Alimlər “Qərb tipli qidalanma”nı psixi pozuntuların yaranma riski ilə əlaqələndiriblər
24.06.2026 12:52

Beynəlxalq tədqiqat qrupu apardıqları araşdırmada müəyyən ediblər ki, yağ, şəkər və xolesterinlə zəngin qidalanma təkcə maddələr mübadiləsinə deyil, həm də psixi sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, tədqiqat yetkin və yaşlı dişi siçanlar üzərində aparılıb. Üç həftə ərzində heyvanlara “Qərb tipli pəhriz” kimi tanınan, yüksək yağ və sadə karbohidrat tərkibli qidalar verilib.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, sınaq heyvanlarında qlükozaya dözümlülük zəifləyib, eyni zamanda emosiyaların, əhval-ruhiyyənin və davranışın tənzimlənməsində mühüm rol oynayan serotonin sistemi ilə əlaqəli proseslərdə dəyişikliklər müşahidə olunub.

Alimlər müəyyən ediblər ki, heyvanlarda narahatlıq, çarəsizlik hissi və idrak qabiliyyətlərinin zəifləməsini göstərən əlamətlər yaranıb. Onlar yeni obyektləri araşdırmağa daha az maraq göstərib, stresli vəziyyətlərdə daha uzun müddət hərəkətsiz qalıb və yaddaş testlərində daha zəif nəticələr nümayiş etdiriblər.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu mənfi təsirlərə ən həssas qrup yaşlanma dövründə olan dişi fərdlər olub. Məhz buna görə də araşdırma əsasən bu qrup üzərində cəmləşdirilib.

Müəyyən edilib ki, heyvan mənşəli yağlar və sadə karbohidratlarla həddindən artıq zəngin olan qeyri-sağlam qidalanma yalnız maddələr mübadiləsini pozmur, eyni zamanda narahatlıq və depressiv davranışların yaranmasına, həmçinin yaddaşın zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, aşkar edilən mexanizmlər insanlar üçün də aktual ola bilər. Onların fikrincə, məməlilərdə biokimyəvi proseslərin oxşarlığı qidalanma tərzi ilə insanın psixi sağlamlığı arasında bənzər əlaqənin mövcudluğunu ehtimal etməyə əsas verir.

Alimlər gələcək tədqiqatlarda maddələr mübadiləsi pozuntuları ilə psixi sağlamlıq problemləri arasındakı əlaqəni izah edən molekulyar mexanizmləri araşdırmağı, eləcə də bu pozuntuların profilaktikası və müalicəsi üçün yeni yanaşmalar hazırlamağı planlaşdırırlar.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır