Elektron siqaretlərin ürək-damar sağlamlığına mənfi təsirləri  
25.10.2026 18:02

Türkiyəli professor Dr. Uğur Nadir Karakulak elektron siqaretlərin ürək-damar sağlamlığına bəzi mənfi təsirlərinin istifadədən dərhal sonra başlaya biləcəyini bildirib. Hacettepe Universiteti Tibb Fakültəsinin Kardiologiya kafedrasının müəllimi professor Dr. Uğur Nadir Karakulak yerli mediaya verdiyi müsahibədə, xüsusən də gənclər arasında geniş yayılan "puf" kimi tanınan elektron siqaretlərin düşünüldüyü qədər zərərsiz olmadığını bildirib.

 

Aztibb.az xəbər verir ki, Karakulak bu cihazlar tərkibindəki mayeni qızdıraraq inhalyasiya edilən aerozol yaradır və bunun yalnız su buxarı deyil, həm də müxtəlif kimyəvi maddələr və zərərli hissəciklər, əsasən nikotin ehtiva edir. Karakulak nikotinin stress hormonlarının ifrazını artırdığını, ürəyin daha sürətli döyünməsinə, qan təzyiqinin yüksəlməsinə və qan damarlarının daralmasına səbəb olduğunu və beləliklə ürəyə düşən iş yükünün artdığını bildirib. O, əlavə edib: "Elektron siqaret aerozollarında olan bəzi maddələr qan damarlarının daxili səthini örtən hüceyrələrin, yəni endotelin funksiyasını poza bilər və damar sağlamlığında mühüm rol oynaya bilər. Uzunmüddətli perspektivdə bütün bu təsirlərin cəmi aterosklerozun inkişafına səbəb ola bilər."

 

 

Karakulak, elektron siqaret istifadəsinin, xüsusən də ürək-damar xəstəliyi olan insanlar üçün daha böyük risk yaratdığına diqqət çəkərək daha sonra bildirib: "Nikotinin yaratdığı ürək döyüntülərinin və qan təzyiqinin artması, qan damarlarının daralması və ürəyin oksigen tələbatının mənfi artması ürəyə kifayət qədər oksigen almamasına səbəb ola bilər. Buna görə də deyə bilərik ki, elektron siqaretlərin infarkt törətmə potensialı var. Risk, xüsusən də artıq ürək-damar xəstəliyi olan insanlarda daha yüksəkdir. Elektron siqaret istifadəsi zamanı və ya dərhal sonra infarktın baş verməsi tibbi cəhətdən mümkündür. Nikotin tərkibli elektron siqaretlər istifadədən qısa müddət sonra bədəndə adrenalin kimi stress hormonlarının ifrazını artıra bilər. Nəticədə ürək daha sürətli döyünür, qan təzyiqi yüksəlir və qan damarları daralır. Bir tərəfdən ürəyin oksigen tələbatı artarkən, digər tərəfdən ürəyə çatan qan və oksigen miqdarı azalır. Koronar arteriyaların əvvəlcədən daralması olan insanlarda bu balanssızlıq daha sürətli və daha ciddi nəticələrə səbəb ola bilər."

 

Karakulak, nikotinin damarların daralmasına səbəb olduğunu və ürəyi daha çox işləməyə məcbur etdiyini izah edərək, xüsusilə ürəyi qidalandıran koronar arteriyalarda qəfil və şiddətli daralmanın ürək əzələsinə çatan qan miqdarını azaltdığını, sinə ağrısına və bəzi hallarda infarkt keçirməsinə səbəb olduğunu əlavə olaraq söyləyib. Ürək tutmalarının yalnız yaşlılarda və ya qan damarlarında ciddi tıxanmalar olan insanlarda müşahidə edilmədiyinə, həm də sağlam gənclərdə müxtəlif səbəblərdən inkişaf edə biləcəyinə toxunan Karakulak, elmi nəşrlərdə elektron siqaret istifadə edən 20 yaşlarında şəxslərdə koronar arteriyaların demək olar ki, tam tıxanması və ya qəfil aritmiya hallarının qeydə alındığını, lakin bu hesabatların fərdi hallara əsaslandığını və qəti səbəb-nəticə əlaqəsi yaratmadığını vurğulayıb.

 

Professor Dr. Karakulak bildirib ki, bu məhsulların ürək-damar sisteminə bəzi mənfi təsirləri istifadədən dərhal sonra başlaya bilər və uzunmüddətli istifadənin nəticələri tam məlum deyil.

ÇOX OXUNANLAR
Anar Bayramov səhiyyə naziri təyin edilib
       Azərbaycanlı həkim beynəlxalq nüfuza malik fəxri ada layiq görülüb             
TƏBİB Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyinə verilib
Teymur Musayev səhiyyə naziri vəzifəsindən azad edilib, Baş nazirin müavini təyin olunub
İnfarktdan sonra ürəyi zədələnmələrdən qorumağın yolu tapılıb   
Bakı və Sumqayıtda qripə qarşı peyvəndləmə başlayıb  
Ultra emal olunmuş qidalar beyində damar zədələnməsi riskini artıra bilər
Uşaq cərrahı Günel Əmiraslanova Şəki Bonum Medicalda pasiyentləri qəbul edəcək
 Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasının həkim-ginekoloqu beynəlxalq konfransda poster təqdim edib   
         Yatmazdan əvvəl qidalanma qaraciyər xəstəlikləri riskini 30 faiz artıra bilər           
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında diz oynağında yaranmış septik artrit səbəbilə cərrahi əməliyyat icra olunub
 Mərkəzi Gömrük Hospitalı gələcəyin tibb mütəxəssislərinin yetişdiyi klinik tədris baza   
Tədris Cərrahiyyə Klinikasında laparoskopik sol tərəfli hemikolektomiya əməliyyatı uğurla icra olunub
JAMA: Amiloiddən təmizlənmiş beyin nahiyələrində tau zülalının patoloji yığıntıları daha az olub
 Azərbaycan Tibb Universitetinin kollektivi Sumqayıtda məzun şəhidlərin məzarlarını ziyarət edib