1895-ci il avqustun 9-da ukraynalı cərrah Yuri Voronoy (1895-1961) anadan olub. 1932-ci il aprelin 3-də Yuri Voronoy dünyada ilk dəfə insana böyrək transplantasiyasını həyata keçirib.

Müasir orqan transplantasiyası üçün ilk addımlar 1902-ci ildə Emeric Ullmann (Vyana, Avstriya) tərəfindən itdən itə böyrək transplantasiyası ilə atıldı və son uğuru 1954-cü ildə Boston əkiz qardaşları ilə Cozef Murrey əldə etdi.

Birinci Dünya Müharibəsində Y.Voronoy Ukrayna kontingentində könüllü olur və müharibədən sonra Kiyevdə tibb təhsili alır. Daha sonra o, Xarkovdakı cərrahiyyə şöbəsində qanköçürmə və xaya transplantasiyası ilə maraqlanır. 1933-cü ildə ilk insan alloqreft böyrək transplantasiyasını həyata keçirərək bu istiqamətdə tədqiqatlarını davam etdirir.

İkinci Dünya Müharibəsi illərində yaralıları müalicə edən cərrah işləyir. 1953-1961-ci illərdə Kiyevdə Transfuziya və Hematologiya İnstitutunun direktor müavini olur, 1961-ci ildə ürəyin işemik xəstəliyindən vəfat edir.

Y.Voronoy böyrək transplantasiyasını həyata keçirən zaman immunosupressiv dərmanlar yox idi və köçürülən orqanlar nəticə vermirdi. Onun ilk xəstəsi dörd qram civə xlorid qəbul edən və kəskin böyrək çatışmazlığı inkişaf etdirən 26 yaşlı qadın idi.

Transplantasiya üçün bazal kəllə sınığı nəticəsində ölən altmış yaşlı kişidən böyrəyi alınır. Əməliyyat lokal anesteziya altında aparılır, Carrel üsulu ilə böyrək damarları anastomozlaşdırılır və sidik axarı buddakı deşik vasitəsilə səthə çıxarılır. Az miqdarda sidik ifraz olunur və xəstə əməliyyatdan 48 saat sonra ölür.

Y.Voronoy daha beş böyrək transplantasiyası həyata keçirir, lakin heç biri uğurlu alınmır. O, proseduru son həll yolu kimi deyil, böyrəklər sağalana və yenidən fəaliyyət göstərənə qədər körpü müalicəsi kimi qiymətləndirdi.

Aztibb.az