Günümüzün ən aktual məsələlərindən biri uşaqların nitqindəki problem, nitq ləngimələri və onun gələcək həyatda, məktəb dövründə təlim fəaliyyətinə mənfi təsir göstərməsidir. Təəssüf ki, son dövrlər uşaqlarda psixi və nitq ləngimələrinə aktiv şəkildə rast gəlinir. Nitq ləngiməsi tamamilə sağlam uşaqlarda da müşayiət olunur və bəzi hallarda bunun ciddi səbəbləri ortaya çıxır.

 

 

Həkim bildirib ki, nitq qüsurlarının səbəbləri müxtəlif olur. Psixoloji və nitq inkişafı ləngiməsi anadangəlmə amillərdən qaynaqlanırsa uşağın erkən yaşlarında özünü göstərə bilər. Bəzi hallarda danışmada olan ləngimə genetik, yaxud uşağın sağlamlığı ilə bağlı olur:

 

"Əgər bir uşağın nitqi 4 yaşında açılırsa, burada geriləmə müşahidə olunur və mütləq psixoloji ləngimə də araşdırılmalıdır. Tədqiqatlar göstərir ki, uşaqlar 1 yaşında 10-12, 2 yaşında 200-ə yaxın söz ehtiyatına sahib olur. 3-4 yaş arasında isə uşaqlar 400-500 söz bilməli, nəhayət, 5 yaşında nitqləri tam formalaşaraq məktəbə hazır olmalıdırlar".

 

Onun sözlərinə görə, nitqin inkişafında geriləmə psixoloji travma ilə də əlaqəli ola bilər, stabil, sağlam ailə mühitində böyümə, həmyaşıdları ilə ünsiyyətdən çəkinmə. Bu halda mütləq uşaq psixoloqu ilə işləmək lazım gəlir. Uşağın davamlı şəkildə televizor, kompüter qarşısında oturması, planşet, telefondan istifadə etməsi nitq ləngiməsinin digər səbəbi ola bilər. Bunlar valideynlərin buraxdığı səhvlərdən biridir. Bunun nəticəsində uşaqda nitq ləngiməsi müşahidə olunur, uşaqların özünə qapanmasına şərait yaradır, sosiallaşmasına mane olur.

 

Safiya Nusalova qeyd edib ki, nitqin inkişafı üçün sosiallaşma əsas faktorlardan biridir. Nitq inkişafındakı geriləmə vaxtında düzəlməzsə, uşaq böyüdükcə özünü daha çox biruzə verəcək, onun psixikasında da geriləmə müşahidə olunacaq, məktəbdə oxumaq və yaşıdları ilə ünsiyyət qurmasında son dərəcə çətinlik yaradacaq. 

 

"Ümumiyyətlə, uşağın danışma çətinliyi nə qədər uzunmüddətli olarsa, psixi və əqli inkişafı bir o qədər gecikər. Çünki uşaqlar böyüdükcə, başqaları ilə dialoqlarda deyilənlərdən daha çox məlumat əldə edirlər. Bu məsələyə səthi yanaşmamalı, valideyn, psixoloq, loqoped və lazım gələrsə, həkimlə birlikdə hərəkət etməli və problemin həllinə tez və ləngimədən nail olmalıdırlar. Nitqin inkişafında olan geriliyin əsas səbəblərini araşdırıb, korreksiya etməklə mövcud problemləri aradan qaldırmaq mümkündür. Multidissiplinar komanda şəklində korreksiya işinin aparılacağı halda daha effektli nəticələr əldə etmək mümkündür", - deyə o, bildirib.