Təbiətə virtual tamaşa etməyin beyinə gözlənilməz təsiri araşdırılıb
21.10.2026 08:55

"Building and Environment" jurnalında dərc olunan yeni tədqiqat virtual təbiət təsvirləri izləməyin beyin fəaliyyətinə və fiziki həyəcanlanmaya necə təsir etdiyini ortaya qoyub.

 

Aztibb.az jurnala istinadən yazır ki, araşdırmaya görə, təbiətin virtual mənzərəsi psixi sağlamlığın bərpasına kömək edə bilər.

Tədqiqatın gedişatı və müşahidələr

Drexel Universitetinin alimləri Kevin L. Ramires-Çaves və professor Hasan Ayazın rəhbərliyi ilə aparılan tədqiqatda 32 sağlam böyüklər iştirak edib. İştirakçılar virtual reallıq eynəkləri vasitəsilə Pensilvaniyadakı Longwood bağlarının beş fərqli mənzərəsini (meşə zolağı, çəmənlik, İtalyan su bağı və baş oranjereya), həmçinin müqayisə üçün bitkisiz adi bir otağı 6 dəqiqə ərzində izləyiblər.

Tədqiqat zamanı iştirakçıların alnına yerləşdirilən datçiklər vasitəsilə beynin ön hissəsindəki qan axını və oksigen səviyyəsi, eləcə də dəri vasitəsilə fiziki həyəcan reaksiyaları ölçülüb.

Əsas elmi nəticələr

Təbiət və bağ mənzərələrini izləyərkən beynin daxili düşüncələr və özünüqiymətləndirmə ilə bağlı sahəsindəki fəaliyyətin adi otaqla müqayisədə daha aşağı olduğu müəyyən edilib. Eyni zamanda, xüsusi tərtibatlı dekorativ bağları izləyərkən iştirakçıların dəri müqaviməti reaksiyaları (tər vəzi fəaliyyəti) yüksəlib ki, bu da bədəndə gərginlik deyil, diqqət və marağın artması kimi qiymətləndirilib.

Mütəxəssislər bu ikiqat fizioloji reaksiyanı "həyəcanlı valehlik" adlandırıblar. Yəni virtual bağça insanı daxili zehni yorğunluqdan uzaqlaşdıraraq sakitləşdirir, eyni zamanda onda vizual maraq və fəallıq oyadır.

Tətbiq sahələri və gələcək perspektivlər

Alimlər bildirirlər ki, bu nəticələr pəncərəsiz otaqlarda və qapalı məkanlarda uzun müddət işləyən insanlar üçün effektiv virtual reallıq fasilələrinin hazırlanmasında mühüm rol oynaya bilər. Bununla belə, virtual mənzərələrin diqqəti bərpa etmə qabiliyyətini və uzunmüddətli təsirlərini tam dəqiqləşdirmək üçün daha geniş tədqiqatlara ehtiyac olduğu vurğulanır.

Nərgiz Qəhramanova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır