Alimlər canlıların gözlərini yummadan yuxunun faydalarından yararlanmasının mümkünlüyünü araşdırıblar  
14.06.2026 09:37

ABŞ neyrobioloqları insan və ya digər canlıların gözlərini yummadan, yəni tam oyaq vəziyyətdə yuxunun faydalarından yararlanmasının mümkünlüyünü araşdırıblar.

 

Aztibb.az-ın www.newscientist.com-a istinadla xəbərinə görə, gəmiricilər üzərində aparılan eksperimentlər göstərib ki, oyaq siçanların baş beyninin qabıq nahiyəsində neyron aktivliyinin dövri olaraq "yandırılıb-söndürülməsi" ləng yuxu fazasına bənzər effektlər yaradır. Ən diqqətçəkən məqam isə bu metodun heyvanların yaddaşını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırması olub. Alimlər yaxın gələcəkdə analoji sınaqları insanlar üzərində də təkrarlamağı planlaşdırırlar.

 

Məlumdur ki, yuxu orqanizmə sadəcə fiziki dincəlmək üçün deyil, həm də beyin fəaliyyətinin bərpası, yaddaşın möhkəmlənməsi və sinaptik yenidənqurma üçün lazımdır. Gün ərzində insan yeni məlumatlar öyrənərkən neyronlar arasında informasiyanı saxlayan yeni sinapslar (təmas nöqtələri) yaranır və mövcud əlaqələr güclənir. Lakin bu proses neyron şəbəkəsinin həddindən artıq yüklənməsinə səbəb ola bilər.

 

Məhz yuxu zamanı beyin aktiv iş rejiminə keçərək bu şəbəkəni "təmizləyir" və lazımsız rabitələri zəiflədərək vacib xatirələri effektiv şəkildə qoruyur. Elmdə buna "sinaptik homeostaz fərziyyəsi" deyilir. Amerikalı tədqiqatçıların kəşf etdiyi yeni metod isə gələcəkdə insanlara tam oyaq ikən beynin bu kritik funksiyalarını yerinə yetirməyə və yaddaşı dincəlmədən belə təzələməyə imkan verə bilər.

ÇOX OXUNANLAR
Kriminal zəhərlənmələr:mərgümüş və risindən poloniuma və epibatidinə qədər
Qobustan RMX-da patronaj xidmətinin təşkili ilə bağlı təlim keçirilib
Üsküdar Universitetinin bir qrup tələbəsi ATU-da kliniki təcrübə proqramını uğurla başa vurub
Təcili tibbi yardım briqadaları doğuş proseslərini uğurla icra edib
Mərkəzi Gömrük Hospitalında AZDAS İB və DAS Derneğinin nümayəndələri ilə görüş keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının travmatoloqu AZTV-yə müsahibə verib
Milli Hematologiya və Transfuziologiya Mərkəzində “Aplastik anemiya” mövzusunda seminar keçirilib
Doğuş təcili tibbi yardım avtomobilində həyata keçirilib
IV ixtisas qrupu üzrə keçid balları dəyişəcək
Naxçıvanın Dırnıs Kənd Ailə Sağlamlıq Mərkəzində tibbi müayinə aksiyası keçirilib
Yüksək risk, güclü komanda: uğurla həyata keçirilən qeysəriyyə əməliyyatı
ATU ailəsinin üzvü Ramal Təbib oğlu: “İnam nə qədər çoxdursa, məqsəd o qədər yaxındır”
Pirallahı Tibb Mərkəzində oftalmoloji xidmətlərin əlçatanlığı genişləndirilir
Lerik Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə AKSİYASI
AQTA-nın sədri süd və süd məhsullarının emalı zavodunda olu