Bu gün bir çox insanlar sağlamlığı möhkəmləndirmək və ömrü uzatmaq yolları haqqında məlumatları internetdən və ya başqalarının tövsiyələrindən əldə edirlər. Lakin bu üsulların hamısı real fayda vermir, bəziləri isə hətta sağlamlığa zərər vura bilər.

Aztibb.az xəbər verir ki, "Marie Claire" nəşrinə müsahibələrində preventiv tibb mütəxəssisləri Hyu Koyn, Məhəmməd Ənayat və Mika Engel geniş reklam olunan, lakin effektivliyi sübut edilməmiş bəzi üsullardan danışıblar.

Mütəxəssislərin fikrincə, ən mübahisəli vasitələrdən biri orqanizmdə NAD+ səviyyəsini artırmaq üçün istifadə edilən əlavələrdir. Bunlara nikotinamid ribozid (NR) və nikotinamid mononukleotid (NMN) daxildir. Bu əlavələr tez-tez qocalmanı ləngitmək, mitoxondrilərin fəaliyyətini yaxşılaşdırmaq və enerji səviyyəsini artırmaq vasitəsi kimi təqdim olunur. Lakin indiyədək aparılmış klinik tədqiqatların heç biri bu təsirləri etibarlı şəkildə təsdiqləməyib.

Həkimlər müxtəlif "anti-aging" (qocalma əleyhinə) bioloji aktiv qida əlavələrinə (BAA) də ehtiyatla yanaşmağı tövsiyə edirlər. Bunlar əsasən resveratrol, spermidin, kversetin və yüksək dozalı kollagen komplekslərindən ibarət olur. Laboratoriya tədqiqatları isə onların effektivliyi ilə bağlı hələ də ziddiyyətli nəticələr ortaya qoyur.

Məqalədə ayrıca venadaxili vitamin damcılarından da bəhs edilir. Bu prosedurlar çox vaxt orqanizmin "detoksu", enerji bərpası və cavanlaşma vasitəsi kimi reklam olunur. Ekspertlərin sözlərinə görə, əgər orqanizmdə vitamin çatışmazlığı yoxdursa, belə damcılara ehtiyac olmur. Üstəlik, prosedur infeksiya və digər ağırlaşmalar riski də daşıyır.

Həkimlər biohakerlər arasında populyar olan peptid inyeksiyalarını da mübahisəli hesab edirlər. Bunlara toxumaların sağalmasını sürətləndirdiyi iddia edilən BPC-157, böyümə hormonunun ifrazını stimullaşdırdığı deyilən CJC-1295 və ipamorelin, eləcə də internetdə qocalmanı ləngitdiyi reklam olunan epitalon daxildir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu preparatların təhlükəsizliyi və effektivliyi barədə kifayət qədər elmi sübut yoxdur.

Bundan başqa, sağlamlığın monitorinqi üçün istifadə olunan müxtəlif ağıllı cihazlardan həddindən artıq istifadə də tövsiyə edilmir. Bu qurğular orqanizmin müəyyən göstəricilərini izləməyə kömək etsə də, özləri müalicəvi təsir göstərmir. Əksinə, bəzi insanlarda həddindən artıq narahatlıq və sağlamlıq üzərində obsesiv nəzarət hissi yarada bilər.

Mütəxəssislər etibarlı elmi mənbələrə əsaslanmayan tövsiyələrə tənqidi yanaşmağı və uzunömürlülüyə həqiqətən töhfə verən sağlam həyat tərzinə üstünlük verməyi məsləhət görürlər.

Ekspertlərin sözlərinə görə, uzun və sağlam ömür üçün ən etibarlı yanaşmalar balanslı qidalanma, müntəzəm fiziki aktivlik, keyfiyyətli yuxu, siqaret və alkoqoldan uzaq durmaq, stressin idarə olunması və profilaktik tibbi müayinələrdən vaxtında keçməkdir. Onlar vurğulayırlar ki, möcüzə vəd edən preparat və prosedurlardansa, elmi cəhətdən sübut olunmuş sağlam həyat tərzi prinsiplərinə əməl etmək daha effektiv nəticə verir.