Dəri xəstəliklərinin təbiətinin və diaqnostikasının anlaşılmasına yeni yanaşmalar
03.09.2026 12:30

Dermatologiya son illərdə diaqnostika sahəsində əldə edilən nailiyyətlər sayəsində böyük inkişaf yolu keçib. Bu inkişaf molekulyar-genetik, immunoloji, histokimyəvi, elektron-mikroskopik və digər müasir tədqiqat üsullarının tətbiqi ilə əlaqədardır. 

 

Bu barədə Aztibb.az-a məlumat verən ATU-nun Dermatovenerologiya kafedrasının dosenti, tibb üzrə fəlsəfə  doktoru Yunus Mirzəyev bildirib ki, bu, yalnız klassik dəri xəstəliklərinin müalicəsi ilə məhdudlaşmır, həmçinin dermatoveneroloji yardımın göstərilməsi, sosial əhəmiyyətli xəstəliklərin aşkar edilməsi və onların müasir diaqnostika üsullarının tətbiqini də əhatə edir.

 

Onun sözlərinə görə, dəri yalnız qoruyucu örtük deyil, həm də immun sisteminin fəal elementidir. Eyni zamanda, dermatozların əksəriyyəti, sanki ekranda olduğu kimi, daxili orqanların, endokrin və digər sistemlərin patoloji təzahürlərini əks etdirir.

 

Yunus Mirzəyev əlavə edib ki, dəri insan orqanizminin ən böyük orqanlarından biri olmaqla, orta hesabla təxminən 2 m² sahəyə malikdir və bədən çəkisinin təqribən 20%-ni təşkil edir (dərialtı piy toxumasının çəkisi nəzərə alınmadan). Dəri epidermis, derma və dərialtı piy toxumasından ibarət üçkomponentli sistemdir.

 

"Epidermis və derma quruluş və funksiyalarına görə bir-birindən fərqlənsələr də, vahid bir sistemdə birləşirlər. Belə ki, epidermis embriogenez prosesidə ektodermal, derma isə mezodermal rüşeym təbəqəsindən formalaşır. Ektoderm sinir, immun və endokrin sistemlərin yaranmasını şərtləndirir. Buradan belə nəticəyə gəlmək olar ki, əgər patoloji proses dərinin epidermal qatında lokalizasiya olunur və oradan başlayırsa, bu proses sinir, endokrin və immun sistemləri ilə əlaqəlidir və aparılan tədqiqatlar da məhz bu istiqamətlərə yönəldilməlidir. Proses dermada lokalizasiya olunduğu halda isə tədqiqatlar daxili orqanların öyrənilməsinə istiqamətləndirilməlidir", - deyə o, bildirib.

 

Yunus Mirzəyev qeyd edib ki, son illərdə xəstəliklərin etiologiyasının və patogenezinin, xüsusilə də irsi xəstəliklərin öyrənilməsi sahəsində əhəmiyyətli nailiyyətlər əldə edilib. Bu, xəstəliklərin diaqnostikasının, müalicəsinin, profilaktikası və reabilitasiyası üsullarının təkmilləşdirilməsinə imkan verib.
Hazırda dəri və selikli qişalarda təzahür edən təxminən 2000 nozoloji xəstəlik məlumdur və klinik əlamətlərə əsaslanan diaqnostika yalnız diaqnostik səhvlərə gətirib çıxarır. Buna görə də tibb fakültələrinin tələbələrinin, rezidentlərin və həkim-dermatoveneroloqların hazırlığı dərinin strukturunun və funksiyalarının, eləcə də onun daxili orqanlarla qarşılıqlı əlaqəsinin dərindən dərk edilməsi nəzərə alınmaqla aparılmalıdır. Onlara, həmçinin dəri və onun törəmələrində baş verən müxtəlif dəyişikliklərin mexanizmləri, eləcə də əldə edilmiş laborator məlumatların düzgün şərh edilməsi öyrədilməlidir.


 
       

 

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub