasiona mümkün əlavələr olaraq biofaktor əksikliyi simptomlarının qarşısının alınmasında vacib rol oynaya bilər.

Müəyyən dərman vasitələrinin uzunmüddətli qəbulu bəzi biofaktorların absorbsiyasını dayandıra və ya onların ifrazını gücləndirə bilər ki, bu zaman müəyyən müddətdən sonra çatışmazlıq simptomları yarana bilər.

Sözügedən dərman vasitələrinin siyahısı uzundur – onlara ağız yolu ilə qəbul edilən kontraseptiv vasitələr, müəyyən diabet dərmanları və yüksək qan təzyiqinə qarşı aktiv inqrediyentlər daxildir.