İlon Mask: Görmə qabiliyyətini bərpa etməyə yönəlmiş beyin implantı sınaqlara hazırdır
04.11.2026 11:44

İlon Maskın rəhbərlik etdiyi “Neuralink” şirkəti görmə qabiliyyətini itirmiş insanların görmə funksiyasını bərpa etməyə yönəlmiş “Blindsight” adlı beyin implantının texniki hazırlanmasının başa çatdığını açıqlayıb. Hazırda şirkət texnologiyanın insanlar üzərində sınaqdan keçirilməsi üçün ABŞ-nin Qida və Dərman Administrasiyasının (FDA) müvafiq icazəsini gözləyir.

Aztibb.az “Neuralink"ə istinadən xəbər verir ki, bu barədə İlon Mask sosial şəbəkə hesabında məlumat verib.

İ.Maskın sözlərinə görə, texnologiya gələcəkdə hətta anadangəlmə görmə qabiliyyəti olmayan insanlara da görmə imkanı yarada bilər. Bu, layihənin əsas hədəflərindən biri kimi təqdim olunur.

“Blindsight” əvvəlki beyin-kompüter interfeyslərindən fərqli mexanizmlə işləyir. Qurğu beyindən siqnalları oxumaq əvəzinə, vizual məlumatları birbaşa beynin görmə qabığına ötürmək üçün nəzərdə tutulub. Bunun üçün kameradan əldə edilən görüntülər elektrik impulslarına çevrilərək xüsusi implant vasitəsilə beynin görmə mərkəzinə çatdırılır. Beləliklə, sistem gözləri və görmə sinirini keçərək vizual məlumatın birbaşa beyinə ötürülməsini hədəfləyir.

Qeyd edək ki, 2024-cü ilin sentyabrında ABŞ-nin FDA qurğuya “sıçrayış xarakterli tibbi cihaz” (Breakthrough Device) statusu verib. Bu status ciddi xəstəliklərin müalicəsi və diaqnostikası üçün nəzərdə tutulan perspektivli texnologiyaların qiymətləndirilməsi prosesini sürətləndirməyə imkan verir. Lakin həmin status cihazın təhlükəsizliyinin və effektivliyinin təsdiqlənməsi, yaxud onun istifadəsinə və satışına icazə verilməsi demək deyil.

Hazırda “Blindsight” implantının insan üzərində tətbiqinə başlanılması barədə rəsmi təsdiqlənmiş məlumat yoxdur. Şirkətin əvvəlki açıqlamalarına əsasən, texnologiya heyvanlar üzərində sınaqdan keçirilib. 2025-ci ilin ortalarına olan məlumatlarda meymunlardan birinin implantı üç il ərzində daşıdığı bildirilirdi.

İlon Mask daha əvvəl lazımi tənzimləyici icazələr alındıqdan sonra implantın ilk dəfə insana yerləşdirilməsi əməliyyatının 6-12 ay ərzində həyata keçirilə biləcəyini açıqlamışdı.

Bununla belə, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, beynin görmə mərkəzinə vizual məlumatların ötürülməsi təbii görmənin tam bərpası ilə eyniləşdirilməməlidir. Belə texnologiyaların real imkanları yalnız klinik sınaqlar nəticəsində, xüsusilə təhlükəsizlik, effektivlik və əldə edilən görüntülərin keyfiyyəti qiymətləndirildikdən sonra müəyyən edilə bilər.

Səadət Abdullayeva
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
Qaraciyərin 5–6-cı seqmentlərini əhatə edən 15 sm diametrli iri kistanı laparoskopik üsulla aradan qaldırıb
 ATU-da orqan donorluğu və transplantasiyanın aktual məsələləri müzakirə olunub   
 AQTİ video-redaktor vəzifəsinə işçi axtarır   
Şirvan ŞMX-da üst çənə sinusunun kistasının xaric edilməsi əməliyyatı uğurla icra olunub
Probiotiklərin orqanizmə təsiri nədir və hansı hallarda istifadəsi tövsiyə oluna bilər?
 Eyni gündə 3 ağır cərrahi əməliyyat nəticəsində pasiyentin həyatı xilas edilib   
 Qobustan RMX-nın Ərəbşalbaş kənd həkim məntəqəsində səyyar tibbi müayinələr təşkil olunub   
Dövlət Tibbi Sığorta və Ekspertiza Agentliyinin təşkilatçılığı ilə şəhid ailələri üçün sağlamlıq aksiyasına start verilib
Şəhid anasının dalağında aşkarlanan çoxsaylı kistalarla əlaqədar laparoskopik üsulla cərrahi əməliyyat icra olunub
Səhiyyə Nazirliyinin dəstəyi ilə Tərtər və Suqovuşanda kardioloji AKSİYA
                  Qızıl birləşmələrini metal qızıla çevirən bakteriya aşkar edilib                        
Yeni Klinikanın elmi tədqiqatı Dünya Neyroreabilitasiya Konqresində təqdim olunub
Ağciyər xərçənginin diaqnostikasında  yeni dönəm - Süni intellekt həkimlərin “ikinci gözü” olacaq 
Hamiləliyin ilk üç ayı dölün əsas orqanlarının formalaşdığı çox vacib dövrdür - MÜSAHİBƏ
Tibb elmləri doktoru Rəşad Şolan Türk Dünyası Transplantasiya Cəmiyyətinin Azərbaycanda rəsmi nümayəndəsi təyin olunub