Alimlər “Qərb tipli qidalanma”nı psixi pozuntuların yaranma riski ilə əlaqələndiriblər
24.06.2026 12:52

Beynəlxalq tədqiqat qrupu apardıqları araşdırmada müəyyən ediblər ki, yağ, şəkər və xolesterinlə zəngin qidalanma təkcə maddələr mübadiləsinə deyil, həm də psixi sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, tədqiqat yetkin və yaşlı dişi siçanlar üzərində aparılıb. Üç həftə ərzində heyvanlara “Qərb tipli pəhriz” kimi tanınan, yüksək yağ və sadə karbohidrat tərkibli qidalar verilib.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, sınaq heyvanlarında qlükozaya dözümlülük zəifləyib, eyni zamanda emosiyaların, əhval-ruhiyyənin və davranışın tənzimlənməsində mühüm rol oynayan serotonin sistemi ilə əlaqəli proseslərdə dəyişikliklər müşahidə olunub.

Alimlər müəyyən ediblər ki, heyvanlarda narahatlıq, çarəsizlik hissi və idrak qabiliyyətlərinin zəifləməsini göstərən əlamətlər yaranıb. Onlar yeni obyektləri araşdırmağa daha az maraq göstərib, stresli vəziyyətlərdə daha uzun müddət hərəkətsiz qalıb və yaddaş testlərində daha zəif nəticələr nümayiş etdiriblər.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu mənfi təsirlərə ən həssas qrup yaşlanma dövründə olan dişi fərdlər olub. Məhz buna görə də araşdırma əsasən bu qrup üzərində cəmləşdirilib.

Müəyyən edilib ki, heyvan mənşəli yağlar və sadə karbohidratlarla həddindən artıq zəngin olan qeyri-sağlam qidalanma yalnız maddələr mübadiləsini pozmur, eyni zamanda narahatlıq və depressiv davranışların yaranmasına, həmçinin yaddaşın zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, aşkar edilən mexanizmlər insanlar üçün də aktual ola bilər. Onların fikrincə, məməlilərdə biokimyəvi proseslərin oxşarlığı qidalanma tərzi ilə insanın psixi sağlamlığı arasında bənzər əlaqənin mövcudluğunu ehtimal etməyə əsas verir.

Alimlər gələcək tədqiqatlarda maddələr mübadiləsi pozuntuları ilə psixi sağlamlıq problemləri arasındakı əlaqəni izah edən molekulyar mexanizmləri araşdırmağı, eləcə də bu pozuntuların profilaktikası və müalicəsi üçün yeni yanaşmalar hazırlamağı planlaşdırırlar.

ÇOX OXUNANLAR
Kəllə sümüyü iliyi xroniki ağrıların səbəbi ola bilər - TƏDQİQAT
Hövsan Sağlamlıq Mərkəzinin baş həkimi təltif olunub
ATU-da yeni qəbul olunan rezidentlərlə müqavilələr imzalanıb
Eyni gündə 4 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunda tibbi xidmətin keyfiyyətinin artırılması istiqamətində tədbirlər davam etdirilir
Anestezioloq-reanimatoloq Emil Muradov -
Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında TAVİ əməliyyatları ötən ildən etibarən uğurla icra olunur
Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən Laçında səyyar stomatoloji aksiya təşkil olunub
Şirvan Mərkəzi Xəstəxanasında hemofiliya ilə bağlı elmi-praktik seminar keçirilib
Qidalanma mədəniyyəti - gələcək nəsillərin sağlamlığını sığortalayan ən dəyərli ictimai səhiyyə investisiyası
Yeni Klinikada işemik insult və TİA üzrə iki günlük CME proqramı keçirilib
Professor Gülnaz Dadaşova Almaniyada beynəlxalq konqresdə çıxış edib
TƏBİB tabeliyində çalışan tibb işçilərinin əməkhaqları artırılır
ATU tələbələri Ege Universitetində bir aylıq Yay Məktəbi proqramında iştirak ediblər
AQTA-nın KOB evlərində xidmət göstərən əməkdaşları üçün təlim təşkil olunub