Yaponiyada Parkinson xəstəliyinin müalicəsində kök hüceyrə texnologiyasına əsaslanan yeni tətbiqi genişləndirir.
Aztibb.az "2N News"a istinadən yazır ki, Kyoto Universiteti Xəstəxanasında ilk dəfə Parkinson xəstəsinə induksiya edilmiş pluripotent kök hüceyrələri (iPS) əsasında hazırlanmış hüceyrələr köçürülüb.
Parkinson xəstəliyi hərəkət sistemini zədələyən, xroniki və proqressiv xarakter daşıyan nevroloji xəstəlikdir. Əsasən titrəmə, hərəkətlərin ləngiməsi və əzələ sərtliyi ilə müşayiət olunur. Xəstəlik zamanı beyində dopamin istehsal edən sinir hüceyrələri tədricən məhv olur. Mövcud müalicə üsullarında əsasən dopaminin səviyyəsini artıran və ya onun təsirini təqlid edən preparatlardan istifadə edilir. Lakin xəstəlik irəlilədikcə dərmanların təsiri dəyişkən xarakter ala və simptomlara nəzarət çətinləşə bilər.
Yaponiyada tətbiq edilən yeni müalicə üsulunda sağlam donorların hüceyrələrindən əldə olunan iPS hüceyrələri dopamin istehsal edən neyronların sələf hüceyrələrinə çevrilir. Daha sonra bu hüceyrələr xəstənin beyninə köçürülür. İPS hüceyrələrinin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, onlar yetkin və ixtisaslaşmış hüceyrələrin yenidən ilkin, pluripotent vəziyyətə qaytarılması yolu ilə əldə edilir və müxtəlif hüceyrə tiplərinə çevrilə bilir.
Bu müalicə yanaşması əvvəlcə klinik sınaqlar çərçivəsində qiymətləndirilib. Yaşları 50-69 arasında dəyişən yeddi Parkinson xəstəsinin hər birinə beynin hər iki yarımkürəsinə 5 milyon və ya 10 milyon hüceyrə köçürülüb. İştirakçılar iki il ərzində müşahidə altında saxlanılıb. Sınaq nəticələrinə əsasən, ciddi əlavə təsir qeydə alınmayıb, dörd xəstədə isə xəstəliyin simptomlarında yaxşılaşma müşahidə olunub.
Yaponiyanın tənzimləyici səhiyyə qurumları uğurlu klinik sınaqların nəticələrindən sonra müalicə metoduna mart ayında ilkin təsdiq verib.
Müalicəni inkişaf etdirən Yaponiyanın əczaçılıq şirkəti 2029-cu ilin mart ayınadək 20-30 xəstəyə hüceyrə transplantasiyası həyata keçirməyi planlaşdırdığını açıqlayıb. Yerli KİV-in məlumatına görə, növbəti yeddi il ərzində müalicənin təhlükəsizliyi və effektivliyi təsdiqlənərsə, onun Yaponiyada tam tənzimləyici təsdiq alması mümkün olacaq.
Yeni yanaşma Parkinson xəstəliyinin müalicəsində zədələnmiş dopamin istehsal edən hüceyrələrin funksiyasını bərpa etməyə yönəlmiş perspektivli istiqamətlərdən biri hesab olunur. Bununla belə, əldə edilən ilkin nəticələr metodun xəstəliyi tam müalicə etdiyini göstərmir. Onun uzunmüddətli effektivliyinin və təhlükəsizliyinin müəyyənləşdirilməsi üçün əlavə klinik tədqiqatlara ehtiyac var.

