Alimlər kandidoz və aspergilloz kimi təhlükəli göbələk infeksiyalarının müalicəsində istifadə olunan preparatların effektivliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırmağın yolunu tapıblar.

Aztibb.az "Cell Death Discovery" jurnalına istinadən yazır ki, araşdırmalar dərmanların liposomlar, yəni dərman maddələrinin daşınması üçün istifadə olunan mikroskopik membran qabarcıqları vasitəsilə çatdırılması onların təsir gücünün 4–64 dəfə yüksəldə biləcəyini ortya qoyub.

Göbələk infeksiyaları xüsusilə immun sistemi zəifləmiş insanlar üçün ciddi təhlükə yaradır. Ağır virus və ya bakterial infeksiyalar keçirmiş, immunosupressiv müalicə alan, kimyaterapiya görən və ya orqan transplantasiyası olunmuş xəstələr bu risk qrupuna daxildir. Bundan əlavə, xəstəlik törədən göbələklər də bakteriyalar kimi zamanla dərmanlara qarşı davamlılıq qazanırlar.

Araşdırma Rusiya Elmlər Akademiyasının Sitologiya İnstitutu və Q.F. Qauze adına Yeni Antibiotiklərin Axtarışı Elmi-Tədqiqat İnstitutu alimləri tərəfindən aparılıb. Tədqiqatçılar göbələk infeksiyalarına qarşı geniş istifadə olunan exinokandinlər qrupuna aid preparatların təsir mexanizmini daha dərindən araşdırıblar.

Uzun müddət hesab edilirdi ki, exinokandinlər yalnız göbələk hüceyrəsinin divarının formalaşması üçün vacib olan fermentləri bloklayaraq təsir göstərir. Lakin yeni araşdırma göstərib ki, bu preparatlar eyni zamanda göbələk hüceyrələrinin membranını da zədələyir, onun strukturunu pozur və membranda məsamələr əmələ gətirir. Nəticədə hüceyrədən həyati əhəmiyyətli maddələr sızaraq çıxır və göbələk məhv olur.

Tədqiqatın müəlliflərindən biri, biologiya elmləri doktoru Svetlana Yefimova bildirib ki, preparatların liposomlara yerləşdirilməsi onların membrana təsirini daha da gücləndirib. Liposomlar göbələk hüceyrəsinin membranı ilə birləşərək dərmanı birbaşa təsir nöqtəsinə çatdırır.

Molekulyar bioloq Arina Xolkina qeyd edib ki, bu yanaşma dərmanların daha aşağı dozalarla eyni və ya daha yüksək effektivlik göstərməsinə imkan verir. Bu isə qaraciyər və böyrəklərə düşən yükü azaldır, həmçinin göbələklərdə dərmanlara qarşı davamlılığın inkişafını çətinləşdirir.

Mütəxəssislərin fikrincə, gələcəkdə bu texnologiya kimyaterapiya alan, orqan transplantasiyası keçirilmiş və ya HİV-lə yaşayan xəstələr üçün daha təhlükəsiz və təsirli preparatların hazırlanmasına şərait yarada bilər.

Bununla belə, ekspertlər vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticələr hələ laboratoriya mərhələsinə aiddir. Yeni dərman formasının klinik praktikada istifadəyə verilməsi üçün onun təhlükəsizliyi və effektivliyi genişmiqyaslı klinik sınaqlarda təsdiqlənməlidir. Buna baxmayaraq, alimlər bu yanaşmanın göbələk infeksiyalarına qarşı mübarizədə mühüm irəliləyiş ola biləcəyini düşünürlər.