"Artıq çəki" epidemiyası - Piylənmə XXI əsrin qlobal problemidir / 2-ci yazı 
24.02.2023 10:08

Piylənmə problemini uşaqlıqdan, gənclikdən deyil, daha əvvəldən düşünmək lazımdır. Professor Aleksandr Ametov bildiri ki, piylənmənin qarşısının alınmasında bu yanaşma xüsusilə nəzərə alınmalıdır.

 

Aztibb.az "Arqumentı i Faktı" nəşrində dərc olunan növbəti yazını ixtisarla təqdim edir. Nə üçün artıq yağ bəşəriyyət üçün bu qədər təhlükəlidir? 

 

Alim qeyd edir ki, bütün funksiyaların, orqan və sistemlərin təməli metabolik proqramlaşdırmanın olduğu prenatal dövrdə qoyulur. Çox yüksək, yaxud çox aşağı bədən çəkisi ilə (4,5 kq-dan çox və 2,5 kq-dan az) doğulan uşaqların gələcəkdə piylənmə və şəkərli diabetlə üzləşmə riski böyükdür. Bədən çəkisi insulin müqavimətinin pozulmasında rol oynayır və 50 yaşına qədər belə insanlarda metabolik xəstəliklər riski 7-10 dəfə artır.

 

Buna görə də, gələcək analar hamiləliyini diqqətlə planlaşdırmalı, sağlamlığına və qidalanmasına diqqət yetirməlidirlər. 

 

Professor bu məsələdə təkcə genetik meyl deyil, həm də ətraf mühit amilləri və həyat tərzinin əhəmiyyətli rol oynadığını deyir: “Hesdab edirəm ki, piylənmənin artması ilə bağlı əsas problem bizim aşağı qida mədəniyyətimiz və eyni dərəcədə aşağı fiziki aktivliyimizdir”. 

 

“Çoxumuz gündə 23,4 saat oturaq həyat tərzi keçiririk. Yəni, aktivlik orta hesabla cəmi 20 dəqiqə təşkil edir. Metabolik sağlamlığı qorumaq üçün 22 yaşdan yuxarı bütün insanlar gündə 10.000 addım getməlidirlər. 50-60 yaşdan yuxarı olanlar isə hər gün ən azı 3000 addım atmalıdırlar”, – deyə A.Ametov bildirib. 

 

Professor piylənmənin daha çox ətraf mühit olduğunu təsdiqləyən maraqlı bir araşdırma haqqında danışıb: “Məlum olub ki, artıq çəkisi olan bir neçə dostunuzun olması sizin də “piylənmə şansı”nızı artırır".  

 

Əksər ölkələrdə əhalinin fiziki fəallığının artırılması məqsədilə kompleks layihələri özündə əks etdirən dövlət dəstəyi proqramlarının tətbiq olunmasına baxmayaraq, mütəxəssislərin fikrincə, piylənmənin qarşısının alınmasında əsas məsələ insanın öz həyat tərzinə diqqət yetirməsidir. 

 

“Sağlam həyat tərzi öyrədilməli, bu düşüncəyə uşaqlıqdan sərmayə qoyulmalıdır. Bu problemdən əziyyət çəkənlər başa düşməlidirlər ki, həyatı boyu qazanılmış metabolik pozğunluqların qarşısını almağa imkan verəcək sehrli həb yoxdur”, – Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki Yelena Qoluxova bildirib.

 

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Neyroloqlar beyninizi cavan saxlamağın altı yolunu sadalayıb
Yulaf sağlamlığa bu xüsusiyyətinə görə zərərlidir
Gömrük Hospitalının Təcili Tibbi Yardım şöbəsi və Çağrı Mərkəzi bayram günlərində 7/24 rejimində fəaliyyət göstərəcək
Çinli həkimlər donuz böyrəyini insana köçürüblər
Hər gün ispanaq yeməyin FAYDALARI
Ramazan sonrası necə qidalanmalı?
“Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası: Mərkəzi Gömrük Hospitalının mama-ginekoloqu Leyla Qaçaylı
Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! -  Tibb üzrə fəlsəfə foktoru Sədi Allahverdiyev
Pediatr Sahilə Ələsgərova fəaliyyətini Xətai Tibb Mərkəzində davam etdirəcək
 Tibb müəssisələrində radioloji xidmətlərin təşkili istiqamətində işlər davam etdirilir   
Regionlarda fəaliyyət göstərən peşəkar səhiyyə işçilərini tanıtmaqda davam edirik!
Dişləri sıxmaq nəyə səbəb olur?
Pediatr Sevil Orucovanın məqaləsi:
Samux Rayon Mərkəzi Xəstəxanasına farmakonəzarət üzrə məsul şəxs vəzifəsinə yeni təyinat olub