Müəyyən bir namizədə səs verəndə əmin olursunuz ki, sizi yalnız rasional motivlər rəhbər tutur. Amma həmişə belə olmur. Psixoloqlar deyirlər ki, çox vaxt seçimlərimiz digər amillərdən təsirlənir.
Aztibb.az “BBC News”a istinadən xəbər verir ki, belə vəziyyətlərə necə reaksiya verəcəyiniz siyasi seçimlərinizi ortaya qoya bilər.
İnsanların siyasi baxışlarına şüuraltı bir çox səbəblər təsir edir. Hər dəfə seçkidən əvvəl biz namizədlərin proqramlarını, partiya ideologiyalarını anlamağa çox vaxt və səy sərf edirik. Və beləliklə, biz bülleteni əlimizdə tuturuq, şüurlu və rasional seçim edirik. Bu belədirmi? Lakin psixoloqlar bunun tamamilə doğru olmadığını deyirlər.
Əlbəttə, sosial siyasət, təhsil, səhiyyə, iqtisadiyyat - bütün bunlar vacibdir. Ancaq seçicilərə tamamilə fərqli amillər təsir edə bilər. Məsələn, bir insanın ikrah hissini nə qədər güclü hiss etdiyini, nə qədər narahat olduğunu və pis havaya və ya idman yarışlarının nəticələrinə necə reaksiya verdiyini araşdırmalar göstərir.
Məlumdur ki, şüurlu qərarlarımıza şüuraltı düşüncə prosesləri, duyğular və qərəzlər təsir edir. Stenford Universitetinin politologiya üzrə professoru Con Krosnik karyerasını bu fenomenin tədqiqinə həsr edib.
"50 illik psixoloji araşdırmalar göstərdi ki, beynimiz iki hissədən ibarətdir", – deyən tədqiqatçı izah edir: "Qərar vermə prosesi əslində tamamilə şüursuzdur."
2014-cü ildə ABŞ-da aparılan bir araşdırma, seçkilər zamanı səhhətində problem olan insanların daha cəlbedici namizədə səs verdiklərini ortaya çıxarıb.
Elm adamları insanın nə qədər asanlıqla qorxması ilə onun siyasi ideologiyası arasında əlaqəni də müşahidə ediblər.
Tədqiqatın növbəti hissəsi sinirlərin gücünü yoxlamaqdan ibarət olub. Tədqiqatçılar asanlıqla qorxan insanların mühafizəkar baxışlara malik olduqlarını aşkar ediblər. Və bu, mühafizəkarların ətraf mühitin mənfi cəhətlərinə daha həssas olan insanlar kimi ümumi baxışına uyğun gəlir.
Beləliklə, terrorizm, iqtisadi qeyri-sabitlik və digər neqativ faktorların risklərini vurğulayan seçki kampaniyaları əslində müəyyən insan qruplarına təsir etmək və buna görə də effektiv şəkildə səs qazanmaq baxımından kifayət qədər güclü ola bilər.
Semki zamanı seçicinin psixologiyasına mənfi təsir kimi hava şəraitini, yaxud paradoksal olsa da, futbol matçlarının nəticələrini də göstərmək olar.
Amerikalı politoloqların 44 il ərzində apardıqları araşdırma göstərib ki, seçkilərə 10 gün qalmış idman yarışları hər zaman hakim partiyanın xeyrinə nəticəyə təəccüblü təsir göstərib.
