Alimlər canlıların gözlərini yummadan yuxunun faydalarından yararlanmasının mümkünlüyünü araşdırıblar  
14.06.2026 09:37

ABŞ neyrobioloqları insan və ya digər canlıların gözlərini yummadan, yəni tam oyaq vəziyyətdə yuxunun faydalarından yararlanmasının mümkünlüyünü araşdırıblar.

 

Aztibb.az-ın www.newscientist.com-a istinadla xəbərinə görə, gəmiricilər üzərində aparılan eksperimentlər göstərib ki, oyaq siçanların baş beyninin qabıq nahiyəsində neyron aktivliyinin dövri olaraq "yandırılıb-söndürülməsi" ləng yuxu fazasına bənzər effektlər yaradır. Ən diqqətçəkən məqam isə bu metodun heyvanların yaddaşını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırması olub. Alimlər yaxın gələcəkdə analoji sınaqları insanlar üzərində də təkrarlamağı planlaşdırırlar.

 

Məlumdur ki, yuxu orqanizmə sadəcə fiziki dincəlmək üçün deyil, həm də beyin fəaliyyətinin bərpası, yaddaşın möhkəmlənməsi və sinaptik yenidənqurma üçün lazımdır. Gün ərzində insan yeni məlumatlar öyrənərkən neyronlar arasında informasiyanı saxlayan yeni sinapslar (təmas nöqtələri) yaranır və mövcud əlaqələr güclənir. Lakin bu proses neyron şəbəkəsinin həddindən artıq yüklənməsinə səbəb ola bilər.

 

Məhz yuxu zamanı beyin aktiv iş rejiminə keçərək bu şəbəkəni "təmizləyir" və lazımsız rabitələri zəiflədərək vacib xatirələri effektiv şəkildə qoruyur. Elmdə buna "sinaptik homeostaz fərziyyəsi" deyilir. Amerikalı tədqiqatçıların kəşf etdiyi yeni metod isə gələcəkdə insanlara tam oyaq ikən beynin bu kritik funksiyalarını yerinə yetirməyə və yaddaşı dincəlmədən belə təzələməyə imkan verə bilər.

ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Təcrübəli infeksionist Nəzakət Salmanova vəfat edib
 Mərkəzi Klinikaya xadimə vəzifəsinə işçilər tələb olunur
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
İnkişaf, tərəqqi, sülh və təhlükəsizlik bəyannaməsi  
Yeni Klinikanın Sterilizasiya bölməsinin müdiri “Həkim vaxtı” verilişinin qonağı olub
Salyan Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının Cərrahiyyə şöbəsində “Mavi kod” simulyasiya təlimi keçirilib
 TƏBİB vətəndaşlara göstərilən tibbi xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi istiqamətində tədbirlərə başlayıb   
 AQTİ əczaçı ixtisası üzrə namizədlərin işə qəbulunu elan edir   
Varikosel diaqnozu ilə müraciət edən pasiyent üzərində uğurlu cərrahi əməliyyat icra edilib - Tədris Cərrahiyyə Klinikası
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir   
 Xaçmaz RMX-da maarifləndirici tədbir: “Travmatik şok və tibbi yardım”
 AQTA sədrinin müavini İstanbulda beynəlxalq forumda iştirak edib