Alimlər 80 yaşlı insanın qan hüceyrələrini gənc beyin hüceyrələrinə çevirməyə nail olublar
15.11.2026 09:48

Almaniyada alimlər yaşlı insanlardan götürülmüş qan hüceyrələrini yenidən proqramlaşdıraraq onları sinir kök hüceyrələrinə çevirməyə nail olublar. Təcrübə hüceyrələrin bioloji yaşının geri çevrilməsinin mümkünlüyü ilə bağlı yeni elmi perspektivlər açır.

 

Aztibb.az "Argin Cell" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, Bonn Universitetinin tədqiqatçıları 80 və 101 yaşlı şəxslərdən götürülmüş eritrositlərin sələfi olan hüceyrələri neyronlara çevrilmək qabiliyyətinə malik sinir kök hüceyrələrinə transformasiya ediblər.

 

Tədqiqatın diqqətçəkən tərəfi hüceyrələrin yenidən proqramlaşdırılması üçün ənənəvi üsuldan fərqli yanaşmanın tətbiq edilməsidir. Belə ki, alimlər hüceyrələri əvvəlcə universal kök hüceyrələrə, daha sonra isə sinir hüceyrələrinə çevirmək əvəzinə, birbaşa sinir kök hüceyrələrinə transformasiya ediblər.

 

Tədqiqatçılar 100 gündən artıq davam edən müşahidələr zamanı hüceyrələrdə baş verən dəyişiklikləri izləyiblər. Bunun üçün DNT-dəki kimyəvi işarələr əsasında hüceyrələrin bioloji yaşını müəyyən edən epigenetik saatlardan istifadə olunub. Nəticələr 80 yaşlı donordan alınmış hüceyrələrin molekulyar yaş göstəricisinin 20 ildən aşağı səviyyəyə düşdüyünü göstərib.

 

Alimlərin fikrincə, bu üsulun üstünlüklərindən biri hüceyrələrin cavanlaşma prosesinin tədricən baş verməsidir. Bu, yaşlanma ilə əlaqəli molekulyar dəyişiklikləri mərhələli şəkildə izləməyə və hüceyrələrin bioloji yaşının geri çevrilməsində rol oynayan mexanizmləri müəyyənləşdirməyə imkan verir.

 

Tədqiqatın gələcək perspektivləri xüsusilə nevroloji xəstəliklərin öyrənilməsi ilə bağlıdır. Pasiyentlərin öz hüceyrələrindən əldə edilən sinir kök hüceyrələri vasitəsilə beyin xəstəliklərinin laboratoriya şəraitində modelləşdirilməsi, xəstəliyin inkişaf mexanizmlərinin araşdırılması və gələcəkdə fərdi müalicə yanaşmalarının hazırlanması mümkün ola bilər.

 

Bununla belə, mühüm bir məqam nəzərə alınmalıdır: təcrübə insan orqanizmində deyil, laboratoriya şəraitində aparılıb. Hüceyrələrin molekulyar yaşının azalması insan beyninin cavanlaşması və ya yaşlanmanın klinik baxımdan geri çevrilməsi demək deyil. Hazırda bu üsul əsasında təsdiqlənmiş müalicə mövcud deyil.

 

Tədqiqat hüceyrə yaşlanmasının dəyişməz proses olmadığını göstərən maraqlı elmi nəticələrdən biridir. Onun insan sağlamlığının qorunmasında və yaşla əlaqəli beyin xəstəliklərinin müalicəsində nə dərəcədə faydalı olacağını isə gələcək araşdırmalar müəyyən edəcək.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının patomorfoloqları 35-ci Milli Patologiya Konqresində iştirak ediblər   
Alimlər həyatın heç vaxt mövcud olmadığı Yer kürəsinin necə görünəcəyini modelləşdiriblər
 Cəbrayıl RMX-da mövsümi qripə qarşı vaksinasiya prosesinə başlanılıb   
44 günlük Vətən müharibəsində əldə olunan tarixi Zəfər cəmiyyətin ideoloji birliyini daha da möhkəmləndirib
Şirvan Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasının rəhbərliyi şəhid ailəsini ziyarət edib
Tibb işçilərinin bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Cəlilabad RMX-nın tabeliyində fəaliyyət göstərən Ailə Sağlamlıq Mərkəzlərinə baxış keçirilib
BP-nin Vitse-Prezidenti Respublika Diaqnostika Mərkəzində miqrasiya üçün xüsusi müayinə xidməti ilə tanış olub
Sumqayıt Tibb Mərkəzi tərəfindən Zəfər Günü münasibətilə 300 zeytun ağacı əkilib
Vitamin C haqqında nə qədər məlumatlısınız?
 Beyləqanın Qəhrəmanlı kənd sakinləri üçün səyyar tibbi müayinə keçirilib   
Azərbaycan Tibb Universitetində Zəfər Gününə həsr olunmuş silsilə tədbirlər keçirilib
 Bərdə Rayon Ağsaqqallar Şurasının üzvləri Bərdə RMX-nın Hemodializ şöbəsini ziyarət ediblər   
Vüqar Fərhadov Gəncə Beynəlxalq Xəstəxanasında pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Gömrük Hospitalının rəis müavini Türkiyədə beynəlxalq təlimdə iştirak edib