Yeni araşdırma: İnsanlar ilk xatirələrinin yaşını çox vaxt səhv xatırlayırlar
08.07.2026 09:33

 

Yeni elmi araşdırma göstərib ki, insanların əksəriyyəti ilk xatirələrinin hansı yaşa aid olduğunu düzgün müəyyənləşdirə bilmir və bunun səbəbi gözləniləndən fərqlidir.

 

Aztibb.az "Memory" jurnalında dərc olunan tədqiqatın nəticələrinə əsasən yazır ki, insanlar adətən təxminən 2,5 yaşında baş vermiş hadisələri xatırlaya bilirlər. Bu isə əvvəlki elmi təsəvvürlərdən təxminən bir il daha erkən dövrə təsadüf edir.

 

Tədqiqat müəlliflərinin sözlərinə görə, ilk xatirə adətən tək bir hadisədən ibarət olmur. Əksinə, müəyyən şəraitdə yadda canlandırıla bilən erkən uşaqlıq dövrünə aid bir neçə epizoddan ibarət olur.

 

Alimlər müəyyən ediblər ki, bir çox insan ilk xatirələrinin daha gec yaşlarda formalaşdığını düşünür. Lakin onlardan uşaqlıq dövrünə aid təkcə bir deyil, bir neçə hadisəni xatırlamaları istənildikdə, daha erkən yaşlara aid xatirələri də yada sala bildikləri məlum olub.

 

Tədqiqat müəllifləri bunu beynin məlumatı saxlaması və sonradan geri çağırması mexanizmi ilə izah edirlər. Onların fikrincə, insanlar həyatlarının ilk illərinə aid düşündüklərindən daha çox hadisəni yaddaşlarında saxlayırlar.

 

Araşdırma uşaq və böyüklərdə yaddaşın inkişafına həsr olunmuş 20 ildən artıq davam edən elmi müşahidələrin nəticəsidir. Tədqiqat zamanı məlum olub ki, iştirakçıların ilk xatirələri onların düşündüklərindən daha erkən dövrə aid olur və bəzi hallarda bu məlumat valideynlərin xatirələri ilə də təsdiqlənib.

 

Mütəxəssislər bildirirlər ki, erkən uşaqlıq dövründə təhlükəsiz və qayğıkeş mühitin yaradılması beynin və yaddaşın sağlam inkişafı üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Uşaqlarla ünsiyyət, oyun və müsbət emosional təcrübələr yaddaşın formalaşmasına müsbət təsir göstərir. Həmçinin sağlam qidalanma, kifayət qədər yuxu və aktiv həyat tərzi beyin funksiyalarının uzunmüddətli qorunmasına kömək edir.

ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Üsküdar Universitetinin bir qrup tələbəsi ATU-da kliniki təcrübə proqramını uğurla başa vurub
Təcili tibbi yardım briqadaları doğuş proseslərini uğurla icra edib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu AZTV-yə müsahibə verib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib
IV ixtisas qrupu üzrə keçid balları dəyişəcək
Naxçıvanın Dırnıs Kənd Ailə Sağlamlıq Mərkəzində tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Yüksək risk, güclü komanda: uğurla həyata keçirilən qeysəriyyə əməliyyatı
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
AQTA-nın sədri süd və süd məhsullarının emalı zavodunda olu