Dünya şəhərlərində minlərlə naməlum virus gizlənir
21.10.2026 07:51

102 şəhəri əhatə edən qlobal tədqiqat zamanı təxminən 55 000 RNT virusu aşkar edilib.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, "Nature Communications" jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, bu virusların böyük əksəriyyəti elmə məlum olmayıb.

Alimlər metro tutacaqlarından tutmuş çirkab sularına və torpaq nümunələrinə qədər müxtəlif yerləri analiz ediblər. Beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu tərəfindən aşkar edilən 54 945 müxtəlif virus ardıcıllığının yalnız 23%-i məlum verilənlər bazasına uyğun gəlib, qalan 77%-i isə elm üçün tamamilə yeni olub. Tədqiqatın həmmüəllifi, San-Paulu Universitetinin professoru Antonio Pedro Kamarqonun sözlərinə görə, insanlıq təbiətdəki virus müxtəlifliyini indiyədək qiymətləndirməyib.

Aşkar edilən virusların xüsusiyyətləri

Tədqiqatçılar bütün nəticələri laboratoriyada virus yetişdirməklə deyil, nümunələrdən oxunan genetik kodlar əsasında əldə ediblər. Aşkar edilən mikrobların yalnız üçdə birinin hansı canlı orqanizmi yoluxdurduğu müəyyən edilib və onların yarısından çoxunun bakteriofai (bakteriyaları yoluxduran viruslar) olduğu məlum olub.

Məlumatlara əsasən, tapılan genetik materiallar arasında insanları yoluxdurma ehtimalı yüksək olan 60, digər məməliləri yoluxdurma ehtimalı olan isə 47 hal müəyyən edilib. Bundan əlavə, tədqiqatçılar dərmana dözümlü xəstəxana bakteriyalarını məhv edə biləcək 166 bakteriofaq aşkar ediblər ki, bu da gələcəkdə faq terapiyası üçün böyük əhəmiyyət kəsb edə bilər.

Tədqiqatın nəticələri və gələcək addımlar

Küçələr, banklar və vağzallar torpaq və çirkab suları ilə müqayisədə daha az virus müxtəlifliyi nümayiş etdirib. Tədqiqatçılar bu kolleksiyanı "Şəhər və şəhərətrafı ərazilərin RNT virusları atlası" (UPVAtlas) adlandırıblar. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu kəşflərin insan sağlamlığı üçün dəqiq əhəmiyyətini anlamaq üçün gələcəkdə daha geniş və təkrar analizlərin aparılması vacibdir.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır