Epidemiologiya əhali arasında xəstəliklərin yaranma səbəblərini, yayılma qanunauyğunluqlarını və onların qarşısının alınması yollarını öyrənən ictimai səhiyyənin əsas və sürətlə inkişaf edən sahələrindən biridir.
Aztibb.az xəbər verir ki, bu ixtisas insanların sağlamlığının qorunmasına, xəstəliklərin erkən aşkarlanmasına, risk amillərinin müəyyənləşdirilməsinə, sağlamlıq göstəricilərinin təhlilinə və elmi əsaslandırılmış profilaktik tədbirlərin hazırlanmasına yönəlib.
Müasir dövrdə yeni infeksion xəstəliklərin meydana çıxması, pandemiyalar, xroniki qeyri-infeksion xəstəliklərin artması, iqlim dəyişiklikləri, urbanizasiya və əhalinin həyat tərzində baş verən dəyişikliklər epidemiologiyanın əhəmiyyətini daha da artırır. Epidemioloqlar xəstəliklərin yayılmasını təhlil edən, sağlamlıq risklərini qiymətləndirən və ictimai sağlamlığın qorunmasına xidmət edən qərarların qəbulunda mühüm rol oynayan mütəxəssislərdir.
Tələbələr müasir epidemiologiyanın nəzəri əsaslarını və praktik bacarıqlarını mənimsəyərək aşağıdakı istiqamətlər üzrə bilik əldə edirlər:
▪️yoluxucu xəstəliklərin epidemiologiyası;
▪️xroniki qeyri-infeksion xəstəliklərin epidemiologiyası;
▪️epidemioloji nəzarət və monitorinq;
▪️biostatistika və tibbi statistika;
▪️sağlamlığın sosial determinantları;
▪️risk amillərinin qiymətləndirilməsi;
▪️epidemioloji tədqiqat metodları;
▪️sübutlara əsaslanan tibb;
▪️profilaktik proqramların hazırlanması və qiymətləndirilməsi;
▪️ictimai sağlamlığın idarə olunması.
Bu ixtisas üzrə təhsil alan məzun:
▪️xəstəliklərin yaranması və yayılması qanunauyğunluqlarını təhlil edir;
▪️epidemioloji tədqiqatlar aparır;
▪️sağlamlıq risklərini müəyyənləşdirir və qiymətləndirir;
▪️epidemioloji nəzarət sistemlərinin təşkilində iştirak edir;
▪️yoluxucu xəstəliklərin yayılmasının qarşısının alınmasına yönəlmiş tədbirlər hazırlayır;
▪️tibbi və epidemioloji məlumatları təhlil edir;
▪️profilaktik proqramların effektivliyini qiymətləndirir;
▪️ictimai sağlamlığın qorunmasına yönəlmiş qərarların qəbulunda iştirak edir;
elmi-tədqiqat layihələrində fəaliyyət göstərir.
Epidemiologiya üzrə məzunlar hansı sahələrdə uğurla fəaliyyət göstərə bilərlər?
Dövlət sektoru
Səhiyyə Nazirliyinin strukturları;
gigiyena və epidemiologiya mərkəzləri;
sanitariya-epidemioloji nəzarət orqanları;
ictimai səhiyyə müəssisələri;
dövlət proqramları və monitorinq xidmətləri;
sosial müdafiə və reabilitasiya müəssisələri.
Tibb müəssisələri
xəstəxanalar;
klinikalar;
infeksion nəzarət xidmətləri;
laboratoriyalar;
peyvənd proqramları;
tibbi keyfiyyət və təhlükəsizlik bölmələri.
Elm və təhsil
ali təhsil müəssisələri;
elmi-tədqiqat institutları;
universitet laboratoriyaları;
milli və beynəlxalq tədqiqat layihələri.
Beynəlxalq və özəl sektor
beynəlxalq səhiyyə təşkilatları;
əczaçılıq və biotexnologiya şirkətləri;
klinik tədqiqat mərkəzləri;
ictimai səhiyyə üzrə konsaltinq şirkətləri;
səhiyyə məlumatlarının analizi ilə məşğul olan təşkilatlar.
Karyera imkanları
Epidemiologiya üzrə təhsil alan məzun gələcəkdə aşağıdakı vəzifələrdə çalışa bilər:
epidemioloq;
ictimai səhiyyə mütəxəssisi;
infeksion nəzarət üzrə mütəxəssis;
sağlamlıq risklərinin qiymətləndirilməsi üzrə mütəxəssis;
epidemioloji məlumatlar üzrə analitik;
elmi tədqiqatçı;
profilaktik proqramların koordinatoru;
səhiyyə layihələrinin monitorinq və qiymətləndirmə üzrə mütəxəssisi;
beynəlxalq səhiyyə layihələri üzrə ekspert.
Epidemiologiya yalnız bir ixtisas deyil. Bu, cəmiyyətin sağlamlığını qoruyan, xəstəliklərin qarşısının alınmasına xidmət edən və gələcəyin səhiyyə sisteminin inkişafında mühüm rol oynayan məsuliyyətli və perspektivli peşədir.
