Tarixə nəzər salsaq görərik ki, ayrı-ayrı dövrlərdə yer kürəsinin müxtəlif ərazilərində invazion və infeksion xəstəlik törədən parazitlər və mikroorqanizmlərin yayılması sözün əsl mənasında bəşəriyyət üçün böyük fəlakətə çevrilib.
Dəfələrlə baş verən taun, vəba, pasterelyoz, bradzot, quş qripi, donuz qripi və bu kimi xəstəliklər böyük tələfata səbəb olub. Baş vermiş epidemiyalar içərisində balıqçılıq təsərrüfatlarında, balıq məmulatı istehsalı, saxlanması, daşınması və satışı ilə məşğul olan obyektlərdə tələb edilən sanitar, texnoloji, əmtəəşünaslıq qaydalarına əməl edilmədikdə yayılan xəstəliklər daha pis nəticələr törədib.
Aztibb.az balıqların insanlarda törədə biləcəyi invazion və infeksion xəstəliklər haqqında yazını təqdim edir.
Əgər xəstələnmiş heyvan məhdud çərçivədə ətrafdakıları yoluxdurursa, bundan fərqli olaraq su hövzəsində diri balıq sərbəst olduğundan istənilən tərəfə üzərək geniş dairədə xəstəliyin yayılmasına səbəb ola bilir.
Balıq xəstəliklərini XIX əsrin sonlarında formalaşan ixtiopatologiya elmi öyrənir.
Müasir dövrdə insanlara keçən bəzi zooantroponoz xəstəliklərin baş verib yayılmaması üçün vaxtında tutarlı qabaqlayıcı tədbirlər görülməlidir. Balıqlar bu və ya digər xəstəliyə tutulduqda onlar arasında vaxtsız ölüm halları dəfələrlə artır, böyüməsi ləngiyir, kütləsi sağlam balıqla müqayisədə 20%-dək azalır. Belə halda balıq ehtiyatının təbii bərpası pozulur, onun sayı azalır.
Statistikaya görə Azərbaycanın su hövzələrində hər il 3-4,5 milyon 147 vətəgə yaşlı balıqlar liqulyoz, diqrammoz, mikosoporidioz, ixtioftirioz, daktilogiroz, diplostomoz, postodiplostomoz və digər xəstəliklərə tutulduğundan məhv olur. Balıq xəstəliklərinin öyrənilməsi həm də böyük epidemioloji və epizootoloji əhəmiyyətə malikdir. Çünki, bir çox infeksion və invazion xəstəliklə insanlara, eləcə də məhsuldar kənd təsərrüfatı heyvanlarına və quşlara məhz balıq və balıq məhsullarından keçir.
Azərbaycanın su hövzələrində yaşayan balıqlarda baş verə bilən infeksion və invazion xəstəliklər, onlardan insana keçə bilənlərinin növ tərkibi, morfologiyası, biologiyası, yayılması, insana keçmə yolları, xəstəliyin baş verməməyi üçün həyata keçirilən qabaqlayıcı profilaktiki tədbirlər və bu problemlə əlaqəli digər məsələlər uzun illərdir ki, AMEA-nın Zoologiya İnstitutunun müvafiq laboratoriyaları tərəfindən öyrənilir.
