Bu il fiziologiya və tibb üzrə Nobel mükafatına layiq görülən alimlərin tədqiqatları beynin fəaliyyətinin öyrənilməsində yeni imkanlar açıb.

Aztibb.az "Arbat media" saytına istinadən yazır ki, Karl Deysserot, Peter Hegemann və Georg Nagelin işıq vasitəsilə ayrı-ayrı sinir hüceyrələrinin fəaliyyətini idarə etməyə imkan verən optogenetika metodunun inkişafına dair tədqiqatlarının əsasında işığa həssas yosunlarda aşkar edilmiş xüsusi zülal dayanır. Peter Hegemann və Georg Nagel bu zülalların xüsusiyyətlərini araşdıraraq onların işığın təsiri ilə hüceyrələrdə elektrik siqnalları yaratmağa imkan verdiyini müəyyənləşdiriblər. Daha sonra Karl Deysserot və həmkarları bu mexanizmdən sinir hüceyrələrində istifadə edərək onların fəaliyyətini işıq vasitəsilə idarə etməyin mümkünlüyünü nümayiş etdiriblər. Beləliklə, alimlər konkret neyronları aktivləşdirməklə onların yaddaş, emosiyalar və davranış kimi proseslərdə rolunu araşdırmaq imkanı əldə ediblər.

Optogenetika bu gün beynin fəaliyyət mexanizmlərini daha dərindən öyrənmək üçün istifadə olunur. Metod yaddaşın formalaşması, emosiyalar, asılılıq, epilepsiya, Parkinson və Alzheimer xəstəlikləri, eləcə də digər nevroloji və psixi pozuntuların tədqiqində mühüm əhəmiyyət daşıyır. Alimlər ayrı-ayrı sinir hüceyrələrinin və neyron şəbəkələrinin fəaliyyətini dəyişdirərək onların orqanizmin davranışına necə təsir etdiyini araşdıra bilirlər.

Bu texnologiyanın tibbdə tətbiqi imkanları da araşdırılır. Əsas istiqamətlərdən biri piqmentli retinit kimi xəstəliklər nəticəsində görmə qabiliyyətini itirmiş insanlarda görmənin qismən bərpasıdır. Bununla belə, optogenetika əsasında hazırlanan müalicə üsulları hələ tədqiqat mərhələsindədir və onların geniş klinik tətbiqi üçün əlavə araşdırmalara ehtiyac var.