Hörümçək zəhərindən əldə edilən molekul infarkt və insult zamanı hüceyrə ölümünün qarşısını ala bilər      
18.11.2026 10:44

Avstraliyalı tədqiqatçılar huni tor hörümçəyinin (funnel-web spider) zəhərində infarkt və insult zamanı toxumaların zədələnməsini azaltmağa kömək edə biləcək güclü təsiredici maddə aşkar ediblər.

Aztibb.az "Science Focus" nəşrinə istinadən yazır ki, alimlər ASIC1a kimi tanınan xüsusi ion kanalını bloklayan Hi1a adlı molekulu zəhərdən təcrid ediblər. Toxumalar oksigen çatışmazlığı ilə üzləşdikdə bu ion kanalları aktivləşir və hüceyrələrin turşulaşmasına səbəb olur. Nəticədə hüceyrələrə onların ölümünü sürətləndirən molekullar daxil olur.

Hi1a molekulu isə həmin kanalları bloklayaraq ürək və beyin hüceyrələrində hüceyrə ölümünə səbəb olan bu zərərli mexanizmin qarşısını almağa kömək edir.

Siçanlar üzərində aparılan laboratoriya sınaqlarında insultdan sonra Hi1a maddəsinin inyeksiya yolu ilə tətbiqi beyin toxumasının zədələnməsini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb. Maraqlıdır ki, preparatın insult hadisəsindən bir neçə saat sonra verilməsi də müsbət nəticə göstərib.

Oxşar təsirlər oksigen çatışmazlığına məruz qalan ürək toxumaları üzərində aparılan sınaqlarda, eləcə də transplantasiya tədqiqatlarında istifadə edilən donor ürəklərində də müşahidə olunub.

Tədqiqatın diqqətçəkən məqamlarından biri Hi1a molekulunun əsasən zədələnmiş toxumalara təsir göstərməsi ehtimalıdır. Bu xüsusiyyət sağlam hüceyrələrin zədələnməsi riskini azaltmaq baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

İlkin klinikayaqədərki tədqiqatlarda maddənin təhlükəsizliyi və dozası ilə bağlı göstəricilərin də erkən mərhələnin qiymətləndirmə meyarlarına uyğun olduğu bildirilir.

Bu kəşf infarkt və insult zamanı toxumaların zədələnməsinin qarşısının alınması, həmçinin orqan transplantasiyası sahəsində yeni müalicə yanaşmalarının inkişafı üçün perspektivlər açır. Bununla belə, Hi1a molekulunun insanlarda effektivliyini və təhlükəsizliyini təsdiqləmək üçün əlavə tədqiqatlara və klinik sınaqlara ehtiyac var.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının patomorfoloqları 35-ci Milli Patologiya Konqresində iştirak ediblər   
Alimlər həyatın heç vaxt mövcud olmadığı Yer kürəsinin necə görünəcəyini modelləşdiriblər
Ürəyin işemik xəstəliyi diaqnozu ilə müraciət edən pasiyent üzərində AKŞ əməliyyatı uğurla icra olunub - Tədris Cərrahiyyə Klinikası
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının şöbə rəisi “Certificate of Merit” Fəxri Xidmət Sertifikatı ilə təltif olunub   
Rəşad Şolanın yeni cərrahi metodu beynəlxalq konqresdə qalib seçilib
 Cəbrayıl RMX-da mövsümi qripə qarşı vaksinasiya prosesinə başlanılıb   
Ağdərə rayonunun Suqovuşan qəsəbəsində tibbi aksiya: 10 nəfərə zəruri xidmətlər göstərilib
 Azərbaycan Tibb Universiteti kafedralar üzrə vakant yerlərə müsabiqə elan edib   
Huawei diabetə nəzarət üçün yeni davamlı qlükoza monitorinq sistemini təqdim edib
Parkinsonun kök hüceyrə texnologiyası əsaslı müalicəsi genişlənir - 2029-cu ildə...
Meşədə cəmi 3 gün keçirmək immun hüceyrələrinin aktivliyini 80 faiz artıra bilər
Süni üsulla yaradılan buynuz qişa milyonlarla insana görmə ümidini qaytara bilər  
Dövlət Gömrük Komitəsinin Tibbi Xidmət İdarəsinin rəis müavini ÜST-nin Cenevrədə keçirilən beynəlxalq toplantısında iştirak edib
Uşaq sığınacağında tibbi müayinələr təşkil olunub
Qalxanabənzər vəz xəstəlikləri bağırsaq mikrobiotası ilə əlaqəli ola bilər – Alimlərdən yeni araşdırma