Grounding: Panik və travma  zamanı diqqəti indiki ana qaytarma üsulu  
26.08.2026 17:37

Grounding (torpaqlama) insanın diqqətini güclü narahatlıq, keçmişə aid travmatik xatirə və ya mənfi düşüncələrdən uzaqlaşdıraraq onu indiki ana yönəltməyə kömək edən psixoloji mübarizə texnikasıdır. Xüsusilə panik, dissosiasiya və travma ilə əlaqəli reaksiyaların idarə olunmasında istifadə edilir.

Aztibb.az xəbər verir ki, grounding zamanı insan diqqətini görmə, eşitmə, toxunma, qoxu kimi duyulara və ya ətraf mühitlə bağlı konkret faktlara yönəldir. Məqsəd insanın özünü təhlükədə hiss etdiyi anda diqqəti “burada və indi”yə qaytarmaq və gərginliyin azalmasına kömək etməkdir.

Grounding üsulları əsasən üç qrupa bölünür: duyusal, koqnitiv və fiziki. Duyusal grounding zamanı ətrafdakı əşyaları müşahidə etmək və ya müəyyən səthə toxunmaq kimi üsullardan istifadə edilir. Koqnitiv grounding zamanı tarix, məkan və ətrafdakı faktlar səsləndirilir. Fiziki grounding isə hərəkət etmək, bədən vəziyyətini dəyişmək və digər bədən yönümlü üsulları əhatə edir.

Bu texnikadan xüsusilə posttravmatik stress pozuntusu, dissosiasiya və güclü narahatlıq zamanı istifadə oluna bilər. Lakin grounding əsas müalicə metodu hesab edilmir. Panik pozuntusu, travma sonrası stress pozuntusu və ya dissosiativ pozuntular zamanı peşəkar psixoloji və ya psixiatrik yardım tələb oluna bilər.

Grounding hər kəsdə eyni nəticəni verməyə bilər. Bəzi insanlarda sakitləşdirici üsullar, digərlərində isə daha aktiv və duyusal yanaşmalar faydalı ola bilər. Tətbiq zamanı narahatlıq və ya dissosiasiya artırsa, texnikanı dayandırmaq və mütəxəssisdən yardım almaq lazımdır.

Grounding üsullarını yalnız böhran zamanı deyil, əvvəlcədən məşq etmək də faydalı ola bilər. Bununla belə, təkrarlanan və gündəlik həyata mane olan narahatlıq, panik və ya dissosiativ əlamətlər zamanı yalnız bu texnikaya güvənmək düzgün deyil.

 

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır