Erkən yatmağın sağlamlıq üçün faydaları tez-tez müzakirə olunur. Lakin burada erkən yatmaqla kifayət qədər yatmağı fərqləndirmək vacibdir. Elmi sübutlar böyüklərin müntəzəm olaraq gecə ən azı 7 saat yatmasının sağlamlıq üçün əhəmiyyətli olduğunu göstərir. Yatmaq saatının özünün əlavə üstünlükləri ilə bağlı araşdırmalar isə hələ davam edir.

Aztibb.az xəbər verir ki, yuxunun sağlamlıq baxımından əsas göstəricilərindən biri onun müddəti ilə yanaşı, müntəzəm olmasıdır. Əksər böyüklərin gecə 7-9 saat yuxuya ehtiyacı var. Səhər oyanma saatı sabit olan insanlar üçün kifayət qədər yuxu almağın ən praktik yolu daha erkən yatmaqdır.

Təxminən 88 min insanın iştirak etdiyi araşdırmada saat 22:00-23:00 arasında yuxuya gedənlərdə ürək-damar xəstəlikləri riski daha erkən və ya daha gec yatanlarla müqayisədə aşağı olub. Bununla belə, bu nəticələr müşahidə xarakterlidir və erkən və ya müəyyən saatda yatmağın xəstəlik riskini birbaşa azaltdığını sübut etmir.

Yuxu rejiminin pozulması və gec yatmaq, xüsusilə yuxu müddəti də qısaldıqda, sağlamlığa mənfi təsir göstərə bilər. Yuxu çatışmazlığı uşaqlarda öyrənmə və diqqət problemləri, böyüklərdə isə gündəlik fəaliyyətin və ümumi sağlamlığın pisləşməsi ilə əlaqələndirilir. Sirkadiyan ritmin pozulmasının yüksək qan təzyiqi və ürək-damar xəstəlikləri ilə əlaqəsi də araşdırılır.

“Daha erkən yatmaq daha sağlamdır” fikri isə tam doğru deyil. Həddindən artıq erkən və ya gec yatmaq əvəzinə, orqanizmin bioloji ritminə uyğun, sabit yuxu rejiminə riayət etmək daha önəmlidir. Hər insan üçün ideal yatma saatı eyni olmaya bilər.

Həftəsonu yuxu rejimini kəskin dəyişmək də məsləhət görülmür. Həftə ərzində gec yatıb erkən qalxmaq və həftəsonu uzun müddət yatmaq “sosial jetlaq” yarada və yuxu-oyanıqlıq ritmini poza bilər.

Yuxu rejiminə xüsusilə uşaqlar, yeniyetmələr, ürək-damar xəstəlikləri üçün risk faktorları olan şəxslər, növbəli işləyənlər və tez-tez saat qurşağı dəyişən insanlar diqqət etməlidirlər.

Yatma saatını erkən dəyişmək istəyənlər bunu tədricən, hər dəfə 15-30 dəqiqəlik dəyişikliklərlə edə bilərlər. Axşam saatlarında ekran istifadəsini və kofein qəbulunu azaltmaq, ağır qidalardan uzaq durmaq, həftəsonu da daxil olmaqla yatma və oyanma saatlarını mümkün qədər sabit saxlamaq faydalıdır.

Bütün bunlarla yanaşı, davamlı yuxusuzluq, tez-tez oyanma, gündüz həddindən artıq yuxululuq, güclü xoruldama və yuxu zamanı nəfəsin dayanması müşahidə olunursa, bunu sadəcə erkən yatmaqla həll etməyə çalışmaq düzgün deyil. Belə hallarda həkim müayinəsi və mümkün yuxu pozuntusunun qiymətləndirilməsi vacibdir.