Şəkər xərçəng hüceyrələrinin yayılmasına kömək edə bilər - Araşdırma
18.08.2026 14:30

Araşdırma bu şəkərin xərçəng hüceyrələrinin miqrasiyasını sürətləndirə biləcəyini göstərir və şişlərin yayılma mexanizminə dair yeni məlumatlar ortaya qoyur.

Aztibb.az "Nature Aging" jurnalında dərc edilən araşdırmanın nəticələridə diqqət çəkib.

 

Təsəvvür edin ki, xərçəng ağır mühafizə olunan bir qaladır. Onilliklər ərzində onkoloqlar kimyaterapiyadan sonra şişlərin zahirən uğurlu müalicəyə baxmayaraq yenidən aktivləşməsini məyusluqla izləyiblər. Sanki görünməz qüvvələr mühafizə xətlərini keçərək şişə dəstək verməyə davam edib.

Lakin indi alimlər xərçəngin daxilində baş verən proseslərə fərqli prizmadan yanaşmağa imkan verən yeni mexanizm aşkar ediblər.

The Wistar Institute tərəfindən aparılan son elmi araşdırma ümumi qida şəkəri olan fruktozanın aqressiv xərçəng növlərinin, o cümlədən yumurtalıq xərçənginin yayılmasındakı roluna dair yeni mexanizm ortaya qoyub.

Tədqiqatın nəticələrinə görə, gündəlik qəbul etdiyimiz geniş yayılmış qida şəkəri yalnız enerji mənbəyi deyil. O, həmçinin kimyəvi siqnal vasitəsilə yuxuda olan xərçəng hüceyrələrinin müdafiəsini zəiflədərək onların sərbəstləşməsinə və orqanizm boyunca yayılmasına, yəni metastaz verməsinə şərait yarada bilər.

Tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, kimyaterapiyadan sağ çıxan xərçəng hüceyrələri sadəcə passiv vəziyyətdə qalmır, əksinə, aktiv şəkildə kimyəvi siqnallar ifraz edir.

Məhz bu sağ qalan hüceyrələr fruktoza istehsal edərək onu ətrafdakı müalicəyə davamlı şiş hüceyrələrinə siqnal kimi ötürür. Nəticədə həmin hüceyrələr bir-biri ilə əlaqəni zəiflədərək əsas şişdən ayrılır və metastaz verə bilir.

Araşdırma göstərib ki, xüsusilə şəkərli içkilərdə və yüksək fruktozalı qarğıdalı siropunda rast gəlinən miqdarlara yaxın yüksək səviyyədə fruktoza qəbulu kimyaterapiya tətbiq edilmədikdə belə xərçəngin yayılmasını təşviq edə bilər.

Genetik skrininqdən istifadə edən tədqiqat qrupu müəyyən edib ki, fruktoza qonşu xərçəng hüceyrələrinin daxilində xolesterin istehsalını azaldaraq onların davranışını dəyişir və nəticədə bu hüceyrələrin şişdən ayrılmasını asanlaşdırır.

Tədqiqat əsasən yumurtalıq xərçəngi üzərində aparılsa da, alimlər bu siqnal mexanizminin bədənin daxili orqanlarında yayılan digər xərçəng növlərinə, o cümlədən mədəaltı vəzi, yoğun bağırsaq və qaraciyər xərçənglərinə də aid ola biləcəyini düşünürlər.


Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
Cərrah-transplantoloq Kamran Beydullayev - Peşəkar həkimlərimizi tanıyaq! 
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
 ATU-da “III Pediatrik Otorinolarinqologiya” konfransı keçirilib   
 ATU tələbəsi IAC 2026-da ölkəmizi uğurla təmsil edib   
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
 Azərbaycan Tibb Universiteti ilə “AzerMDS” arasında əməkdaşlığın yeni mərhələsi başlayır