Böyrəküstü vəzidə kütlə, xüsusilə ultrasəs, kompüter tomoqrafiyası və MRT müayinələrinin geniş tətbiqi ilə daha çox aşkarlanır. Başqa səbəblə aparılan müayinə zamanı təsadüfən müəyyən edilən bu kütlələr “adrenal insidentaloma” adlandırılır.

Aztibb.az xəbər verir ki, böyrəküstü vəzidə aşkarlanan kütlələrin böyük əksəriyyəti xoşxassəli olur və hormon ifraz etmir. Lakin hər kütlə ölçüsü, görüntüləmə xüsusiyyətləri və hormonal aktivliyi baxımından qiymətləndirilməlidir.

Böyrəküstü vəzilər kortizol, aldosteron və adrenalin kimi mühüm hormonlar istehsal edir. Buna görə kütlə aşkarlandıqda ilk növbədə onun hormon ifraz edib-etmədiyi araşdırılır. Kortizol üçün deksametazon supressiya testi, arterial hipertenziya və ya kalium azlığı olduqda aldosteron-renin göstəriciləri, feoxromositoma şübhəsində isə metanefrin və normetanefrin analizləri aparıla bilər.

Kütlənin ölçüsü və görüntüləmədəki görünüşü də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Kiçik, hamar sərhədli, homogen və xoşxassəli adenoma ilə uyğun xüsusiyyətlər göstərən kütlələr adətən izlənilir. Böyük, qeyri-homogen, qeyri-müntəzəm sərhədli və ətraf toxumalara yayılma şübhəsi yaradan törəmələr isə daha ətraflı qiymətləndirilir.

Hormon ifraz etməyən və xoşxassəli xüsusiyyətlərə malik kütlələrdə müəyyən hallarda yalnız müşahidə kifayət edir. Hormon ifraz edən, bədxassəli şiş şübhəsi yaradan və ya izləmə zamanı əhəmiyyətli böyümə göstərən kütlələrdə isə cərrahi müalicə gündəmə gələ bilər.

Əməliyyat tələb olunan xəstələrdə laparoskopik adrenalektomiya geniş istifadə olunan minimal invaziv üsullardan biridir. Bununla belə, müalicə və izləmə qərarı yalnız kütlənin ölçüsünə əsasən deyil, hormonal aktivlik, görüntüləmə nəticələri və xəstənin ümumi vəziyyəti birlikdə nəzərə alınmaqla verilir.

Böyrəküstü vəzidə kütlə aşkarlanması avtomatik olaraq xərçəng demək deyil. Lakin belə bir tapıntının endokrinoloq, uroloq və ya digər müvafiq mütəxəssis tərəfindən qiymətləndirilməsi, kütlənin xarakterinin düzgün müəyyənləşdirilməsi baxımından vacibdir.