Süni qanın kütləvi istehsalına başlamaq yolunda ilk addım
14.07.2025 12:43

Konstanz Universiteti və London Kraliça Meri Universitetinin alimləri süni qanın kütləvi istehsalı istiqamətində mühüm addım atıblar.

 

Aztibb.az www.bgnes.com-a istnadla xəbər verir ki, “Science Signaling” jurnalında dərc olunan məqalədə onlar CXCL12 kemokininin qırmızı qan hüceyrələrinin yetişməsində əsas rol oynadığını, qırmızı qan hüceyrəsi prekursorlarının nüvələrini tökməsinə kömək etdiyini müəyyənləşdiriblər ki, bu da tam funksional hüceyrələrə çevrilmənin son mərhələsidir.

 

Normalda bu proses sümük iliyində baş verir, burada kök hüceyrələr eritroblastlara, digərləri isə eritrositlərə çevrilir. Nüvənin boşaldılması hüceyrəni yığcamlaşdırır və daha çox hemoglobini yerləşdirməyə imkan verir.

 

CXCL12-nin lazımi anda əlavə edilməsi bu prosesin laboratoriyada işə salınmasına imkan verib və texnologiyanın optimallaşdırılması üçün yeni imkanlar açıb.

 

Hazırda süni qan əsasən göbək qanından və ya sümük iliyinin kök hüceyrələrindən istehsal olunur. Lakin bu, məhdud resursdur.

 

Adi hüceyrələrin kök hüceyrələrə yenidən proqramlaşdırılması artıq mümkün olub, nüvə emissiyasının effektivliyi isə 40 faizi keçmir. CXCL12-nin əlavə edilməsi ilə bu rəqəm əhəmiyyətli dərəcədə arta bilər.

 

Gələcəkdə bu kəşf təkcə donor qanı çatışmazlığını doldurmağa deyil, həm də nadir qruplar yaratmağa, həmçinin ciddi xəstəliklərin müalicəsi üçün öz qanını yetişdirməyə kömək edəcəkdir.

 

ÇOX OXUNANLAR
 Azərbaycanda transplantasiyanın tarixi   
Azərbaycan-Britaniya Peşəkarlar Assosiasiyası və Böyük Britaniya Rəqəmsal Səhiyyə Şurası Londonda tarixi elmi konfransa imza atıb
ATU tələbələri və Hərbi Tibb fakültəsinin rezidentləri üçün “Hərbi psixiatriya” adlı dərs vəsaiti hazırlanıb
Professor Məhəmməd Kərimov Fransada EVF 2026 beynəlxalq konqresində iştirak edib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Salyanda İİV-ə görə müayinələr aparıb
İnfeksion və parazitar xəstəliklər çox vaxt qeyri-spesifik əlamətlərlə başlayır - İnfeksionist Elvira Əliyeva
Böyük Britaniyada yaradılmış ilk Azərbaycan təşkilatı olan AABP
Samux Rayon Mərkəzi Xəstəxanasında BLS təlimi keçirilib
Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzi Şamaxıda İİV-ə görə müayinələr aparıb
Laçın RMX-da maarifləndirici təlim: “Allergik xəstəliklərin profilaktikası, erkən diaqnostikası, müalicəsi və risk faktorları” 
Səmimiyyəti və peşəkarlığı ilə seçilən həkim  Minirə Baxşəliyeva - “Həkimlərimizi tanıyaq!” rubrikası 
Quba rayonunun Qonaqkənd kəndində səyyar tibbi müayinələr təşkil edilib
 XMTU nümayəndə heyəti ATU-nun klinikalarında olub   
 ATU-da “Uşaqlarda genetik və irsi metabolik xəstəliklər” fənnini tədris edən nevroloq İspaniyada magistraturanı uğurla başa vurub   
“Elektron resept” tətbiqinin istifadə dairəsinin genişləndirilməsi məqsədilə maarifləndirici seminar təşkil olunub