Çində süni intellektin iştirakı ilə hazırlanmış ilk COVID-19 preparatının bazara çıxarılmasına icazə verilib
10.09.2026 13:07

Çin hakimiyyəti COVID-19-a qarşı süni intellekt texnologiyalarından istifadə edilərək hazırlanmış Mprosevir preparatının bazara çıxarılmasını təsdiqləyib. Xihu Universitetinin məlumatına görə, bu, Çində süni intellektin köməyi ilə hazırlanmış və bu kateqoriyada bazara çıxış üçün təsdiq almış ilk innovativ dərmandır. Preparat Çin Milli Tibbi Məhsullar Administrasiyasından (NMPA) şərti təsdiq alıb.

Aztibb.az "Medikforum"a istinadən yazır ki, dərman Xihu Universitetinin və "Westlake Pharmaceuticals" şirkətinin mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanıb. Preparat yüngül və orta dərəcəli COVID-19 keçirən yetkin xəstələrin müalicəsi üçün nəzərdə tutulub.

Mprosevirin əsasını virusun çoxalması üçün SARS-CoV-2-yə lazım olan 3CLpro fermentinin inhibitoru təşkil edir.

Tədqiqatın ilkin mərhələsində alimlər təxminən 49 milyard potensial molekuldan ibarət DNT-kodlaşdırılmış birləşmələr kitabxanasından (DEL) istifadə ediblər.

Əvvəlcə 100-dən çox namizəd molekul seçilib. Daha sonra süni intellekt modeli cəmi bir neçə gün ərzində bu siyahını 9 birləşməyə qədər daraldıb. Onlardan 6-sı yüksək antiviral aktivlik nümayiş etdirib. Əlavə araşdırmalardan sonra tədqiqat qrupu ən perspektivli molekulu müəyyənləşdirib.

Süni intellektdən sonrakı mərhələlərdə də istifadə olunub. Texnologiya maddənin aktivliyinin optimallaşdırılması, farmakoloji xüsusiyyətlərinin qiymətləndirilməsi və toksikliyinin azaldılması proseslərinə cəlb edilib.

Tədqiqatçılara görə, ilkin birləşmənin axtarışından klinik sınaqların başa çatmasına qədər təxminən 3 il yarım vaxt keçib.

Hazırlayıcılar Mproseviri həmçinin DEL texnologiyası əsasında yaradılaraq klinik sınaqlardan keçən və bazara çıxış üçün təsdiq alan dünyanın ilk kiçikmolekullu preparatı kimi təqdim edirlər.

Bu hadisə süni intellektin yeni dərmanların hazırlanmasında tətbiqinin sürətlənməsi baxımından əhəmiyyətli addım hesab olunur. Bununla belə, preparatın effektivliyi və təhlükəsizliyi ilə bağlı yekun qiymətləndirmə onun klinik istifadəsi və real dünya məlumatları əsasında aparılacaq.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
İnsan orqanizmi hansı səbəbdən iki əsas mərhələdə qocalır - Alimlər müəyyənləşdiriblər
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Tibb işçilərinin əməkhaqlarının artırılmasına QHT sədrindən münasibət
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Ümumi cərrah Mübariz Mahmudov evində ziyarət edilib
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
 Saatlı RMX-da tanınmış cərrah Əhədağa Soltanovun 75 illik yubileyi qeyd edilib   
TƏBİB beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi istiqamətində görüşləri davam etdirir
Şirvanda daha bir mürəkkəb travmatoloji əməliyyat uğurla icra olunub
Müasir neyrocərrahiyyə yanaşmalarını daim izləyən və peşəkar inkişafını davam etdirən həkim - Toğrul Qasımlı
Yüksəkixtisaslı anestezioloq-reanimatoloq Xəyal Məmmədov - Həkimlərimizi tanıyaq!
Laçında “Hiperqlikemik və hipoqlikemik komalar zamanı yardım” mövzusunda təlim keçirilib
8 saatlıq mikrocərrahi əməliyyat - Səhiyyə Nazirliyinin həkimləri 3 yaşlı uşağın qopmuş əlini bərpa etdi