Dərman bitkilərinin tarixi yer üzündə bəşər sivilizasiyasının yaranmasına aiddir. Bunlardan bir neçəsi keçmişdə viral infeksiyaları müalicə etmək üçün istifadə olunub. Lakin antiviral olaraq onların inkişafına maraq ilk dəfə İngiltərənin "Boots narkotik" şirkətinin qrip əleyhinə istifadə üçün 288 bitki üzərində apardığı tədqiqatlar olub.

Bu barədə Aztibb.az-a açıqlamasında AMEA Botanika İnstitutunun Etnobotanika laboratoriyasının müdiri, biologiya elmləri doktoru, professor Səyyarə İbadullayeva məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, daha sonra aparılan tədqiqatlar dərman bitkiləri ekstraktlarının bir neçə virusun replikasiyasına inhibe təsirini göstərib:

"Xüsusilə herpes simpleks virus növü 2 (HSV-2), HİV, hepatit B virusu (HBV), poksvirus və ağır kəskin tənəffüs sindromu (SARS) virusu ilə əlaqəli ortaya çıxan viral infeksiyalara müxtəlif bitki ekstraktları tərəfindən təsir göstərilib. Bu tədqiqatların əksəriyyəti dərman bitkilərinin ya sulu, ya da spirtli ekstraktlarından istifadə edilməklə həyata keçirilib və antiviral təsir göstərən aktiv təbii maddələrin müəyyənləşdirilməsinə məhdud səylər yönəldilib".

S.İbadullayeva qeyd edib ki, bitki ekstraktlarının antiviral təsiri ilə əlaqəli molekulyar mexanizmlər müxtəlif viruslar arasında fərqlənə bilər:

O, mürəkkəb bir immun sistemininə malik insan orqanizminin antiviral müdafiəsinin gücləndirməsi üçün bitki ekstraktından ümumi yollarla da istifadə edə biləcəyini vurğulayıb:

"Son dövrlərdə dünya alimləri bir sıra tədqiqatlar apararaq antiviral xüsusiyyətlərə malik olan bitki ekstraktlarının immunostimulyator xüsusiyyətlərini araşdırıb. Dərman  bitkisi kimi Apiaceae (=Umbelliferae) fəsiləsi nümayəndələrindən Kök (Daucus carota) və Baldırqan (Heracleum maksimum Bartr) ekstraktı bu sahədə sınaqdan keçirilib. Alimlər sübut edib ki, antifungal və antibakterial xüsusiyyətlərdən əlavə bu bitkilərin antiviral təsir göstərən, immunosimulyator xüsusiyyətləri ilə antiviral təsir birləşməsini təsdiqləyən Makrofajın aktivləşdirilməsi təhlili içərisində İnterleukin 6 (IL-6) istehsalını stimullaşdırır.

S.İbadullayeva bildirib ki, bu bitkilərin hər biri Azərbaycan florasınada geniş yayılır və dərman sənayesində asanlıqla tətbiq edilə bilər.

"İmmunomodulator təsiri ilə yanaşı, bitki ekstraktlarının başqa bir maraqlı nəticəsi isə geniş spektrli antiviral təbiətli olmalarıdır. Bu tək bir fitokimyəvi və ya bir sıra fərqli bitkilərdən alınmış bioloji fəal birləşmələrlə əlaqələndirilə bilər. Yonca- Trifollium növlərindən alınmış Secomet-V ekstraktı, insan papillomavirusu, Marburq, qrip, HİV, HBV və HCV kimi bir sıra yoluxucu viruslara qarşı antiviral təsir göstərir (Kotwal et al., 2005), kulturada geniş yayılan Pandanus amaryllifolius Roxb yarpaqlarının duzlu ekstraktından təcrid olunmuş Pandanın maddəsi HSV-1 və qrip virusu H1N1 qarşı antiviral effekt göstərdiyi sübut olunub", deyə - professor əlavə edib.