Autizmlə əlaqəli ola biləcək yeni genetik dəyişikliklər aşkarlanıb
10.11.2026 09:46

Toronto Universitetinin Donnelli Mərkəzinin alimləri DNT-nin əvvəllər məlum olmayan və dəyişiklikləri autizmlə əlaqəli ola biləcək hissələrini aşkar ediblər.

 

Aztibb.az "Report"-a istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Nature" jurnalında dərc olunub.

 

Qeyd olunub ki, bu genetik variantlar neyronların fəaliyyətini poza və standart genetik testlərlə səbəbi müəyyən edilməyən bəzi autizm hallarını izah edə bilər.

 

Tədqiqatçılar beynin hüceyrələrinin hansı zülalları istehsal etməsinə təsir göstərən mikroekzonlar adlanan çox qısa genetik fraqmentləri araşdırıblar. Alimlər bu hissələri müəyyənləşdirmək və genetik dəyişikliklərin onların fəaliyyətini necə poza biləcəyini öyrənmək üçün maşın öyrənməsi modelini hazırlayıblar.

 

Minlərlə insan toxuması nümunəsi və ayrı-ayrı hüceyrələrə dair məlumatların təhlili nəticəsində əvvəllər məlum olmayan 1514 mikroekzon aşkarlanıb.

 

Daha sonra alimlər ümumilikdə 7 391 ailədən 25 mindən çox insanın iştirak etdiyi üç böyük genetik tədqiqatın nəticələrini araşdırıblar.

 

Nəticədə autizmlə əlaqəli 72 nadir genetik variant müəyyən edilib. Bu variantlara autizm diaqnozu qoyulmuş iştirakçıların 2,5 faizində rast gəlinib, onların autizmi olmayan bacı və qardaşlarında isə aşkarlanmayıb. Həmin genetik variantların daşıyıcılarının 82 faizində xəstəliyin genetik səbəbini əvvəllər müəyyən etmək mümkün olmayıb.

 

Tədqiqatçılar aşkarlanan bəzi dəyişiklikləri laboratoriyada yetişdirilmiş insan neyronları üzərində də sınaqdan keçiriblər. Eksperimentlər həmin dəyişikliklərin hüceyrələrin mikroekzonlardan istifadəsinə təsir etdiyini təsdiqləyib.

 

 

ÇOX OXUNANLAR
Ağcabədidə arı sancması nəticəsində anafilaktik şok keçirən pasiyent sağlamlığına qovuşub
Alimlər hüceyrələrin keçmişini öyrənməyə imkan verən yeni texnologiya hazırlayıblar
Qaraciyərin 5–6-cı seqmentlərini əhatə edən 15 sm diametrli iri kistanı laparoskopik üsulla aradan qaldırıb
Sinir sistemi sağlamlığı həyat keyfiyyətininin vacib bir hissəsidir
 ATU-da orqan donorluğu və transplantasiyanın aktual məsələləri müzakirə olunub   
 AQTİ video-redaktor vəzifəsinə işçi axtarır   
Şirvan ŞMX-da üst çənə sinusunun kistasının xaric edilməsi əməliyyatı uğurla icra olunub
Probiotiklərin orqanizmə təsiri nədir və hansı hallarda istifadəsi tövsiyə oluna bilər?
 Eyni gündə 3 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib   
 Qobustan RMX-nın Ərəbşalbaş kənd həkim məntəqəsində səyyar tibbi müayinələr təşkil olunub   
Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyinin təşkilatçılığı ilə şəhid ailələri üçün sağlamlıq aksiyasına start verilib
Türkiyənin yerli istehsalı olan süni ürək-ağciyər aparatı tətbiq edildi - 57 xəstədə uğurlu nəticə
Autizmli qadınlarda menopauza əlamətləri narahatlıq və depressiv əlamətlərlə daha qabarıq müşahidə edilir - Araşdırma
Şəhid anasının dalağında aşkarlanan çoxsaylı kistalarla əlaqədar laparoskopik üsulla cərrahi əməliyyat icra olunub
Səhiyyə Nazirliyinin dəstəyi ilə Tərtər və Suqovuşanda kardioloji AKSİYA