Çində süni intellektin iştirakı ilə hazırlanmış ilk COVID-19 preparatının bazara çıxarılmasına icazə verilib
10.09.2026 13:07

Çin hakimiyyəti COVID-19-a qarşı süni intellekt texnologiyalarından istifadə edilərək hazırlanmış Mprosevir preparatının bazara çıxarılmasını təsdiqləyib. Xihu Universitetinin məlumatına görə, bu, Çində süni intellektin köməyi ilə hazırlanmış və bu kateqoriyada bazara çıxış üçün təsdiq almış ilk innovativ dərmandır. Preparat Çin Milli Tibbi Məhsullar Administrasiyasından (NMPA) şərti təsdiq alıb.

Aztibb.az "Medikforum"a istinadən yazır ki, dərman Xihu Universitetinin və "Westlake Pharmaceuticals" şirkətinin mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanıb. Preparat yüngül və orta dərəcəli COVID-19 keçirən yetkin xəstələrin müalicəsi üçün nəzərdə tutulub.

Mprosevirin əsasını virusun çoxalması üçün SARS-CoV-2-yə lazım olan 3CLpro fermentinin inhibitoru təşkil edir.

Tədqiqatın ilkin mərhələsində alimlər təxminən 49 milyard potensial molekuldan ibarət DNT-kodlaşdırılmış birləşmələr kitabxanasından (DEL) istifadə ediblər.

Əvvəlcə 100-dən çox namizəd molekul seçilib. Daha sonra süni intellekt modeli cəmi bir neçə gün ərzində bu siyahını 9 birləşməyə qədər daraldıb. Onlardan 6-sı yüksək antiviral aktivlik nümayiş etdirib. Əlavə araşdırmalardan sonra tədqiqat qrupu ən perspektivli molekulu müəyyənləşdirib.

Süni intellektdən sonrakı mərhələlərdə də istifadə olunub. Texnologiya maddənin aktivliyinin optimallaşdırılması, farmakoloji xüsusiyyətlərinin qiymətləndirilməsi və toksikliyinin azaldılması proseslərinə cəlb edilib.

Tədqiqatçılara görə, ilkin birləşmənin axtarışından klinik sınaqların başa çatmasına qədər təxminən 3 il yarım vaxt keçib.

Hazırlayıcılar Mproseviri həmçinin DEL texnologiyası əsasında yaradılaraq klinik sınaqlardan keçən və bazara çıxış üçün təsdiq alan dünyanın ilk kiçikmolekullu preparatı kimi təqdim edirlər.

Bu hadisə süni intellektin yeni dərmanların hazırlanmasında tətbiqinin sürətlənməsi baxımından əhəmiyyətli addım hesab olunur. Bununla belə, preparatın effektivliyi və təhlükəsizliyi ilə bağlı yekun qiymətləndirmə onun klinik istifadəsi və real dünya məlumatları əsasında aparılacaq.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 LOR cərrah Səma Səfərova Xətai Tibb Mərkəzində fəaliyyətə başlayıb   
İctimai Səhiyyə və İslahatlar Mərkəzi ilə Kistik Fibroz Xəstələrinə Yardım İctimai Birliyi arasında Memorandum imzalanıb
Bəxtiyar İsmayılov səhiyyə nazirinin müavini təyin edilib
Ağciyərin sağlamlığını qorumağın ən mühüm yollarından biri tütün məhsullarından uzaq durmaqdır
 Uşaq evlərinin sakinləri üçün tibbi müayinələr təşkil olunub   
 Yeni Klinikada ABADD rəhbərliyi ilə canlı tibbi konsilium keçirilib   
 ATU rezidenti Belqradda SLEuro-nun beynəlxalq seminarda iştirak edib   
Nizami Tibb Mərkəzində fəaliyyət göstərən könüllülərlə görüş keçirilib
 “Ürəyinin ritmini tut!” devizi altında elmi-praktiki seminar keçirilib
 Qəbələ RMX-da maarifləndirici təlim: “Yenidoğulmuşlarda reanimasiya tədbirləri”    
 Tovuzun ucqar dağ kəndi Kirəndə səyyar tibbi müayinə keçirilib
Ağdaşın Birinci Aral və İkinci Aral kəndlərində tibbi aksiya: 54 nəfər müayinə olunub
Oromandibulyar distoniya nədir?
Diabet və böyrəklər: səssiz təhlükə