Yeni araşdırma: İnsanlar ilk xatirələrinin yaşını çox vaxt səhv xatırlayırlar
08.07.2026 09:33

 

Yeni elmi araşdırma göstərib ki, insanların əksəriyyəti ilk xatirələrinin hansı yaşa aid olduğunu düzgün müəyyənləşdirə bilmir və bunun səbəbi gözləniləndən fərqlidir.

 

Aztibb.az "Memory" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə əsasən yazır ki, insanlar adətən təxminən 2,5 yaşında baş vermiş hadisələri xatırlaya bilirlər. Bu isə əvvəlki elmi təsəvvürlərdən təxminən bir il daha erkən dövrə təsadüf edir.

 

Tədqiqat müəlliflərinin sözlərinə görə, ilk xatirə adətən tək bir hadisədən ibarət olmur. Əksinə, müəyyən şəraitdə yadda canlandırıla bilən erkən uşaqlıq dövrünə aid bir neçə epizoddan ibarət olur.

 

Alimlər müəyyən ediblər ki, bir çox insan ilk xatirələrinin daha gec yaşlarda formalaşdığını düşünür. Lakin onlardan uşaqlıq dövrünə aid təkcə bir deyil, bir neçə hadisəni xatırlamaları istənildikdə, daha erkən yaşlara aid xatirələri də yada sala bildikləri məlum olub.

 

Tədqiqat müəllifləri bunu beynin məlumatı saxlaması və sonradan geri çağırması mexanizmi ilə izah edirlər. Onların fikrincə, insanlar həyatlarının ilk illərinə aid düşündüklərindən daha çox hadisəni yaddaşlarında saxlayırlar.

 

Araşdırma uşaq və böyüklərdə yaddaşın inkişafına həsr olunmuş 20 ildən artıq davam edən elmi müşahidələrin nəticəsidir. Tədqiqat zamanı məlum olub ki, iştirakçıların ilk xatirələri onların düşündüklərindən daha erkən dövrə aid olur və bəzi hallarda bu məlumat valideynlərin xatirələri ilə də təsdiqlənib.

 

Mütəxəssislər bildirirlər ki, erkən uşaqlıq dövründə təhlükəsiz və qayğıkeş mühitin yaradılması beynin və yaddaşın sağlam inkişafı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Uşaqlarla ünsiyyət, oyun və müsbət emosional təcrübələr yaddaşın formalaşmasına müsbət təsir göstərir. Həmçinin sağlam qidalanma, kifayət qədər yuxu və aktiv həyat tərzi beyin funksiyalarının uzunmüddətli qorunmasına kömək edir.

ÇOX OXUNANLAR
Ali Səhiyyə Menecmenti Akademiyasının III sessiyasına qeydiyyat başlayıb
D vitamini çatışmazlığı sümüklərin sağlamlığına necə təsir edir?
Böyük ölçülü exinokokk kisti tam laparoskopik üsulla uğurla əməliyyat edilib - Diaqnoz Tibb Mərkəzində 
Qubadlının Qəzyan kəndində 55-dən çox hərbiçiyə təmənnasız stomatoloji xidmət göstərilib
Naxçıvanın Babək rayonunda növbəti tibbi müayinə aksiyası keçirilib
İşğaldan azadlığa, həqiqətin bərpasından qlobal media dialoquna uzanan tarixi proses  
Elmi-Tədqiqat Mamalıq və Ginekologiya İnstitutu ilə Qazaxıstanın tibb müəssisələri arasında əməkdaşlıq memorandumları imzalanıb
Göygöl Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında könüllü qanvermə aksiyası
Göygölün Zurnabad kəndində tibbi aksiya: 223 pasiyent ödənişsiz müayinə və konsultasiya olunub
Könüllü qanvermə praktikası müasir transfuzologiyada qan təhlükəsizliyinin təmin olunmasının ən effektiv modelidir - MÜSAHİBƏ
NDU-nun Tibb fakültəsinin tələbələri Akdeniz Universitetində klinik təcrübələrini uğurla davam etdirirlər
Erkən diaqnoz və düzgün müalicə pnevmoniyanın ağırlaşmalarının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayır
Pirallahı Tibb Mərkəzində könüllü qanvermə aksiyası keçirilib
Burun tənəffüsünün pozulmasından əziyyət çəkən pasiyent üzərində müasir endoskopik cərrahi əməliyyat uğurla icra olunub
Yeni Klinikada ilk laporoskopik parsial nefrektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub