Xayada şiş, kəskin ağrı - Furnye qanqrenası
04.10.2023 10:28

Furnye qanqrenası ildırımsürətli kəskin infeksion proses olub, əsasən xarici cinsiyyət orqanlarını və aralığın toxumasını əhatə edir. Aralıq dedikdə iki budun arası, xayalıq və anus arasında olan sahə başa düşülür. Bu xəstəlik ilk dəfə Fransız həkimi Jan Alfred Furnye tərəfindən qeydə alınıb və ona görə də Furnye qanqrenası adını daşıyır.

Aztibb.az xəbər verir ki, uroloq-androloq Ziyad Əliyevin bildirdiyinə görə, Furnye qanqrenası əsasən xayalıqda və qasıq nahiyyəsində, həmçinin çanaq dibi orqanlarında və aralıqda aparılan əməliyyatlardan sonra yaranır.

Həmçinin sadalanan nahiyyələrin travmalarından sonra müşahidə edilir. Kəskin infeksiyalaşma nəticəsində xayalığın toxuması şişir, qızarır, kəskin ağrılı olur. Şişkinlik qasıq kanalı və aralıq nahiyyəsinə yayılır. Xəstənin bədən temperaturu yüksəlir, halsız olur, ürəkbulanma, qusma da ola bilir.

Ölümlə nəticələnmə ehtimalı 40% dən yüksəkdir. Vaxtında müdaxilə edilərsə tam sağala bilən xəstəlikdir. Bu zaman ilk yardım xayalığın açılması və orada olan irinin xaric edilməsidir. Əlbəttə ki, yanaşı olaraq antibakterial, infuzion terapiya effektivliyi artırır.

Əlamətləri

Əlamətlər yerli və ümumi olmaqla iki qrupa bölünür. Yerli əlamətlər də öz növbəsində erkən və gecikmiş olmaqla ayrılır.

Erkən əlamətlər: xarici cinsiyyət orqanlarında, əsasən xayalıqda şişkinlik, kəskin ağrı və eritemadır. Eritema dedikdə dərisinin qızarması başa düşülür.

Gecikmiş əlamətlər : xayalığın və aralıq toxumasının nekrozu, xayalığın toxumasında krepitasiya (əllə toxunduqda xışıltı) və xayalıqdan irinli möhtəviyyatın xaric olması. Ola bilər ki, irinli möhtəviyyat xaric olmasın. Lakin USM-də irinli möhtəviyyatın toplanması aşkarlansın. (Bu halda təcili cərrahi müdaxilə aparılaraq oradakı irin evakuasiya) olunmalıdır. Furnye qanqrenası zamanı xəstənin ölümünün səbəbi də məhz bu irinin qana keçərək septki şoka səbəb olmasıdır.

Diaqnostikası

Yuxarıda sadalanan əlamətlərə görə təcrübəli həkim uroloq – androloq üçün diaqnozu dəqiqləşdirmək bir o qədər də çətin deyildir. Əlbəttə ki, Furnye qanqrenası zamanı xəstənin sağalması və hətta həyatda qalması həkimin bilik və bacarığından, klinik manevr qabiliyyətindən çox asılıdır.

Müalicəsi

Əksər hallarda cərrahi müdaxiləyə ehtiyac duyulur. Vaxtında cərrahi müdaxilə aparılmadıqda xayalığın dərisi tam nekrozlaşa və demorkasion xətdən ayrılaraq qopub düşə bilir. Bu zaman xayalar dəri örtüyündən məhrum olmuş şəkildə qalır. Sonradan isə rekonstruktiv – plastik əməliyyata ehtiyac duyulur.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
AMEA-da akademik Vəli Axundovun 110 illiyi qeyd edilib
Nizami Tibb Mərkəzinin ümumi cərrahı dünyasını dəyişib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi özəl tibb müəssisəsində infeksiyalara yoluxma risklərinin idarə olunması ilə bağlı təlim keçirib
Liv Bona Dea Xəstəxanasının Pediatrik Reanimasiya və İntensiv Terapiya Bölməsinin fəaliyyətə başlamasından 2 il ötür
Azərbaycanlı alim 16 ölkə transplantoloqlarının toplaşdığı beynəlxalq simpoziumda iki məruzə ilə çıxış edib
 Tədris Cərrahiyyə Klinikasında boyunun orta kistası uğurla əməliyyat olunub   
 Şəki Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında növbəti qanvermə aksiyası    
Azərbaycan Dövlət Həkimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun Elmi Şurasının iclasında bir sıra məsələlər müzakirə edilib
Həmkarımızın psixoloji tükəndiyini necə anlayaq?
Azərbaycan Pediatrlar Assosiasiyası xüsusi qayğıya ehtiyacı olan uşaqlar üçün növbəti sosial-mədəni və tibbi aksiya həyata keçirib
Şamaxı Rayon Mərkəzi Xəstəxanasının mütəxəssisləri tərəfindən loqoped xidməti təşkil olunub
“Azərbaycan dili” (ingilis qrupları üçün) dərsliyi işıq üzü görüb
Bakı Sağlamlıq Mərkəzinin həkimləri beynəlxalq konfransda təmsil olunublar
 Tərtər RMX tərəfindən hərəkət məhdudiyyətli uşaqların icbari dispanserizasiyası həyata keçirilir   
 Dövlət Gömrük Komitəsinin nümayəndəsi EAPCCT-nin 46-cı Beynəlxalq Konqresində iştirak edib