Alimlər “Qərb tipli qidalanma”nı psixi pozuntuların yaranma riski ilə əlaqələndiriblər
24.06.2026 12:52

Beynəlxalq tədqiqat qrupu apardıqları araşdırmada müəyyən ediblər ki, yağ, şəkər və xolesterinlə zəngin qidalanma təkcə maddələr mübadiləsinə deyil, həm də psixi sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər.

Aztibb.az "Life" portalına istinadən yazır ki, tədqiqat yetkin və yaşlı dişi siçanlar üzərində aparılıb. Üç həftə ərzində heyvanlara “Qərb tipli pəhriz” kimi tanınan, yüksək yağ və sadə karbohidrat tərkibli qidalar verilib.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, sınaq heyvanlarında qlükozaya dözümlülük zəifləyib, eyni zamanda emosiyaların, əhval-ruhiyyənin və davranışın tənzimlənməsində mühüm rol oynayan serotonin sistemi ilə əlaqəli proseslərdə dəyişikliklər müşahidə olunub.

Alimlər müəyyən ediblər ki, heyvanlarda narahatlıq, çarəsizlik hissi və idrak qabiliyyətlərinin zəifləməsini göstərən əlamətlər yaranıb. Onlar yeni obyektləri araşdırmağa daha az maraq göstərib, stresli vəziyyətlərdə daha uzun müddət hərəkətsiz qalıb və yaddaş testlərində daha zəif nəticələr nümayiş etdiriblər.

Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu mənfi təsirlərə ən həssas qrup yaşlanma dövründə olan dişi fərdlər olub. Məhz buna görə də araşdırma əsasən bu qrup üzərində cəmləşdirilib.

Müəyyən edilib ki, heyvan mənşəli yağlar və sadə karbohidratlarla həddindən artıq zəngin olan qeyri-sağlam qidalanma yalnız maddələr mübadiləsini pozmur, eyni zamanda narahatlıq və depressiv davranışların yaranmasına, həmçinin yaddaşın zəifləməsinə səbəb ola bilər.

Tədqiqat müəllifləri hesab edirlər ki, aşkar edilən mexanizmlər insanlar üçün də aktual ola bilər. Onların fikrincə, məməlilərdə biokimyəvi proseslərin oxşarlığı qidalanma tərzi ilə insanın psixi sağlamlığı arasında bənzər əlaqənin mövcudluğunu ehtimal etməyə əsas verir.

Alimlər gələcək tədqiqatlarda maddələr mübadiləsi pozuntuları ilə psixi sağlamlıq problemləri arasındakı əlaqəni izah edən molekulyar mexanizmləri araşdırmağı, eləcə də bu pozuntuların profilaktikası və müalicəsi üçün yeni yanaşmalar hazırlamağı planlaşdırırlar.

ÇOX OXUNANLAR
 17 İyun – Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günüdür   
Elmi-Tədqiqat Tibbi Profilaktika İnstitutu vakansiya elan edir
ATU-nun Əczaçılıq toksikologiyası və kimya kafedrası əməkdaşlarının ixtirasına Avrasiya Patenti verilib
Azərbaycan tibbində növbəti uğur: Səhiyyə Nazirliyi Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin Aritmologiya bölməsi beynəlxalq akkreditasiya alıb
Ayağında geniş toxuma zədələnməsi yaranan pasiyentdə mürəkkəb rekonstruktiv əməliyyat uğurla icra olunub
Ölkəmizdə ilk dəfə tətbiq edilən texnologiyaya həsr olunuş elmi simpozium keçirildi - MR-Fusion Prostat Biopsiyası
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
 Sabunçu Tibb Mərkəzində Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Günü münasibətilə tədbir keçirilib   
 Birinci Moskva Dövlət Tibb Universitetinin tələbələri narkomaniya ilə mübarizəyə dair maarifləndiriliblər   
 TƏBİB kollektivi Fəxri xiyabanı ziyarət edib   
Səhiyyə Nazirliyi Tibb İşçilərinin Peşə Bayramı Gününü qeyd edib
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
 Pirallahı Tibb Mərkəzində Milli Qurtuluş Gününə həsr olunmuş tədbir keçirilib   
Samux rayonunun ən ucqar kəndlərindən biri olan Burunqovaqda səyyar tibbi aksiya