1865-ci ildə ingilis iqtisadçısı William Stanley Jevons müşahidə etmişdi ki, texnologiya bir resursdan daha səmərəli istifadə etməyə imkan verdikdə həmin resursa tələbat mütləq azalmır, əksinə arta bilər. Bu yanaşma “Jevons paradoksu” adlanır və bu gün süni intellektin səhiyyəyə təsirini izah etmək üçün də maraqlı nümunədir.

Aztibb.az xəbər verir ki, süni intellektin həkimləri, xüsusilə də radioloqları əvəz edəcəyi ilə bağlı proqnozlara baxmayaraq, səhiyyədə mütəxəssis çatışmazlığı davam edir və bəzi sahələrdə daha da dərinləşir. Onkologiya, ailə həkimliyi, psixiatriya, tibb bacılığı və palliativ yardım kimi istiqamətlərdə insan resurslarına ehtiyac yüksək olaraq qalır.

Süni intellekt tibbi görüntülərin daha sürətli təhlili, risklərin hesablanması, diaqnostikanın sürətləndirilməsi və böyük həcmdə məlumatın emalı kimi sahələrdə həkimlərə ciddi dəstək verə bilər. Lakin səhiyyə yalnız məlumatı analiz etməkdən ibarət deyil.

Həkim xəstəyə diaqnozu izah etməli, müxtəlif müalicə variantlarını qiymətləndirməli, xəstənin qorxularını, ailə vəziyyətini, sosial və iqtisadi imkanlarını və şəxsi seçimlərini nəzərə almalıdır. Xüsusilə onkologiyada müalicə variantlarının artması qərarverməni sadələşdirmək əvəzinə daha mürəkkəb edir.

Texnologiyanın inkişafı xəstələrin əldə etdiyi məlumatın miqdarını artırsa da, bu, həmişə daha çox əminlik yaratmır. Əksinə, çoxsaylı məlumat və müalicə variantları düzgün istiqamətləndirməyə ehtiyacı artırır.

Səhiyyədə insan amili də məhz burada ön plana çıxır. Xəstənin narahatlığını anlamaq, müalicə ilə bağlı qərarları onunla birlikdə müzakirə etmək və çətin prosesdə emosional dəstək göstərmək yalnız texniki biliklərlə əvəz edilə bilməz.

Süni intellekt gələcəkdə tibbin bir çox sahəsini dəyişdirəcək. O, diaqnostikanı sürətləndirə, səhvlərin bir qismini azaltmağa və həkimlərin iş yükünü yüngülləşdirməyə kömək edə bilər. Lakin texnologiyanın inkişafı həkim və tibb bacılarına olan ehtiyacı aradan qaldırmaqdan daha çox onların rolunu dəyişdirə bilər.

Beləliklə, səhiyyənin gələcəyi “insan, yoxsa süni intellekt?” seçimi üzərində qurulmaya bilər. Daha real ssenari insan təcrübəsi ilə süni intellektin imkanlarının bir-birini tamamlamasıdır.

Çünki texnologiya sürəti artıra bilər, amma xəstəyə qayğı, etibar və insan münasibəti hələ də tibbin əsasını təşkil edir.