"Artıq çəki" epidemiyası - Piylənmə XXI əsrin qlobal problemidir / 2-ci yazı 
24.02.2023 10:08

Piylənmə problemini uşaqlıqdan, gənclikdən deyil, daha əvvəldən düşünmək lazımdır. Professor Aleksandr Ametov bildiri ki, piylənmənin qarşısının alınmasında bu yanaşma xüsusilə nəzərə alınmalıdır.

 

Aztibb.az "Arqumentı i Faktı" nəşrində dərc olunan növbəti yazını ixtisarla təqdim edir. Nə üçün artıq yağ bəşəriyyət üçün bu qədər təhlükəlidir? 

 

Alim qeyd edir ki, bütün funksiyaların, orqan və sistemlərin təməli metabolik proqramlaşdırmanın olduğu prenatal dövrdə qoyulur. Çox yüksək, yaxud çox aşağı bədən çəkisi ilə (4,5 kq-dan çox və 2,5 kq-dan az) doğulan uşaqların gələcəkdə piylənmə və şəkərli diabetlə üzləşmə riski böyükdür. Bədən çəkisi insulin müqavimətinin pozulmasında rol oynayır və 50 yaşına qədər belə insanlarda metabolik xəstəliklər riski 7-10 dəfə artır.

 

Buna görə də, gələcək analar hamiləliyini diqqətlə planlaşdırmalı, sağlamlığına və qidalanmasına diqqət yetirməlidirlər. 

 

Professor bu məsələdə təkcə genetik meyl deyil, həm də ətraf mühit amilləri və həyat tərzinin əhəmiyyətli rol oynadığını deyir: “Hesdab edirəm ki, piylənmənin artması ilə bağlı əsas problem bizim aşağı qida mədəniyyətimiz və eyni dərəcədə aşağı fiziki aktivliyimizdir”. 

 

“Çoxumuz gündə 23,4 saat oturaq həyat tərzi keçiririk. Yəni, aktivlik orta hesabla cəmi 20 dəqiqə təşkil edir. Metabolik sağlamlığı qorumaq üçün 22 yaşdan yuxarı bütün insanlar gündə 10.000 addım getməlidirlər. 50-60 yaşdan yuxarı olanlar isə hər gün ən azı 3000 addım atmalıdırlar”, – deyə A.Ametov bildirib. 

 

Professor piylənmənin daha çox ətraf mühit olduğunu təsdiqləyən maraqlı bir araşdırma haqqında danışıb: “Məlum olub ki, artıq çəkisi olan bir neçə dostunuzun olması sizin də “piylənmə şansı”nızı artırır".  

 

Əksər ölkələrdə əhalinin fiziki fəallığının artırılması məqsədilə kompleks layihələri özündə əks etdirən dövlət dəstəyi proqramlarının tətbiq olunmasına baxmayaraq, mütəxəssislərin fikrincə, piylənmənin qarşısının alınmasında əsas məsələ insanın öz həyat tərzinə diqqət yetirməsidir. 

 

“Sağlam həyat tərzi öyrədilməli, bu düşüncəyə uşaqlıqdan sərmayə qoyulmalıdır. Bu problemdən əziyyət çəkənlər başa düşməlidirlər ki, həyatı boyu qazanılmış metabolik pozğunluqların qarşısını almağa imkan verəcək sehrli həb yoxdur”, – Rusiya Elmlər Akademiyasının akademiki Yelena Qoluxova bildirib.

 

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Cəbrayıl RMX-da yanğın təhlükəsizliyi və təxliyə qaydaları ilə bağlı təlim keçirilib   
Gəncədə Dünya Allergiya Həftəsi ilə bağlı tədbirlər təşkil olunur
Mərkəzi Klinika vakansiya elan edir
Bu ilin yanvar-may aylarında 18 mindən çox uşağa reabilitasiya xidmətləri göstərilib
Nizami Tibb Mərkəzi onlayn növbə sistemi aktivləşdirilən 4-cü müəssisə oldu
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında 11 yaşlı pasiyent üzərində cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Laçında tibbi aksiya: 100-ə yaxın vətəndaş tibbi müayinələrdən keçib
Uşaq sağlamlığı dövlətin gələcəyinə sərmayədir
Günəş şüalarının dəriyə təsiri və ondan necə qorunmalıyıq?
Elmi-Tədqiqat Kardiologiya İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə olunub
Yardımlının Təşkən və Səpəradi kəndlərində tibbi AKSİYA
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Salyanda İİV-ə görə müayinələr aparıb
Tibb işçilərinin bilik və bacarıqlarının artırılması istiqamətində tədbir keçirilib