Uşaqlarda nitq ləngiməsinin səbəbi nədir? - Pediatr açıqladı
28.07.2023 09:05
Nitqin pozulması, nitq ünsiyyətinin məhdudluğu uşağın şəxsiyyətinin formalaşmasında mənfi təsir göstərir, psixi təbəqələşmə və emosional-iradi sahədə spesifik xüsusiyyətlər yaradar (utancaqlıq, neqativizm, acizlik – ünsiyyətin pozğunluğu, özünə qapanma və s.).
 
Mingəçevir Şəhər Mərkəzi Xəstəxanasının həkim-pediatrı Növrəstə Hüseynova Aztibb.az-a bildirib ki, normal uşaqlarda da nitq ləngiməsinə rast gəlinir. Bu bir neçə səbəbdən ola bilər. Ağız əzələlərinin, dişlərin, çənənin düzgün inkişaf etməməsi, 0-1 yaşında keçirilən ağır xəstəliklər, infeksion xəstəliklər, aldığı travmalar, eşitmə pozuntusu, doğuş zədələri, hamiləlik zamanı güclü toksikoz, psixi və fiziki zədə, asfiksiya (tənəffüsün pozulması nəticəsində beyində oksigen çatışmazlığı), kəllədaxili qansızmalar nitqin düzgün inkişafına əngəl ola bilər.
 
Həkim qeyd edib ki, nitqin ləngiməsi zamanı əsasən aşağıdakı problemlər ortaya çıxır:
- Nitqin hərtərəfli pozuntusu;
- Deyiliş zamanı səs pozuntusu;
- Qramatik cəhətdən düzgün olmayan deyiliş;
- Lüğət ehtiyatının zəifliyi;
- Tempin və ahəngin pozuntusu;
- Deyilən müraciəti anlamaması.
 
Onun sözlərinə görə, bəzi fiziki qüsurlar sayəsində də nitq ləngməsi yaranır. 0-2 yaş arasında uşaqların televiziyaya baxması inkişafa, xüsusilə də nitq inkişafına mənfi təsir edir: "Bu yaşlarda televiziyadan, digər elektron vasitələrdən çox istifadə edən uşaqlarda sinir-psixi, nitq inkişafından geri qalmanın şahidi olur. Çünki, uşaq çoxsaylı qarışıq səslər eşidir və bu onun qəbul etdiyi səsləri hecalara və sözlərə çevirməyə imkan vermir. Üç yaşdan sonra isə vaxt məhdudiyyəti çərçivəsində və yaşa uyğun olaraq televiziyaya baxmağa icazə vermək olar".