Rusiyalı alimlər qalxanabənzər vəzin autoimmun xəstəlikləri ilə bağırsaq bakteriyalarının tərkibi arasında əlaqə aşkar ediblər. Tədqiqatın nəticələri bağırsaq mikrobiotasının immun sisteminin fəaliyyəti və iltihabi proseslərin tənzimlənməsində mümkün roluna diqqət çəkir.
Aztibb.az "Actualnews"a istinadən yazır ki, Seçenov adına Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin alimləri Haşimoto xəstəliyi kimi tanınan autoimmun tireoiditdən əziyyət çəkən şəxslərin bağırsaq mikrobiotasını araşdırıblar. Nəticələr göstərib ki, bu xəstələrdə bağırsaq baryerinin qorunmasında və immun tarazlığın tənzimlənməsində iştirak edən bəzi faydalı mikroorqanizmlərin sayı azalıb.
Araşdırmada qısa zəncirli yağ turşuları istehsal edən bakteriyalara xüsusi diqqət yetirilib. Bu maddələr bağırsaq divarının bütövlüyünün qorunmasına, immun sisteminin normal fəaliyyətinə və iltihab proseslərinin tənzimlənməsinə kömək edir. Haşimoto xəstəliyi olan şəxslərdə, xüsusilə Butyricicoccaceae ailəsinə aid bakteriyaların və maddələr mübadiləsində iştirak edən bəzi digər mikroorqanizmlərin sayının daha az olduğu müəyyən edilib.
Tədqiqat çərçivəsində ümumilikdə 72 nəfərin bağırsaq mikrobiotası təhlil olunub. Onlardan 21-i autoimmun tireoidit, 21-i Qreyvs xəstəliyi olan pasiyentlər, 30-u isə sağlam könüllülər olub. Müxtəlif qrupların müqayisəsi bağırsaq mikroorqanizmlərinin tərkibində fərqlər olduğunu üzə çıxarıb.
Bağırsaq və qalxanabənzər vəz arasında ikitərəfli əlaqə
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, bağırsaq mikrobiotası ilə qalxanabənzər vəz arasında əlaqə ikitərəflidir. Bağırsaq bakteriyaları qalxanabənzər vəz hormonlarının mübadiləsində iştirak edə və iltihabi proseslərə təsir göstərə bilər. Digər tərəfdən, qalxanabənzər vəz hormonları da bağırsaq baryerinin keçiriciliyinə və mikrobiotanın tərkibinə təsir edir.
Mütəxəssislərin fikrincə, bu əlaqənin daha dərindən öyrənilməsi autoimmun tireoiditin müalicəsinə əlavə yanaşmaların hazırlanmasına imkan yarada bilər. Alimlər qidalanmanın tənzimlənməsi, probiotik və prebiotiklərin istifadəsi ilə bağırsaq mikrobiotasının balansının bərpası imkanlarını da araşdırırlar.
Bununla belə, tədqiqatçılar əldə olunan nəticələrin hələlik ilkin xarakter daşıdığını vurğulayırlar. Bağırsaq bakteriyalarındakı dəyişikliklərin xəstəliyin yaranmasına səbəb olub-olmadığı, yoxsa xəstəliyin nəticəsi kimi meydana çıxdığı hələ müəyyən edilməyib. Bu səbəbdən daha geniş pasiyent qrupları ilə əlavə araşdırmalara ehtiyac var.
Haşimoto xəstəliyinin əlamətləri nələrdir?
Autoimmun tireoidit zamanı immun sistemi səhvən qalxanabənzər vəzin toxumasına hücum edir. Xəstəlik bəzi hallarda uzun müddət simptomsuz inkişaf edə bilər. Vəzin funksiyası zəiflədikdə isə davamlı yorğunluq, yuxululuq, soyuğa həssaslıq, dərinin quruması və saç tökülməsi kimi əlamətlər meydana çıxa bilər.
Bu simptomlar adi yorğunluq və digər sağlamlıq problemləri ilə qarışdırıla bilər. Ona görə də belə şikayətlər davamlı olduqda endokrinoloqa müraciət etmək, müvafiq müayinələrdən keçmək vacibdir.
Qeyd edək ki, bağırsaq mikrobiotasının öyrənilməsi qalxanabənzər vəzin autoimmun xəstəliklərinin mexanizmlərini daha yaxşı anlamağa kömək edə bilər. Lakin hazırkı nəticələr probiotiklərin, prebiotiklərin və ya xüsusi pəhrizin Haşimoto xəstəliyini müalicə etdiyini təsdiqləmir. Hormon balansının bərpası və müalicə ilə bağlı qərarlar həkim tərəfindən verilməlidir.

