Uşaqlıq dövrü xərçəngləri ilə bağlı yeni kəşf - Xəstəliyi illər əvvəldən müəyyən etmək mümkündürmü?
17.10.2026 12:37

Norveçli tədqiqatçılar uşaqlıq dövründə yaranan bəzi xərçəng növlərinin inkişafında rol oynaya biləcək yeni mexanizm aşkarlayıblar. Araşdırma zamanı xərçəngli uşaqlarda DNT zədələrini bərpa edən zülallara qarşı qeyri-adi miqdarda anticisimlər müəyyən edilib.

Aztibb.az "Frontiers in Immunology" jurnalında dərc olunan məqaləyə istinadən yazır ki, bu autoanticisimlər hüceyrələrin daxilinə keçərək DNT-nin bərpasında iştirak edən zülallara bağlana bilir. Alimlər hesab edirlər ki, bu proses həmin zülalların fəaliyyətini zəiflədərək hüceyrələrdə DNT zədələrinin toplanmasına və xərçəng riskinin artmasına şərait yarada bilər.

Xərçəngdən illər əvvəl aşkarlanan əlamət

Tədqiqatın mühüm mərhələsində İngiltərədə aparılmış iki uzunmüddətli araşdırmada iştirak edən 59 uşağın əvvəlcədən götürülmüş qan nümunələri təhlil edilib. Onların təxminən yarısında sonrakı illərdə, 30 yaşına çatmamış xərçəng inkişaf edib.

Xərçəng yaranan uşaqlarda xəstəlik qan nümunəsinin götürülməsindən orta hesabla altı il sonra üzə çıxıb. Bu uşaqların DNT təmirində iştirak edən əsas zülallardan ən azı birinə qarşı anticisim daşıma ehtimalı sağlam həmyaşıdları ilə müqayisədə təxminən səkkiz dəfə yüksək olub.

Xərçəng riskini əvvəlcədən müəyyən etmək mümkün olacaqmı?

Alimlər bu anticisimlərin niyə yarandığını hələ dəqiq bilmirlər. İnfeksiyalar, immun sisteminin həddindən artıq aktivləşməsi və immun dözümlülüyün pozulması mümkün səbəblər arasında göstərilir.

Tədqiqatçılar gələcəkdə bu anticisimlərin uşaqlarda xərçəngə meyilliliyin erkən müəyyənləşdirilməsində istifadə oluna biləcəyini düşünürlər. Hazırda isə nəticələr ilkin elmi tapıntı hesab olunur.

Tədqiqat bu anticisimlərin birbaşa xərçəngə səbəb olduğunu sübut etmir. İştirakçıların sayı məhduddur və bu göstəricilərin geniş əhali arasında erkən diaqnostika testi kimi istifadəsi üçün əlavə araşdırmalar tələb olunur.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
Ağdaşın Əmirarx kəndində tibbi aksiya: 31 nəfər kənd sakini müayinə olunub  
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Tibb müəssisələrində hicab məhdudiyyəti ilə bağlı yayılan sənəd saxtadır - Birgə açıqlama
Elmi-Tədqiqat Tibbi Bərpa İnstitutunda xroniki ağrılarda fizioterapiyanın roluna dair seminar keçirilib
16 Oktyabr Ümumdünya Qida Günüdür - Sağlam gələcək və davamlı resurslar üçün nə etməliyik?
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
Alimlər dərmanların təsir göstərmədiyi təhlükəli göbələk ştamı aşkarlayıblar
Sosial medianın görünməyən psixoloji təsirləri
       Zərifə xanım Əliyevaya həsr olunan müsabiqənin qalibləri mükafatlandırılıb             
Dərmanların sınağında insan bağırsağını təqlid edən yeni texnologiya  
“Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası təqdim edir: Telman Cəfərov