İsveçrə və Fransa alimləri qanda artıq şəkərin miqdarını azaltmaq və bədən çəkisini tənzimləmək potensialına malik simsiz elektron cihaz hazırlayıblar. Siçanlar üzərində aparılan ilkin sınaqlarda müsbət nəticələr göstərən texnologiya gələcəkdə 2-ci tip şəkərli diabet və piylənmənin müalicəsində dərmansız alternativə çevrilə bilər.

Aztibb.az "Sciencefocus" nəşrinə istinadən yazır ki, tədqiqatçılar tərəfindən hazırlanan cihaz davamlı qlükoza monitoru ilə birlikdə işləyir. Qanda şəkərin səviyyəsi normadan yüksəldikdə sistem avtomatik aktivləşir və artıq qlükozanın qlükonat adlı maddəyə çevrilməsini təmin edən reaksiyanı işə salır. Əmələ gələn qlükonat daha sonra böyrəklər vasitəsilə orqanizmdən xaric edilir. Nəticədə qanda qlükozanın səviyyəsinin aşağı salınması hədəflənir.

Oktyabr ayında dərc olunan tədqiqat çərçivəsində cihaz 2-ci tip şəkərli diabet və piylənmə olan siçanların orqanizminə implantasiya edilərək altı həftə ərzində sınaqdan keçirilib. Nəticələr göstərib ki, cihaz heyvanlarda yüksək qan şəkərinin səviyyəsini azaltmaqla yanaşı, bədən çəkisinin də təxminən 10 faiz azalmasına səbəb olub.

Tədqiqatın həmmüəllifi, Sürix Federal Texnologiya İnstitutunun (ETH Zurich) və Bazel Universitetinin biotexnologiya və biomühəndislik professoru Martin Fussenegger bildirib ki, yeni qurğunun təsir mexanizmi insulin və metformin kimi ənənəvi diabet müalicələrindən fərqlənir. Onun sözlərinə görə, qanda qlükozanın azalması nəticəsində orqanizm enerji mənbəyi kimi yağ ehtiyatlarından daha çox istifadə etməyə başlayır. Siçanlarda müşahidə olunan çəki azalmasının əsas səbəblərindən biri də məhz bu mexanizmlə əlaqələndirilir.

London Kral Kollecinin diabet üzrə mütəxəssisi, həkim Sufyan Hussain tədqiqatı qanda şəkərin və bədən çəkisinin idarə olunması üçün yeni və perspektivli yanaşma kimi qiymətləndirib. Bununla belə, o vurğulayıb ki, texnologiyanın insanlarda tətbiqindən əvvəl ciddi nəzarət altında klinik sınaqlar aparılmalı, onun təhlükəsizliyi və effektivliyi təsdiqlənməlidir.

Alimlərin qarşısında duran əsas çətinliklərdən biri insan orqanizminin daha mürəkkəb metabolik sistemində kifayət qədər qlükozanın təhlükəsiz və davamlı şəkildə xaric edilməsini təmin etməkdir. Bundan başqa, qlükonatın uzunmüddətli istehsalının və böyrəklər vasitəsilə xaric edilməsinin orqanizmə təsiri də ətraflı araşdırılmalıdır.

Mütəxəssislər xüsusilə böyrək funksiyaları zəif olan şəxslərin bu texnologiyadan istifadəsinin əlavə risklər yarada biləcəyini bildirirlər. Çünki cihazın işləmə mexanizmi qlükonatın orqanizmdən böyrəklər vasitəsilə xaric edilməsinə əsaslanır. Bu səbəbdən yeni üsulun bütün diabet xəstələri üçün uyğun olacağı hələ məlum deyil.

Tədqiqat müəlliflərinin uzunmüddətli məqsədi orqanizmin metabolik vəziyyətini fasiləsiz izləyən və yalnız zərurət yarandıqda müdaxilə edən ağıllı implantlar hazırlamaqdır. Belə sistemlər gələcəkdə dərman preparatlarının tətbiqinə ehtiyac olmadan müəyyən metabolik göstəricilərin idarə edilməsinə imkan yarada bilər.