K1 vitamini (filoxinon) əsasən yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərdə və bitki yağlarında olan, yağda həll olunan vitamindir. Onun orqanizmdə əsas funksiyası qan laxtalanması üçün vacib olan zülalların sintezində iştirak etməkdir.
Aztibb.az xəbər verir ki, K1 vitamininin ən yaxşı sübut olunmuş funksiyası normal qan laxtalanmasını təmin etməsidir. Qaraciyərdə II, VII, IX və X laxtalanma faktorlarının yaranmasında iştirak edən K1 vitamini çatışmazlığı qanaxma riskini artıra bilər. Vitamin K antaqonisti olan varfarin qəbul edən bəzi xəstələrdə isə K1 vitamini həddindən artıq qanaxmanın müalicəsində istifadə olunur.
K1 vitamini yenidoğulmuşlarda da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Doğuşdan sonra K1 vitamininin tətbiqi K vitamini çatışmazlığı ilə əlaqəli qanaxmaların qarşısının alınması üçün standart tibbi praktikadır və bu riskin əhəmiyyətli dərəcədə azalmasına kömək edir.
K1 vitamininin sümük və ürək-damar sağlamlığına təsiri ilə bağlı isə elmi nəticələr daha məhduddur. Bəzi tədqiqatlarda K vitamini ilə sümük sağlamlığı arasında əlaqə göstərilsə də, K1 əlavələrinin osteoporozun qarşısını hamı üçün aldığına dair kifayət qədər qəti sübut yoxdur. Eyni şəkildə, K1 vitamininin damar kalsifikasiyasının qarşısını aldığı da tam təsdiqlənməyib.
Sağlam insanlarda klinik əhəmiyyətli K vitamini çatışmazlığı nadir hallarda müşahidə olunur. Daha çox yağ sorulmasının pozulduğu xəstəlikləri olan, uzunmüddətli antibiotik qəbul edən və ya K vitamininin təsirinə həssas dərmanlardan istifadə edən şəxslər risk qrupuna daxildir.
Varfarin kimi antikoaqulyant qəbul edən şəxslər K1 vitamini ilə zəngin qidaları tamamilə rasiondan çıxarmamalıdır. Əsas məsələ yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərin qəbulunu sabit saxlamaq və qidalanmada kəskin dəyişikliklərdən çəkinməkdir. Ani dəyişikliklər preparatın təsirinə və INR göstəricisinə təsir göstərə bilər.
K1 və K2 vitaminləri eyni ailəyə aid olsa da, onların kimyəvi xüsusiyyətləri, mənbələri və orqanizmdə paylanması fərqlidir. Bu səbəbdən birini digərinin tam əvəzi hesab etmək düzgün deyil.
K1 vitamini əlavələrinin istifadəsi, xüsusilə antikoaqulyant qəbul edən, qaraciyər və ya sorulma problemi olan şəxslərdə həkim məsləhəti ilə həyata keçirilməlidir. Sübut olunmuş çatışmazlıq olmadan yüksək dozalı əlavələrin özbaşına qəbul edilməsi tövsiyə edilmir.
