Alimlər orqanizmin regenerasiya qabiliyyətini yenidən aktivləşdirməyə çalışırlar
18.11.2026 12:56

Elmi dünyada maraq doğuran yeni tədqiqat çərçivəsində alimlər orqanizmin doğuşdan sonra böyük ölçüdə zəifləyən və ya fəaliyyəti məhdudlaşan özünü bərpa mexanizmlərini yenidən aktivləşdirməyi hədəfləyən eksperimental regenerativ preparat üzərində çalışırlar.

Aztibb.az "Nature Communications" jurnalında dərc olunan elmi araşdırmaya ostinadən yazır ki, ilkin heyvan təcrübələrində müəyyən şəraitdə yetkin hüceyrələrin yenidən proqramlaşdırılması, onların bölünmə və yeni toxuma formalaşdırma qabiliyyətinin qismən bərpa edilməsi mümkün olub.

Tədqiqatın əsas ideyası bəzi canlı növlərinin, xüsusilə salamandrların yüksək regenerasiya qabiliyyətindən ilhamlanır. Bu canlılar itirilmiş ətraflarını və zədələnmiş toxumalarını yenidən formalaşdırmaq xüsusiyyətinə malikdirlər. Alimlər həmin bioloji mexanizmləri öyrənərək insan orqanizmində də toxumaların bərpasını stimullaşdırmağın yollarını araşdırırlar.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, hüceyrələrin yenidən proqramlaşdırılması vasitəsilə orqanizmin məhdudlaşmış regenerasiya potensialını müəyyən dərəcədə geri qaytarmaq mümkün ola bilər. Bu yanaşma gələcəkdə ağır zədələr, toxuma itkisi və bəzi degenerativ xəstəliklərin müalicəsində yeni perspektivlər yarada bilər.

Lakin bu istiqamətdə qarşıda ciddi elmi və tibbi çətinliklər də mövcuddur. Əsas məsələlərdən biri hüceyrələrin böyümə və bölünmə prosesinə nəzarət etməkdir. Çünki hüceyrələrin nəzarətsiz çoxalması şişlərin yaranmasına və anormal toxuma formalaşmasına səbəb ola bilər. Buna görə də regenerasiya prosesinin təhlükəsiz şəkildə idarə olunması əsas tədqiqat istiqamətlərindən biridir.

Qeyd edək ki, sözügedən yanaşma hələ eksperimental mərhələdədir və insanlarda tətbiq edilə bilən təsdiqlənmiş müalicə üsulu mövcud deyil. Bununla belə, gələcək tədqiqatlarda təhlükəsizliyi və effektivliyi sübuta yetirilərsə, bu texnologiya itirilmiş toxumaların, hətta ətrafların bərpasına yönəlmiş regenerativ təbabət üsullarının inkişafına töhfə verə bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının patomorfoloqları 35-ci Milli Patologiya Konqresində iştirak ediblər   
Alimlər həyatın heç vaxt mövcud olmadığı Yer kürəsinin necə görünəcəyini modelləşdiriblər
Ürəyin işemik xəstəliyi diaqnozu ilə müraciət edən pasiyent üzərində AKŞ əməliyyatı uğurla icra olunub - Tədris Cərrahiyyə Klinikası
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının şöbə rəisi “Certificate of Merit” Fəxri Xidmət Sertifikatı ilə təltif olunub   
Rəşad Şolanın yeni cərrahi metodu beynəlxalq konqresdə qalib seçilib
 Cəbrayıl RMX-da mövsümi qripə qarşı vaksinasiya prosesinə başlanılıb   
Ağdərə rayonunun Suqovuşan qəsəbəsində tibbi aksiya: 10 nəfərə zəruri xidmətlər göstərilib
 Azərbaycan Tibb Universiteti kafedralar üzrə vakant yerlərə müsabiqə elan edib   
Huawei diabetə nəzarət üçün yeni davamlı qlükoza monitorinq sistemini təqdim edib
Parkinsonun kök hüceyrə texnologiyası əsaslı müalicəsi genişlənir - 2029-cu ildə...
Meşədə cəmi 3 gün keçirmək immun hüceyrələrinin aktivliyini 80 faiz artıra bilər
Süni üsulla yaradılan buynuz qişa milyonlarla insana görmə ümidini qaytara bilər  
Dövlət Gömrük Komitəsinin Tibbi Xidmət İdarəsinin rəis müavini ÜST-nin Cenevrədə keçirilən beynəlxalq toplantısında iştirak edib
Uşaq sığınacağında tibbi müayinələr təşkil olunub
Qalxanabənzər vəz xəstəlikləri bağırsaq mikrobiotası ilə əlaqəli ola bilər – Alimlərdən yeni araşdırma