Alimlər ilk dəfə uzunömürlülük mexanizmini bir məməlidən digərinə köçürüblər
22.05.2026 11:44

Alimlər torpaqsiçanının uzunömürlülüklə əlaqəli genini siçan genomuna köçürərək onların həm ömür müddətini artırmağa, həm də sağlamlığını yaxşılaşdırmağa nail olublar.

 

Aztibb.az "Science Daily"ə istinadən xəbər verir ki,tədqiqat Rocester Universitetinin alimləri tərəfindən aparılıb.

 

Alimlər mexanizmin başqa orqanizmdə də işləyib-işləmədiyini yoxlamaq üçün torpaqsiçanına məxsus hialuronan-sintaza 2 genini digər siçanların genomuna daxil ediblər. Nəticədə modifikasiya olunmuş heyvanların toxumalarında yüksək molekullu hialuron turşusunun (HMW-HA) səviyyəsi artıb.

 

Tədqiqat göstərib ki, bu siçanlar spontan şişlərə və kimyəvi yolla yaradılan dəri xərçənginə qarşı daha davamlı olub. Bundan əlavə, onların bağırsaq sağlamlığı daha yaxşı qorunub, yaşlanma zamanı müxtəlif toxumalarda iltihab səviyyəsi isə daha aşağı qeydə alınıb. Siçanların orta yaşam müddəti təxminən 4,4 faiz artıb.

 

Araşdırmanın rəhbəri, Vera Qorbunova bildirib ki, bu nəticələr uzunömürlü məməlilərdə formalaşmış unikal bioloji mexanizmlərin digər canlıların ömür müddətini artırmaq üçün istifadə oluna biləcəyini sübut edir.

 

Onun sözlərinə görə, əldə olunan artım böyük görünməsə də, əsas əhəmiyyət bir növdə yaranmış uzunömürlülük mexanizminin uğurla başqa növə ötürülməsindədir. Növbəti məqsəd isə eyni yanaşmanın insan orqanizmində tətbiq imkanlarını araşdırmaqdır.

 

Alim qeyd edib ki, tədqiqat torpaqsiçanlarında HMW-HA maddəsinin aşkar edilməsindən başlayaraq siçanlarda təsirinin sübut olunmasına qədər ümumilikdə 10 il davam edib.

 

Alimin həmkarı Andrei Seluanov isə komandanın artıq hialuron turşusunun parçalanmasını ləngidən molekulları müəyyən etdiyini və onların klinikayaqədərki sınaqlarının aparıldığını açıqlayıb.

 

Bundan əvvəl Pirogov Russian National Research Medical University-nin elmi işlər üzrə prorektoru, molekulyar bioloq və genetik Denis Rebrikov irsi genetik xəstəliklə uşağın doğulması riskinin təxminən 1 faiz olduğunu bildirmişdi. Onun sözlərinə görə, qapalı etnik və ya dini icmalarda genetik pozuntuların yaranma ehtimalı daha yüksək ola bilər.

Səadət Məmmədova
Müəllifin digər yazıları
ÇOX OXUNANLAR
 Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi   
Azərbaycan-Britaniya Peşəkarlar Assosiasiyası və Böyük Britaniya Rəqəmsal Səhiyyə Şurası Londonda tarixi elmi konfransa imza atıb
ATU tələbələri və Hərbi Tibb fakültəsinin rezidentləri üçün “Hərbi psixiatriya” adlı dərs vəsaiti hazırlanıb
Professor Məhəmməd Kərimov Fransada EVF 2026 beynəlxalq konqresində iştirak edib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Salyanda İİV-ə görə müayinələr aparıb
İnfeksion və parazitar xəstəliklər çox vaxt qeyri-spesifik əlamətlərlə başlayır - İnfeksionist Elvira Əliyeva
Böyük Britaniyada yaradılmış ilk Azərbaycan təşkilatı olan AABP
Samux Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında BLS təlimi keçirilib
Səmimiyyəti və peşəkarlığı ilə seçilən həkim  Minirə Baxşəliyeva - “Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası 
 XMTU nümayəndə heyəti ATU-nun klinikalarında olub   
Quba rayonunun Qonaqkənd kəndində səyyar tibbi müayinələr təşkil edilib
“Elektron resept” tətbiqinin istifadə dairəsinin genişləndirilməsi məqsədilə maarifləndirici seminar təşkil olunub
 ATU-da “Uşaqlarda genetik və irsi metabolik xəstəliklər” fənnini tədris edən nevroloq İspaniyada magistraturanı uğurla başa vurub   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında yeni oftalmoloji dərs vəsaitinin təqdimatı keçirilib
Mərkəzi Gömrük Hospitalının uşaq cərrahı AZTV-nin